Đẩy mạnh tiết kiệm năng lượng
Tiết kiệm năng lượng đang ngày càng trở thành yêu cầu quan trọng đối với các doanh nghiệp sản xuất, không chỉ nhằm giảm chi phí mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững. Đối với ngành nhựa, yêu cầu này càng trở nên đáng chú ý khi doanh nghiệp vừa phải nâng cao hiệu quả sản xuất, vừa thích ứng với xu hướng chuyển đổi xanh và những đòi hỏi ngày càng cao từ thị trường trong nước cũng như quốc tế.
Tại chương trình “Chuyên gia chia sẻ” do Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả (VNEEP) thực hiện, bà Huỳnh Thị Mỹ, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Nhựa Việt Nam đã có những chia sẻ về tiết kiệm năng lượng trong ngành nhựa. Bà Mỹ cho biết, ngành nhựa Việt Nam trong những năm qua có tốc độ tăng trưởng khá tốt, mỗi năm trên 10%. Toàn ngành hiện có hơn 4.000 doanh nghiệp trên cả nước, với khoảng 250.000 lao động, doanh thu trong năm 2025 đạt 31,5 tỷ USD. “Về điện năng tiêu thụ của ngành nhựa, năm 2020 có hơn 1.700 doanh nghiệp sản xuất, với mức điện năng tiêu thụ là 4,1 tỷ kWh. Qua đó, có thể thấy, ngành nhựa là một trong những ngành tiêu thụ điện năng khá lớn so với các ngành chế biến khác”, đại diện Hiệp hội Nhựa Việt Nam thông tin.
Bà Huỳnh Thị Mỹ, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Nhựa Việt Nam.
Theo xu hướng hiện nay trên thế giới, với các quy định ngày càng khắt khe về môi trường, phát triển bền vững cũng như kinh tế xanh, những doanh nghiệp sản xuất hàng xuất khẩu sẽ phải chú trọng hơn tới vấn đề tiêu thụ điện năng cũng như sử dụng điện năng xanh.
Các doanh nghiệp cần chứng minh với các nhà mua hàng về nguồn gốc điện năng tiêu thụ để có thể đạt được các chứng chỉ về môi trường, qua đó mới đáp ứng được yêu cầu đối với các đơn hàng của nước ngoài. “Vì vậy, tôi nghĩ rằng nếu doanh nghiệp không quản lý tốt việc tiêu thụ điện năng thì đây sẽ trở thành một khoản chi phí lớn, đồng thời cũng có thể làm mất đi cơ hội của doanh nghiệp trong việc thâm nhập vào các thị trường rộng lớn trên thế giới”, bà Mỹ nhấn mạnh.
Trao đổi về những công đoạn hoặc thiết bị tiêu thụ nhiều năng lượng nhất trong quá trình sản xuất nhựa đại diện Hiệp hội Nhựa Việt Nam cho hay, đối với các doanh nghiệp trong ngành, có 3 công đoạn, thiết bị tiêu hao năng lượng khá lớn.
Thứ nhất, công đoạn ép đùn và ép phun. Đây là hai phân khúc có thể tiêu tốn năng lượng rất lớn. “Với công nghệ ép phun, chẳng hạn các sản phẩm nhựa gia dụng, nhựa kỹ thuật sẽ sử dụng công nghệ này. Còn để sản xuất các loại ống, bao bì, túi nilon hay màng nhựa thì sử dụng công nghệ ép đùn”, bà Mỹ chia sẻ.
Thứ hai, hệ thống làm lạnh trong quá trình sản xuất của ngành nhựa. Thông thường, hệ thống làm lạnh có thể chiếm từ 15-20% tổng năng lượng tiêu thụ của doanh nghiệp. Vì vậy, các doanh nghiệp cần chú trọng kiểm tra, giám sát hệ thống, không để xảy ra tình trạng rò rỉ. Nếu không kiểm soát tốt, việc rò rỉ sẽ dẫn tới thất thoát và làm gia tăng điện năng tiêu thụ.
Thứ ba, máy nén khí. “Gần như doanh nghiệp nào trong ngành nhựa cũng sử dụng máy nén khí. Nếu chúng ta không thường xuyên bảo trì, bảo dưỡng và kiểm tra hệ thống có thể xảy ra tình trạng rò rỉ khí ra bên ngoài, từ đó gây tiêu tốn và lãng phí năng lượng”, đại diện Hiệp hội Nhựa Việt Nam chỉ ra.
Cũng theo bà Mỹ, nhiều doanh nghiệp trong ngành đều nhận thức rõ việc đầu tư thiết bị, công nghệ mới có thể mang lại hiệu quả cao. Tuy nhiên, chi phí đầu tư ban đầu lớn vẫn là một trong những rào cản đáng kể đối với doanh nghiệp.
Hiện khoảng 90% doanh nghiệp ngành nhựa là doanh nghiệp nhỏ và vừa, vì vậy các doanh nghiệp thường rất thận trọng khi vay vốn ngân hàng để đầu tư. Bên cạnh số vốn ban đầu, doanh nghiệp còn phải tính đến chi phí khấu hao hằng năm và thời gian thu hồi vốn tương đối dài. Đây là những yếu tố khiến nhiều doanh nghiệp phải cân nhắc kỹ trước khi quyết định đầu tư máy móc, thiết bị mới.
Bà Mỹ cho rằng, trong trường hợp chưa đủ điều kiện đầu tư công nghệ mới, doanh nghiệp có thể bắt đầu từ việc rà soát lại toàn bộ hệ thống vận hành của nhà máy để xác định những khâu còn chưa hiệu quả. Doanh nghiệp cũng có thể mời chuyên gia tư vấn, hỗ trợ đánh giá và lắp đặt các thiết bị tiết kiệm điện phù hợp. “Đây là giải pháp trước mắt mà doanh nghiệp có thể thực hiện để tiết kiệm năng lượng. Mỗi công đoạn có thể chỉ tiết kiệm được một lượng điện nhất định, nhưng nếu rà soát kỹ và giảm được 5%, 10% hay 15% lượng điện tiêu thụ thì hiệu quả mang lại sẽ rất đáng kể”, bà Mỹ bày tỏ,
Theo bà, việc giảm tiêu thụ điện không chỉ giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí sản xuất mà còn góp phần hạ giá thành sản phẩm, nâng cao khả năng cạnh tranh so với các doanh nghiệp trong nước và các nhà sản xuất ở những quốc gia khác. Đồng thời, tiết kiệm năng lượng cũng trực tiếp góp phần cải thiện hiệu quả sản xuất, kinh doanh và nâng cao lợi nhuận cho doanh nghiệp.
Tăng tốc chuyển đổi xanh
Đại diện Hiệp hội Nhựa Việt Nam cho biết thêm, thời gian qua, Hiệp hội đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương trong quá trình xây dựng định mức tiêu hao năng lượng cho ngành nhựa. Từ những dự thảo ban đầu cho đến khi các thông tư hướng dẫn được ban hành, Hiệp hội đã tham gia tích cực cùng cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp để xây dựng các định mức phù hợp hơn với thực tiễn sản xuất của ngành.
Tiết kiệm năng lượng đang giúp doanh nghiệp nhựa giảm chi phí sản xuất, nâng sức cạnh tranh.
“Có thể nói, đây là một kết quả rất tốt và được các doanh nghiệp trong ngành đánh giá cao. Hiệp hội đã phối hợp sát sao với các bộ, ngành và doanh nghiệp để xây dựng được những định mức sát với thực tế, đáp ứng mong mỏi của cộng đồng doanh nghiệp”, bà Mỹ nêu rõ.
Theo bà, trong thời gian tới, có 2 nội dung cần tiếp tục được chú trọng nhằm thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trong ngành nhựa. Trước hết, cần tăng cường phối hợp tổ chức các lớp đào tạo, chương trình tập huấn để giúp doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, nâng cao nhận thức về sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và biết cách lựa chọn, triển khai các giải pháp phù hợp trong quá trình sản xuất.
Bên cạnh đó, ngành nhựa cũng cần hướng tới xây dựng một khu công nghiệp theo mô hình kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh, trong đó chú trọng các hoạt động thu gom và tái chế. Theo bà Mỹ, đây là bước đi cần thiết, vừa góp phần xây dựng môi trường xanh, sạch hơn, vừa hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn, chứng chỉ và yêu cầu ngày càng cao của các tổ chức quốc tế liên quan đến kinh tế tuần hoàn. “Đây là những mục tiêu lớn mà chúng tôi kỳ vọng trong thời gian tới sẽ tiếp tục nhận được sự phối hợp chặt chẽ giữa Hiệp hội, các cơ quan quản lý nhà nước, bộ, ngành và cộng đồng doanh nghiệp để triển khai hiệu quả”, bà Mỹ nhấn mạnh.
Với vai trò là tổ chức đại diện cho cộng đồng doanh nghiệp ngành nhựa, Hiệp hội mong muốn gửi tới các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, thông điệp cần xác định tiết kiệm năng lượng là một trong những giải pháp mang tính sống còn trong quá trình sản xuất, kinh doanh. “Tiết kiệm năng lượng không phải là một khoản chi phí mà là khoản đầu tư cho tương lai. Nếu muốn phát triển bền vững và nâng cao khả năng cạnh tranh với các nhà sản xuất khác, đặc biệt trên thị trường quốc tế, doanh nghiệp cần chủ động triển khai các giải pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả”, bà Mỹ nhấn mạnh.
Theo đại diện Hiệp hội Nhựa Việt Nam, tiết kiệm năng lượng không chỉ giúp doanh nghiệp giảm chi phí sản xuất mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, gia tăng khả năng xuất khẩu và đáp ứng tốt hơn những yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Đây cũng là nền tảng quan trọng để doanh nghiệp ngành nhựa nâng cao hiệu quả hoạt động, từng bước thích ứng với xu hướng sản xuất xanh và hướng tới phát triển bền vững trong thời gian tới.
Tiết kiệm năng lượng đang trở thành một trong những yêu cầu quan trọng đối với ngành nhựa trong quá trình nâng cao hiệu quả sản xuất và chuyển đổi theo hướng xanh, bền vững.