Trong một bài đăng trên nền tảng mạng xã hội X vào ngày 28/3, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian khẳng định lập trường nhất quán của Tehran, không chủ động tiến hành các cuộc tấn công phủ đầu, song sẵn sàng đáp trả “mạnh mẽ và dứt khoát” nếu các cơ sở hạ tầng hoặc trung tâm kinh tế của nước này bị nhắm mục tiêu.
Ông nhấn mạnh, việc các quốc gia trong khu vực cho phép lực lượng bên ngoài sử dụng lãnh thổ để chống lại Iran sẽ trực tiếp đe dọa đến ổn định và an ninh chung. “Gửi đến các quốc gia trong khu vực: Nếu các bạn muốn phát triển và an ninh, đừng để kẻ thù của chúng ta điều khiển chiến tranh từ lãnh thổ của các bạn”, ông Pezeshkian viết trên X.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian kêu gọi các quốc gia Vùng Vịnh tránh ủng hộ các hành động quân sự của Mỹ và Israel nhằm vào Tehran. Ảnh: X
Ngoài ra, theo Tân Hoa Xã, trong cuộc điện đàm ngày 27/3 với Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim, Tổng thống Iran cho biết Tehran theo đuổi giải pháp chấm dứt xung đột Trung Đông một cách toàn diện, đi kèm các bảo đảm nhằm duy trì hòa bình lâu dài. Ông đồng thời đánh giá cao lập trường của Malaysia trong việc lên án các cuộc tấn công nhằm vào Iran, coi đây là sự ủng hộ đối với chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của nước này.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian. Ảnh: X
Về phía Malaysia, Thủ tướng Anwar Ibrahim bày tỏ chia sẻ trước những tổn thất do xung đột gây ra, đồng thời kêu gọi thiết lập các cơ chế bảo đảm quốc tế nhằm ngăn chặn nguy cơ tái diễn bạo lực. Ông cũng cảm ơn Iran đã hỗ trợ đảm bảo an toàn cho các tàu chở dầu của Malaysia khi đi qua eo biển Hormuz trong bối cảnh căng thẳng gia tăng.
Liên quan đến tình hình hàng hải, phía Iran cho biết hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz đang chịu ảnh hưởng đáng kể. Truyền thông Iran đưa tin hàng trăm tàu, bao gồm nhiều tàu chở dầu và khí hóa lỏng, đang phải chờ cấp phép di chuyển và tuân thủ nghiêm ngặt các hướng dẫn từ cơ quan chức năng, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.
Trong khi đó, dữ liệu do Asharq Al-Awsat công bố cho thấy từ khi xung đột bước sang tuần thứ tư, khoảng 83% số đợt tấn công bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái của Iran - tương đương 4.391 vụ - nhằm vào các quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC), trong khi chỉ 17% (930 vụ) nhắm vào các mục tiêu của Israel. Diễn biến này làm dấy lên quan ngại sâu sắc về nguy cơ lan rộng bất ổn trong khu vực Vùng Vịnh.
Theo Euronews, Tổng thư ký GCC Jasem Albudaiwi khẳng định khối này cần được tham gia vào mọi tiến trình đàm phán liên quan đến khu vực, đồng thời bác bỏ các sáng kiến tái định hình Trung Đông nếu không có sự góp mặt của các quốc gia Vùng Vịnh.
Ông Albudaiwi cho biết GCC bất ngờ trước các diễn biến quân sự gần đây, tái khẳng định lập trường không tham gia xung đột và không cho phép sử dụng lãnh thổ để chống lại Iran, song cũng bày tỏ quan ngại trước một số hành động từ phía Tehran.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Qatar Majed al-Ansari (trái) và Tổng Thư ký Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh Jassim Albudaiwi (phải). Ảnh: EPA.
Các chuyên gia khu vực nhận định, đối thoại vẫn là con đường khả thi nhằm hạ nhiệt căng thẳng, song cần bao trùm các vấn đề an ninh cốt lõi. Nhà phân tích Ahmed Al-Ibrahim cho rằng các nước GCC mong muốn các cuộc đàm phán không chỉ giới hạn ở chương trình hạt nhân của Iran mà còn phải đề cập đến tên lửa đạn đạo và vai trò của Tehran tại Yemen, Liban và Iraq.
Trong khi đó, chuyên gia Dhafer Al-Ajmi nhấn mạnh quyền tham gia đàm phán của mỗi quốc gia, đề xuất các ưu tiên bao gồm giảm căng thẳng, bảo đảm an ninh hàng hải và xử lý các vấn đề liên quan đến chủ quyền.