Bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia
Sáng 4/8, tại Hà Nội, trong khuôn khổ Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33, Bộ Ngoại giao tổ chức Phiên toàn thể “Ngoại giao phục vụ phát triển đất nước trong giai đoạn mới - tư duy đột phá, hành động quyết liệt, kết quả thực chất”.
Phát biểu tham luận tại Phiên toàn thể, ông Lê Mạnh Cường, Tổng Giám đốc Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) đã trình bày tham luận với chủ đề "Bảo đảm an ninh năng lượng trong bối cảnh địa chính trị phức tạp hiện nay: Vai trò, đóng góp của ngành Ngoại giao và một số kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả công tác phối hợp".
Cụ thể, ông Lê Mạnh Cường nhấn mạnh, trong bối cảnh kinh tế, chính trị và địa chính trị thế giới diễn biến nhanh, phức tạp, khó lường, năng lượng không còn đơn thuần là đầu vào của nền kinh tế mà đã trở thành vấn đề chiến lược, gắn trực tiếp với độc lập, tự chủ và an ninh quốc gia.
Ông Lê Mạnh Cường, Tổng Giám đốc Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam).
Theo ông Lê Mạnh Cường, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, yêu cầu bảo đảm nguồn năng lượng ổn định, an toàn, bền vững trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Trong bối cảnh đó, công tác đối ngoại không chỉ dừng ở việc mở rộng quan hệ quốc tế mà giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc tạo lập môi trường thuận lợi, kết nối nguồn lực, công nghệ, tài chính và thị trường phục vụ phát triển ngành năng lượng.
Là doanh nghiệp nhà nước giữ vai trò nòng cốt trong lĩnh vực công nghiệp năng lượng, Petrovietnam xác định bảo đảm an ninh năng lượng không chỉ là nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh mà còn là trách nhiệm chính trị đối với Đảng, Nhà nước và nhân dân.
Theo Tổng Giám đốc Petrovietnam, thực tiễn cho thấy mỗi bước phát triển của ngành năng lượng đều gắn với sự đồng hành, mở đường của công tác đối ngoại và ngoại giao Nhà nước, hợp tác quốc tế.
Ông Lê Mạnh Cường cho biết, những năm qua Petrovietnam đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm gia tăng trữ lượng và sản lượng khai thác dầu khí trong nước. Nhờ sự chỉ đạo của Chính phủ và Bộ Công Thương, năm 2025 đánh dấu cột mốc quan trọng khi sau 11 năm liên tục suy giảm, sản lượng khai thác dầu thô trong nước đã tăng trưởng trở lại.
Tuy nhiên, dầu thô khai thác trong nước hiện mới chỉ đáp ứng khoảng 35-40% nhu cầu, còn 60-65% phải nhập khẩu để phục vụ chế biến xăng dầu. Trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung, Petrovietnam đã chủ động cùng các cơ quan liên quan tìm kiếm các nguồn cung thay thế từ châu Mỹ, châu Phi..., qua đó bảo đảm Nhà máy Lọc dầu Dung Quất duy trì hoạt động liên tục với công suất trên 100%, góp phần giữ ổn định thị trường năng lượng trong nước.
Ông Lê Mạnh Cường cho rằng, việc đa dạng hóa nguồn cung năng lượng sơ cấp như LNG, nhiên liệu cho điện hạt nhân không còn là hoạt động thương mại đơn thuần mà đã trở thành yêu cầu chiến lược về bảo đảm an ninh năng lượng. Những lĩnh vực này đòi hỏi sự hỗ trợ của ngoại giao trong kết nối công nghệ, đào tạo, kinh nghiệm quốc tế cũng như thúc đẩy các cơ chế hợp tác giữa Chính phủ với Chính phủ để tạo nền tảng triển khai các dự án dài hạn.
Bên cạnh đó, Việt Nam có lợi thế lớn về điện gió ngoài khơi và hoàn toàn có khả năng trở thành trung tâm xuất khẩu điện gió của khu vực Đông Nam Á. Theo Tổng Giám đốc Petrovietnam, việc phát triển lĩnh vực này không chỉ phụ thuộc vào cơ chế, chính sách trong nước mà còn liên quan đến hợp tác với nhiều quốc gia, do đó vai trò của ngoại giao có ý nghĩa quyết định.
Tăng cường ngoại giao năng lượng và hợp tác quốc tế
Một nội dung được ông Lê Mạnh Cường đặc biệt nhấn mạnh là xây dựng hệ thống dự trữ năng lượng chiến lược quốc gia. Theo ông, không có quốc gia nào bảo đảm được an ninh năng lượng nếu thiếu năng lực dự trữ chiến lược, nhất là trong bối cảnh xung đột và đứt gãy chuỗi cung ứng ngày càng gia tăng. Việt Nam cần sớm nghiên cứu và triển khai mô hình dự trữ năng lượng chiến lược để chủ động ứng phó với các biến động quốc tế.
Tuy nhiên, việc đầu tư lượng lớn nguồn lực để dự trữ dầu thô là bài toán rất lớn. Vì vậy, Petrovietnam đề xuất nghiên cứu các cơ chế hợp tác giữa Chính phủ với Chính phủ (G2G), qua đó thu hút các quốc gia đối tác đưa dầu thô và sản phẩm dầu khí đến dự trữ tại Việt Nam.
Để hỗ trợ ngành năng lượng thực hiện các mục tiêu phát triển trong giai đoạn tới, Tổng Giám đốc Petrovietnam đề xuất Bộ Ngoại giao tiếp tục phát huy vai trò tiên phong của ngoại giao năng lượng trong việc mở đường hợp tác với các đối tác quốc tế; tăng cường cơ chế phối hợp, chia sẻ thông tin chiến lược và hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với các biến động quốc tế; đồng thời phối hợp với các bộ, ngành tham mưu hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm huy động hiệu quả các nguồn lực quốc tế phục vụ phát triển ngành năng lượng.
Ông Lê Mạnh Cường nhấn mạnh, hiệu quả của ngoại giao năng lượng không chỉ được thể hiện qua các chuyến thăm hay các văn kiện hợp tác, mà quan trọng hơn là khả năng giúp Việt Nam bảo đảm nguồn cung năng lượng, mở rộng thị trường, tiếp cận công nghệ tiên tiến, huy động nguồn lực quốc tế và nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế.
Petrovietnam cam kết tiếp tục đổi mới quản trị, mở rộng hợp tác quốc tế và phối hợp chặt chẽ với Bộ Ngoại giao cùng các bộ, ngành, các đối tác để xây dựng nền năng lượng Việt Nam hiện đại, tự chủ, xanh và bền vững, góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.