Điều hành tiền tệ linh hoạt trước nhiều sức ép
Chiều 7/10, tại Hà Nội, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tổ chức Họp báo thông tin kết quả hoạt động ngân hàng quý III năm 2026. Phát biểu khai mạc, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà cho biết, 9 tháng đầu năm 2026, kinh tế Việt Nam tiếp tục có những chuyển biến tích cực. Tăng trưởng GDP quý III đạt 9,95% so với cùng kỳ, tiệm cận mức hai con số. Tính chung 9 tháng, GDP ước tăng 9,01%, cao nhất trong 15 năm qua. Tuy nhiên, áp lực lạm phát gia tăng khi CPI tháng 9 tăng 0,62% so với tháng trước và tăng 5,08% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân 9 tháng, CPI tăng 4,52%.
Họp báo thông tin kết quả hoạt động ngân hàng quý III năm 2026.
Trong bối cảnh đó, lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước cho biết đã điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phù hợp diễn biến thị trường, phối hợp với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác nhằm kiên định mục tiêu kiểm soát lạm phát năm 2026 bình quân khoảng 4,5%, góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng.
Trên thị trường tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước điều hành nghiệp vụ thị trường mở linh hoạt, qua đó bảo đảm nhu cầu thanh toán, chi trả của các tổ chức tín dụng và góp phần ổn định thị trường liên ngân hàng. Lãi suất trên thị trường liên ngân hàng có xu hướng giảm.
Đối với lãi suất, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục giữ nguyên các mức lãi suất điều hành, tạo điều kiện để các tổ chức tín dụng tiếp cận nguồn vốn chi phí thấp từ Ngân hàng Nhà nước. Đồng thời, các tổ chức tín dụng được yêu cầu triển khai giải pháp ổn định mặt bằng lãi suất, tiếp tục công bố thông tin lãi suất cho vay trên trang thông tin điện tử để khách hàng tham khảo khi tiếp cận vốn.
Ngân hàng Nhà nước cũng tổ chức làm việc trực tiếp với các ngân hàng thương mại, yêu cầu giảm lãi suất tiền gửi đối với các giao dịch phát sinh mới từ kỳ hạn 6 tháng trở lên, giảm lãi suất tiền gửi niêm yết và lãi suất cho vay. Các Ngân hàng Nhà nước Khu vực được chỉ đạo tổ chức họp với chi nhánh ngân hàng thương mại trên địa bàn, kiểm tra việc thực hiện giảm lãi suất.
Theo Phó Thống đốc, với các giải pháp này, tốc độ tăng lãi suất đang chậm lại và mặt bằng lãi suất về cơ bản đang xoay quanh mặt bằng mới. Đến ngày 20/9/2026, lãi suất tiền gửi bình quân của các giao dịch phát sinh mới ở mức 6,38%/năm, tăng 1,15%/năm so với cuối năm 2025.
Cùng với lãi suất, tỷ giá và thị trường ngoại tệ cũng chịu tác động từ những diễn biến phức tạp của thị trường quốc tế và những thách thức trong nước. Ngân hàng Nhà nước cho biết tiếp tục điều hành tỷ giá linh hoạt, phối hợp đồng bộ các công cụ chính sách tiền tệ nhằm ổn định thị trường ngoại tệ, hấp thu các cú sốc bên ngoài. Nhờ đó, các nhu cầu ngoại tệ hợp pháp của nền kinh tế được đáp ứng đầy đủ, kịp thời.
Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà phát biểu khai mạc họp báo
Trong điều hành tín dụng, nhà điều hành tiếp tục triển khai các giải pháp phù hợp, vừa góp phần kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, vừa hỗ trợ tăng trưởng. Ngay từ đầu năm, nguyên tắc giao tăng trưởng tín dụng năm 2026 đã được thông báo công khai để các tổ chức tín dụng chủ động triển khai.
Đáng chú ý, Ngân hàng Nhà nước đã tạo dư địa để các tổ chức tín dụng cấp tín dụng cho một số nhu cầu quan trọng phục vụ tăng trưởng. Dư nợ tín dụng tăng thêm đối với nhà ở xã hội, khu công nghiệp, khu chế xuất; nhà hàng, khách sạn, khu du lịch, sinh thái, nghỉ dưỡng không tính vào dư nợ tín dụng lĩnh vực bất động sản khi kiểm soát mức tăng trưởng tín dụng bất động sản.
Đối với các doanh nghiệp triển khai, đầu tư dự án quy mô lớn, trọng điểm, có tính chất lan tỏa, liên kết, thúc đẩy phát triển kinh tế vùng, địa phương theo chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước cũng triển khai cơ chế loại trừ dư nợ phát sinh mới hằng năm và cấp bổ sung hạn mức tăng trưởng tín dụng cho các ngân hàng thương mại để thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Dòng vốn hướng vào sản xuất, hạ tầng và nhà ở xã hội
Cùng với điều hành tăng trưởng tín dụng chung, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục chỉ đạo các tổ chức tín dụng triển khai các chương trình tín dụng theo định hướng của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước.
Trong đó, chương trình tín dụng đối với lĩnh vực lâm sản, thủy sản đã được nâng quy mô từ 15.000 tỷ đồng lên 185.000 tỷ đồng. Chương trình cho vay liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm lúa gạo chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long tiếp tục được triển khai. Các chương trình cho vay nhà ở xã hội, cho người trẻ dưới 35 tuổi mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội và chương trình tín dụng 500.000 tỷ đồng cho doanh nghiệp đầu tư hạ tầng, công nghệ số cũng đang được các tổ chức tín dụng tích cực thực hiện.
Thông tin thêm về các chương trình tín dụng tại họp báo, ông Nguyễn Xuân Bắc, Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế, Ngân hàng Nhà nước, cho biết chương trình cho vay nhà ở xã hội theo Nghị quyết 33/NQ-CP có quy mô ban đầu 120.000 tỷ đồng với 4 ngân hàng thương mại nhà nước tham gia. Đến nay, chương trình có 11 ngân hàng tham gia, với quy mô hơn 153.000 tỷ đồng.
Lãi suất chương trình đã được điều chỉnh 6 lần, hiện ở mức 7%/năm đối với chủ đầu tư và 6,5%/năm đối với người mua nhà. Thời gian hưởng lãi suất ưu đãi là 3 năm đối với chủ đầu tư và 5 năm đối với người mua nhà.
Ông Nguyễn Xuân Bắc, Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế phát biểu.
Riêng người mua nhà dưới 35 tuổi được hưởng thời gian ưu đãi 15 năm, với mức lãi suất thấp hơn 2%/năm trong 5 năm đầu và thấp hơn 1%/năm trong 10 năm tiếp theo so với lãi suất cho vay trung, dài hạn bằng VND bình quân của 4 ngân hàng thương mại nhà nước.
Đến ngày 31/8/2026, số tiền cam kết cho vay của chương trình đạt khoảng 50.300 tỷ đồng, doanh số giải ngân khoảng 17.500 tỷ đồng, tăng khoảng 9.950 tỷ đồng so với cuối năm 2025; dư nợ đạt khoảng 14.300 tỷ đồng. Trong đó, chương trình cho vay người trẻ dưới 35 tuổi mua nhà ở xã hội có doanh số giải ngân khoảng 577 tỷ đồng, dư nợ khoảng 531 tỷ đồng.
Theo ông Nguyễn Xuân Bắc, thời gian qua nguồn cung nhà ở xã hội còn hạn chế, do đó Chính phủ, các bộ, ngành đã ban hành nhiều giải pháp cải thiện nguồn cung. Nhờ đó, cam kết giải ngân chương trình tăng mạnh, gần 3 lần so với cuối năm 2025. Việc giải ngân được thực hiện theo tiến độ thi công, trên cơ sở khối lượng hoàn thành và nhu cầu của chủ đầu tư dự án.
Đối với chương trình tín dụng đầu tư hạ tầng điện, giao thông, công nghệ chiến lược, quy mô chương trình là 500.000 tỷ đồng với 21 ngân hàng thương mại tham gia, thời gian triển khai đến hết năm 2030. Lãi suất ưu đãi thấp hơn tối thiểu 1-1,5%/năm so với mức lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn của chính ngân hàng cho vay; thời gian ưu đãi tối thiểu 2 năm.
Đến ngày 31/8/2026, dư nợ tín dụng của chương trình tại các ngân hàng thương mại khoảng 16.910 tỷ đồng. Theo ông Bắc, các ngân hàng đã ban hành văn bản hướng dẫn nội bộ và sẵn sàng nguồn vốn để triển khai chương trình. Khi các dự án lớn được triển khai và phát sinh nhu cầu vốn, ngân hàng sẽ xem xét cho vay theo quy định.
Với chương trình cho vay lĩnh vực nông, lâm, thủy sản, quy mô hiện nay đạt 185.000 tỷ đồng. Đến cuối tháng 8/2026, doanh số giải ngân lũy kế đạt gần 238.120 tỷ đồng, tương đương 128,7% quy mô chương trình, với 88.434 lượt khách hàng được giải ngân.
Theo Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế, đến ngày 30/9/2026, dư nợ toàn nền kinh tế đạt khoảng 20,75 triệu tỷ đồng, tăng 11,59% so với cuối năm 2025 và tăng 16,69% so với cùng kỳ năm 2025, bổ sung cho nền kinh tế khoảng 2,2 triệu tỷ đồng so với cuối năm 2025.
Về cơ cấu, đến cuối tháng 8/2026, tín dụng nông, lâm, thủy sản chiếm 6,08% tổng dư nợ; công nghiệp - xây dựng chiếm 23,1%; thương mại - dịch vụ chiếm 70,11%. Khoảng 77,44% dư nợ nền kinh tế phục vụ lĩnh vực sản xuất, kinh doanh.
Một số lĩnh vực ưu tiên tiếp tục chiếm tỷ trọng đáng kể trong tổng dư nợ, trong đó tín dụng nông nghiệp, nông thôn chiếm khoảng 22%, doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm khoảng 20%. Tín dụng đối với xuất khẩu và doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao cũng ghi nhận tốc độ tăng trưởng lần lượt 33,32% và 39,62%.
Cùng với mở rộng tín dụng, Ngân hàng Nhà nước cho biết tiếp tục triển khai các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận vốn. Trong tháng 8/2026, các ngân hàng thương mại được chỉ đạo triển khai chương trình tín dụng hướng đến các động lực tăng trưởng kinh tế và doanh nghiệp nhỏ và vừa, với lãi suất thấp hơn tối thiểu 1%/năm so với mức lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn của chính ngân hàng.
Ngân hàng Nhà nước cũng đã trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1890/QĐ-TTg ngày 18/9/2026 phê duyệt Đề án “Tiếp tục hiện đại hóa hệ thống ngân hàng, xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém, tăng cường khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa”.
Trong 9 tháng đầu năm, cùng với điều hành tiền tệ và tín dụng, ngành Ngân hàng tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, thanh toán không dùng tiền mặt và bảo đảm an toàn trong hoạt động thanh toán. Đến hết ngày 2/10/2026, toàn ngành đã có hơn 175,2 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và hơn 2,94 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức được đối chiếu thông tin sinh trắc học qua căn cước công dân gắn chip hoặc ứng dụng VNeID.