Mới đây, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện số 38/CĐ-TTg về tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ (Công điện 38). Công điện nêu rõ, Bộ Công Thương, UBND các tỉnh, thành phố theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền tập trung chỉ đạo lực lượng quản lý thị trường phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, kiểm soát, giám sát, xử lý nghiêm các vụ việc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, đặc biệt là sở hữu công nghiệp, hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, bảo đảm số vụ việc được xử lý tăng ít nhất 20% so với tháng 5 năm 2025.
Phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với ông Châu Thanh Long, Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Tây Ninh xung quanh vấn đề này.
Mở đợt cao điểm kiểm tra, xử lý quyết liệt...
- Thưa ông, Công điện 38 của Thủ tướng Chính phủ yêu cầu xử lý quyết liệt hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ từ ngày 7 - 30/5/2026 với tinh thần “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”. Tây Ninh sẽ triển khai đợt cao điểm này ra sao, đặc biệt với các nhóm hàng hóa có nguy cơ vi phạm cao trên địa bàn?
- Ông Châu Thanh Long, Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Tây Ninh: Trước Công điện 38, từ cuối năm 2025, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 397/NQ-CP ngày 05/12/2025, Nghị quyết ban hành Kế hoạch hành động của Chính phủ về Đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đến năm 2030.
Trên cơ sở các nội dung chỉ đạo của Nghị quyết, Sở Công Thương – Thường trực Ban Chỉ đạo 389 tỉnh đã tham mưu UBND tỉnh Tây Ninh ban hành Kế hoạch số 140/KH-UBND ngày 08/01/2026, kế hoạch đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đến năm 2030. Theo đó, kế hoạch đề ra các nhiệm vụ, giải pháp cụ thể, đồng thời phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng Sở ngành, địa phương, đơn vị chủ trì, đơn vị tham gia phối hợp…trong công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Sở Công Thương tỉnh Tây Ninh cũng đã chỉ đạo Chi cục Quản lý thị trường quán triệt quan điểm chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ đến toàn thể công chức, viên chức, người lao động các đơn vị thuộc Sở.
Đồng thời chủ động nắm chắc diễn biến thị trường, nhận diện sớm các vấn đề nổi cộm, phương thức, thủ đoạn hoạt động của đối tượng buôn lậu, gian lận thương mại, sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ để chủ động xây dựng phương án, kế hoạch đấu tranh, ngăn chặn; Xác định rõ tuyến, địa bàn, mặt hàng trọng điểm, thường xuyên vi phạm để tập trung lực lượng, phân định trách nhiệm giữa các cơ quan, lực lượng có liên quan để chủ động xây dựng kế hoạch phối hợp đấu tranh, xử lý.
Bên cạnh đó, thực hiện tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường đối với các mặt hàng thiết yếu, các mặt hàng, lĩnh vực do ngành Công Thương quản lý; kiểm soát chặt chẽ các kho hàng, điểm tập kết, điểm trung chuyển, các cơ sở kinh doanh dịch vụ logistics, các chợ, trung tâm thương mại, siêu thị; giám sát chặt chẽ hoạt động kinh doanh trên môi trường thương mại điện tử, các trang mạng xã hội, kinh doanh qua ứng dụng công nghệ số để kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi buôn bán, vận chuyển, tàng trữ hàng cấm, nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Lực lượng Quản lý thị trường Tây Ninh kiểm tra, xử phạt vi phạm hành chính đối với một công ty có trụ sở trên địa bàn xã Mỹ Hạnh vi phạm về nhãn hàng hóa đối với 70 loại hàng hóa do công ty sản xuất và kinh doanh cuối tháng 3/2026. Ảnh: Sở Công Thương Tây Ninh
Trong thời gian tới, Sở Công Thương Tây Ninh sẽ tiếp tục tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo các Sở ngành, địa phương và các lực lượng chức năng đẩy mạnh đợt cao điểm kiểm tra, xử lý quyết liệt hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ theo Công điện 38 của Thủ tướng Chính phủ.
- Công điện 38 cũng đặt mục tiêu số vụ việc xử lý phải tăng ít nhất 20% so với cùng kỳ năm 2025. Để đạt yêu cầu này, lực lượng quản lý thị trường Tây Ninh sẽ tập trung vào các giải pháp nào nhằm nâng cao hiệu quả kiểm tra, giám sát nhưng vẫn bảo đảm không gây phiền hà cho hoạt động sản xuất, kinh doanh hợp pháp?
Ông Châu Thanh Long: Mặc dù là tỉnh biên giới, có nhiều cửa khẩu, đường mòn, lối mở qua lại biên giới, mật độ hàng hóa xuất nhập khẩu, phương tiện vận tải và hành khách xuất nhập cảnh cao. Tuy nhiên, trong thời gian qua, tình trạng hàng giả, hàng giả mạo nhãn hiệu và xâm phạm sở hữu trí tuệ qua các cửa khẩu được các lực lượng chức năng kiểm soát chặt chẽ. Từ đầu năm 2026 đến nay, lực lượng Hải quan phát hiện, xử lý 01 trường hợp vi phạm về hàng giả, sở hữu trí tuệ. Tạm giữ 1.000 thùng nước tăng lực nhãn hiệu Red Bull, loại 250ml/lon (24 lon/thùng).
Đồng thời, trong thời gian qua, lãnh đạo Sở Công Thương Tây Ninh cũng chỉ đạo quyết liệt lực lượng Quản lý thị trường về công tác kiểm tra, xử lý vi phạm về sở hữu trí tuệ, đặc biệt là kiểm tra, xử lý hàng hóa vi phạm đối với các tổ chức, cá nhân kinh doanh online qua các trang mạng xã hội. Theo đó, từ đầu năm 2026 đến nay, lực lượng Quản lý thị trường đã kiểm tra, phát hiện, xử lý 6 vụ vi phạm về hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, xử phạt vi phạm hành chính với số tiền 123,5 triệu đồng. Mặt hàng vi phạm chủ yếu là mặt hàng thời trang (quần áo, giày, túi xách),…
Trong thời gian tới, Sở Công Thương Tây Ninh sẽ tiếp tục chỉ đạo Chi cục Quản lý thị trường tăng cường công tác quản lý địa bàn, nắm tình hình nhằm kịp thời phát hiện các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh có dấu hiệu vi phạm để xây dựng phương án, kế hoạch kiểm tra, xử lý. Trong đó, tập trung và các nhóm ngành hàng thường xuyên bị làm giả, các mặt hàng thời trang, các nhãn hàng được nhiều ưa chuộng…
Thiết lập cơ chế chia sẻ dữ liệu
- Thực tế cho thấy nhiều vụ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ hiện nay diễn ra mạnh trên môi trường số, thương mại điện tử và mạng xã hội. Tây Ninh có giải pháp gì để kiểm soát hoạt động kinh doanh online, nhất là tình trạng bán hàng giả, hàng nhái xuyên biên giới và khó truy xuất nguồn gốc?
Ông Châu Thanh Long: Thực tế cho thấy, nhiều vụ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ hiện nay diễn ra mạnh trên môi trường số, thương mại điện tử và mạng xã hội. Tuy nhiên, các mặt hàng bị xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ thường là các mặt hàng do nước ngoài sản xuất nhưng chủ thể quyền thường không có tại Việt Nam và một số chủ thể nhãn hàng hóa bị xâm phạm thường không đứng ra tố giác do sợ ảnh hưởng đến thương hiệu. Do đó, việc xác định, xử lý đối với hàng hóa xâm phạm sở hữu trí tuệ của các lực lượng chức năng rất khó khăn.
Nhiều vụ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ hiện nay diễn ra mạnh trên môi trường số, thương mại điện tử và mạng xã hội.
Để kiểm soát hoạt động kinh doanh online, nhất là tình trạng bán hàng giả, hàng nhái xuyên biên giới và khó truy xuất nguồn gốc, ngành Công Thương Tây Ninh tập trung triển khai thực hiện một số nội dung như sau:
Thứ nhất, thiết lập cơ chế phối hợp và quy chế chia sẻ dữ liệu trực tuyến giữa Sở Công Thương, Cục Hải quan, Bộ đội Biên phòng cùng các doanh nghiệp bưu chính, chuyển phát nhanh như Viettel Post, VNPost, Giao Hàng Tiết Kiệm nhằm đối soát thông tin hàng hóa nhập khẩu, lưu kho và vận chuyển với các đơn hàng phát sinh trên không gian mạng. Thông qua kết nối, phân tích và đối chiếu dữ liệu vận chuyển, cơ quan chức năng có thể chủ động phát hiện sớm các kho chứa hàng hóa nghi giả, hàng nhái, hàng nhập lậu, đặc biệt tại khu vực biên giới và các điểm tập kết trung chuyển, ngay từ khâu nhập hàng và lưu trữ. Qua đó kịp thời kiểm tra, xử lý trước khi hàng hóa được phân phối rộng rãi trên mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử.
Thứ hai, tuyên truyền, khuyến khích doanh nghiệp và hộ kinh doanh trên địa bàn sử dụng mã QR code động, tem chống giả điện tử và hệ thống truy xuất nguồn gốc cho sản phẩm. Giải pháp này cho phép người tiêu dùng tự kiểm chứng tính chính xác của sản phẩm trực tiếp trên điện thoại, đồng thời giúp cán bộ quản lý nhà nước dễ dàng phân biệt hàng thật - hàng nhái khi đi kiểm tra thực tế tại các điểm trung chuyển online.
Thứ ba, tăng cường tuyên truyền trên Facebook, Zalo, TikTok bằng các nội dung ngắn, dễ hiểu về các dấu hiệu cảnh báo như giá bán thấp bất thường, không công khai địa chỉ, không có thông tin liên hệ rõ ràng hoặc yêu cầu chuyển khoản trước khi giao hàng phù hợp với thói quen tiếp cận thông tin của người dân hiện nay.
Thứ tư, lồng ghép nội dung tuyên truyền về nhận diện hàng giả, hàng nhái trong các hội chợ thương mại, chương trình thương mại điện tử, xúc tiến thương mại. Bên cạnh đó, phối hợp với các trường học, đoàn thanh niên tổ chức tuyên truyền kỹ năng nhận diện thông tin giả và rủi ro mua sắm trên mạng xã hội cho học sinh, sinh viên.
- Trân trọng cảm ơn ông!
Ông Châu Thanh Long khẳng định, ngoài chỉ đạo lực lượng Quản lý thị trường tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm, Ban giám đốc Sở Công Thương Tây Ninh cũng chỉ đạo lực lượng Quản lý thị trường kết hợp công tác kiểm tra, xử lý với công tác tuyên truyền pháp luật. Đồng thời vận động các tổ chức, cá nhân ký cam kết không kinh doanh hàng hóa nhập lậu, hàng hoá không rõ nguồn gốc xuất xứ, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và thực hiện hậu kiểm, xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm sau thời gian ký cam kết.