Hoãn kế hoạch tấn công Iran phút chót
Phát biểu trên nền tảng Truth Social ngày 18/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Mỹ sẽ chưa triển khai cuộc tấn công dự kiến nhằm vào Iran trong ngày 19/5, song quân đội vẫn được đặt trong trạng thái sẵn sàng cao.
“Chúng ta sẽ không thực hiện cuộc tấn công đã lên kế hoạch nhằm vào Iran vào ngày mai (19/5), nhưng tôi đã chỉ thị thêm cho quân đội chuẩn bị sẵn sàng để tiến hành một cuộc tấn công tổng lực, quy mô lớn vào Iran ngay khi có thông báo, trong trường hợp không đạt một thỏa thuận chấp nhận được”, ông Trump nêu rõ.
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: EPA
Trong bài đăng trên nền tảng Truth Social, nhà lãnh đạo Mỹ cho biết lãnh đạo Qatar, Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất đã đề nghị Washington trì hoãn hành động quân sự, với lý do vẫn còn khả năng đạt được một thỏa thuận có thể chấp nhận được đối với Mỹ cũng như các quốc gia Trung Đông. Tuy nhiên, ông Trump không tiết lộ chi tiết nội dung thỏa thuận đang được thảo luận.
Trả lời phỏng vấn New York Post, Tổng thống Trump khẳng định Washington sẽ không nhượng bộ Tehran trong các cuộc thương lượng hiện nay.
Những phát biểu trên được đưa ra sau khi người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei xác nhận lập trường của Tehran đã được “chuyển tới phía Mỹ thông qua Pakistan”, song không công bố nội dung cụ thể.
Một nguồn tin từ Pakistan cũng xác nhận đã chuyển đề xuất mới nhất của Iran tới Washington, đồng thời cho biết tiến trình đàm phán vẫn đối mặt nhiều trở ngại. “Các bên liên tục thay đổi mục tiêu của họ. Chúng ta không có nhiều thời gian”, nguồn tin cho hay.
Iran đưa ra đề xuất 14 điểm
Theo New York Post dẫn các nguồn tin Iran, Tehran đã gửi tới Mỹ một đề xuất mới gồm 14 điểm thông qua kênh trung gian Pakistan sau khi điều chỉnh một số nội dung.
Nguồn tin cho biết đề xuất tập trung vào các chủ đề cốt lõi của đàm phán cũng như những biện pháp xây dựng lòng tin từ phía Mỹ.
Theo một quan chức cấp cao Iran, đề xuất mới về cơ bản có nhiều điểm tương đồng với đề nghị trước đó từng bị ông Trump bác bỏ hồi tuần trước.
Trong giai đoạn đầu, Tehran muốn ưu tiên các nội dung như chấm dứt xung đột, mở lại eo biển Hormuz, chấm dứt phong tỏa hàng hải và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt.
Eo biển Hormuz. Ảnh: ISNA
Những vấn đề gây tranh cãi liên quan tới chương trình hạt nhân và hoạt động làm giàu uranium của Iran sẽ được chuyển sang các vòng đàm phán tiếp theo.
Một nguồn tin Iran cho biết phía Mỹ đã đồng ý giải phóng khoảng 1/4 số tài sản bị phong tỏa của Iran tại các ngân hàng nước ngoài, với tổng giá trị lên tới hàng chục tỷ USD. Tuy nhiên, Tehran tiếp tục yêu cầu toàn bộ tài sản phải được giải ngân.
Washington đã phát tín hiệu linh hoạt hơn khi chấp nhận để Iran tiếp tục một số hoạt động hạt nhân dân sự dưới sự giám sát của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA).
Dù vậy, phía Mỹ hiện chưa xác nhận đã đồng ý với bất kỳ điều khoản nào trong các cuộc thương lượng.
Xung đột ở Trung Đông vẫn ở mức cao kể từ khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công nhằm vào Iran hôm 28/2, dẫn tới các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào Israel và các đồng minh của Mỹ tại các quốc gia vùng Vịnh, đồng thời kéo theo việc đóng cửa eo biển Hormuz.
Một lệnh ngừng bắn đã có hiệu lực vào ngày 8/4 thông qua vai trò trung gian của Pakistan, nhưng các cuộc đàm phán tại Islamabad từ ngày 11-12/4 đã không thể tạo ra một thỏa thuận lâu dài.
Sau đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gia hạn lệnh đình chiến vô thời hạn trong khi vẫn duy trì việc phong tỏa các tàu thuyền di chuyển tới hoặc rời các cảng của Iran thông qua tuyến đường thủy chiến lược này vốn bắt đầu từ ngày 13/4.
Sang tháng 5, Tổng thống Trump đã công bố “Dự án Tự do” vào đầu tháng 5, cam kết sẽ hộ tống tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz bất chấp việc Iran khẳng định rằng mọi hoạt động quá cảnh qua tuyến đường thủy chiến lược này đều cần có sự chấp thuận trước của Tehran. Tuy nhiên, sau đó ông đã thông báo tạm dừng sáng kiến này vào ngày 6/5 sau khoảng 1 ngày triển khai.