Thị trường nhỏ, nhu cầu không nhỏ
Tại xã đảo Thạnh An, xăng dầu phục vụ đi lại gắn với hoạt động của ghe, tàu và nghề đi biển. Tuy nhiên, lượng tiêu thụ tại địa phương còn thấp, khiến việc đầu tư cửa hàng theo mô hình thông thường gặp khó.
Thông tin tại họp báo kinh tế - xã hội TP. Hồ Chí Minh chiều 15/10, ông Nguyễn Khắc Hiếu, Phó Trưởng phòng Quản lý năng lượng, Sở Công Thương cho biết, lượng xăng dầu tiêu thụ tại Thạnh An chưa đến 1.000 lít/ngày, tương đương khoảng 30 m³/tháng. Theo ông, quy mô này khiến việc đầu tư cửa hàng xăng dầu khó bảo đảm hiệu quả kinh doanh.
Tại xã đảo Thạnh An, xăng dầu vừa phục vụ đi lại, vừa gắn với hoạt động của ghe, tàu và nghề đi biển.
Đây là điểm nghẽn cần giải quyết. Với doanh nghiệp, sản lượng tiêu thụ thấp đồng nghĩa doanh thu khó bù đắp chi phí đầu tư và vận hành. Nhưng với người dân, xăng dầu vẫn là nhu cầu thiết yếu, nhất là những hộ có phương tiện hoạt động trên biển.
Nếu chỉ dựa vào sức hấp dẫn thương mại, những địa bàn có thị trường nhỏ như Thạnh An sẽ khó thu hút đầu tư. Vì vậy, câu hỏi không đơn thuần là có nên mở thêm một điểm bán hay không, mà là tổ chức cung ứng theo cách nào để vừa đáp ứng nhu cầu dân sinh, vừa có khả năng vận hành lâu dài.
Theo ông Nguyễn Khắc Hiếu, thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo thành phố, Sở Công Thương đã nhiều lần làm việc với UBND xã Thạnh An để nghiên cứu phương án đầu tư. Sở đang phối hợp với doanh nghiệp xăng dầu khảo sát, đánh giá và xây dựng phương án thiết kế cửa hàng trên mặt nước ở khu vực ven bờ, tạo thuận lợi cho ghe, tàu tiếp nhiên liệu. Thành phố kỳ vọng phương án có thể triển khai vào đầu năm 2027, góp phần đáp ứng nhu cầu tiếp nhiên liệu tại xã đảo.
Việc xem xét mô hình cửa hàng nổi cho thấy cơ quan quản lý đang tìm cách điều chỉnh phương thức cung ứng theo điều kiện thực tế, thay vì áp dụng một mô hình giống nhau cho mọi địa bàn. Với Thạnh An, vị trí cung ứng có ý nghĩa quan trọng. Một điểm tiếp nhiên liệu thuận tiện cho ghe, tàu có thể giúp người dân chủ động hơn trong việc chuẩn bị chuyến đi. Song hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào vị trí cụ thể, sản lượng phục vụ, nguồn cung và chi phí vận hành. Những yếu tố này cần được đánh giá trước khi quyết định đầu tư.
Xã đảo Thạnh An nằm cách trung tâm TP. Hồ Chí Minh khoảng 70 km, hoàn toàn tách biệt với đất liền.
Bảo đảm an toàn và hiệu quả vận hành
Để phương án phát huy tác dụng, khảo sát không nên chỉ dừng ở vị trí xây dựng. Cơ quan quản lý và doanh nghiệp cần làm rõ nhu cầu của từng nhóm sử dụng, thời điểm tiếp nhiên liệu, sản lượng dự kiến và khả năng duy trì nguồn cung. Đây là cơ sở để xác định quy mô phù hợp, tránh đầu tư vượt nhu cầu hoặc hình thành một điểm bán nhưng chưa thuận tiện cho người dân.
Đặc thù hoạt động trên mặt nước cũng đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn. Thiết kế và vận hành phải đáp ứng quy định kỹ thuật liên quan, phòng cháy chữa cháy, bảo vệ môi trường và an toàn giao thông đường thủy.
Đối với người làm nghề biển, giá trị của công trình không chỉ nằm ở việc có thêm một địa điểm bán xăng dầu, mà còn ở khả năng cung ứng ổn định, thuận tiện và an toàn. Vì thế, cần lấy nhu cầu thực tế của người dân làm căn cứ thiết kế, đồng thời tính toán để doanh nghiệp có thể duy trì hoạt động lâu dài.
Trong phương án này, vai trò của Sở Công Thương không chỉ là quản lý hoạt động kinh doanh xăng dầu. Ngành còn phải nhận diện nhu cầu tại địa bàn, kết nối chính quyền cơ sở với doanh nghiệp và cùng tìm mô hình có thể triển khai trên thực tế.
Đó là cách tiếp cận cần thiết ở những nơi thị trường chưa đủ lớn để tự thu hút đầu tư. Tuy nhiên, quan tâm đến nhu cầu dân sinh không đồng nghĩa bỏ qua hiệu quả kinh doanh. Phương án phù hợp phải dung hòa được cả hai: người dân tiếp cận dịch vụ thuận tiện hơn, còn đơn vị vận hành có cơ sở duy trì nguồn cung ổn định.
Do xã đảo Thạnh An nằm ở vị trí biệt lập nên việc vận chuyển hàng hoá đều thông qua đường thủy.
Sở Công Thương cho biết đang khuyến khích xã Thạnh An từng bước chuyển đổi xe máy chạy xăng sang xe điện, phù hợp với định hướng giao thông xanh. Việc này cần có lộ trình, gắn với điều kiện sử dụng, khả năng chi trả và hạ tầng sạc tại địa phương. Trước mắt, nhu cầu nhiên liệu hiện hữu vẫn cần được đáp ứng đầy đủ, an toàn.
Phương án cửa hàng xăng dầu nổi tại Thạnh An nằm trong nỗ lực rộng hơn của TP. Hồ Chí Minh nhằm cải thiện điều kiện sống và hạ tầng xã đảo, bên cạnh các vấn đề như giao thông, cấp nước và y tế. Mỗi lĩnh vực có đặc thù riêng, nhưng đều cần bắt đầu từ nhu cầu cụ thể của người dân.
Với cửa hàng xăng dầu, bước tiếp theo là hoàn thiện đánh giá về nhu cầu, kỹ thuật và phương án vận hành trước khi quyết định triển khai. Nếu đáp ứng được các điều kiện đó, mô hình này sẽ góp phần giải quyết nhu cầu thiết yếu, hỗ trợ hoạt động nghề biển và cho thấy vai trò của ngành Công Thương trong việc đưa chính sách vào thực tế đời sống.
Xã đảo Thạnh An được bao bọc bởi rừng phòng hộ, với diện tích rộng hơn 13.000 ha, có hơn 1.130 hộ với khoảng 4.500 người. Từ đặc điểm vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên và hiện trạng về kinh tế - xã hội, xã đảo Thạnh An có thể xem là vùng đặc biệt khó khăn của thành phố. Xã có địa bàn trũng thấp, thường xuyên bị ngập do triều, mật độ dân cư cao với trên 5% dân cư thuộc diện hộ nghèo. Đây là nơi thường xuyên chịu nhiều thiệt hại do mưa bão, áp thấp nhiệt đới và triều cường, khó có điều kiện phát triển kinh tế - xã hội.