Nổi bật là chính sách miễn phí toàn bộ xe buýt cho người dân và tầm soát sức khỏe cho 100% dân số ít nhất một lần trong năm 2026. Hai quyết sách ấy thể hiện rõ chủ trương của Đảng: tăng trưởng kinh tế phải đi cùng với phúc lợi thực chất cho người dân.
Không chỉ người dân, doanh nghiệp cũng được hưởng lợi với chính sách miễn phí hạ tầng cửa khẩu cảng biển.
Chính sách hợp lòng dân
Tại Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Đảng bộ TP. Hồ Chí Minh nhiệm kỳ 2025 - 2030 diễn ra ngày 1/4/2026, Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang cho biết Thường trực Thành ủy đã có chủ trương miễn phí xe buýt trên địa bàn thành phố và miễn phí hạ tầng cửa khẩu cảng biển, đồng thời giao Sở Xây dựng tính toán triển khai. Ông cũng yêu cầu ngành y tế triển khai khám, tầm soát sức khỏe cho 100% người dân thành phố ít nhất một lần trong năm 2026.
Quý 1/2026, kinh tế TP. Hồ Chí Minh tăng trưởng ước đạt trên 8%, dù thấp hơn mục tiêu nhưng được đánh giá là kết quả tốt trong bối cảnh chung.
Đây là những quyết định lớn, đòi hỏi nguồn lực lớn. Riêng việc miễn phí xe buýt toàn bộ, ngân sách thành phố sẽ phải chi khoảng 7.000 tỷ đồng mỗi năm, so với mức hiện tại là 1.700 tỷ đồng cho nhóm người từ 60 tuổi trở lên.
Không chỉ là vấn đề an sinh, phía sau việc miễn phí vé xe buýt còn tham gia giải bài toán giao thông và môi trường. Chính sách này hướng tới việc người dân hạn chế xe máy, đi xe buýt, là giải pháp kinh tế để giải quyết hai vấn đề: kẹt xe và ô nhiễm môi trường. Số tiền 7.000 tỷ đồng/năm TP. Hồ Chí Minh chi ra cho việc miễn vé xe buýt, nếu tính đúng, tính đủ chi phí xã hội của kẹt xe và ô nhiễm không khí tại thành phố, hoàn toàn là khoản đầu tư hiệu quả.
Thành phố hiện có 178 tuyến xe buýt, trong đó khoảng 600 chiếc đã chuyển đổi sang xe điện đưa TP. Hồ Chí Minh đi đầu cả nước về giao thông xanh. Mạng lưới kết nối xe buýt với các nhà ga metro đang được tăng cường.
Tuy nhiên, đây cũng chính là điều kiện cần được đặt ra nghiêm túc đó là miễn phí xe buýt sẽ chỉ có giá trị thực nếu xe buýt đúng giờ, thuận tiện, và dày mạng lưới đủ để cạnh tranh với xe máy về thời gian. Sở Xây dựng Thành phố được giao tham mưu các giải pháp để xe buýt hoạt động hiệu quả hơn, đúng giờ và nâng cao chất lượng phục vụ. Đây là nhiệm vụ song hành không thể tách rời khỏi chủ trương miễn phí, nếu chất lượng dịch vụ không cải thiện, dù vé có miễn phí cũng khó kéo người dân lên xe.
Bên cạnh chính sách xe buýt, nhưng có thể còn tác động lâu dài hơn, là yêu cầu của Bí thư Thành ủy về việc khám và tầm soát sức khỏe cho toàn bộ 100% người dân TP. Hồ Chí Minh ít nhất một lần trong năm 2026. Đây là một trong các chính sách hiện thực hóa Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.
Đây không phải chính sách hướng đến nhóm dễ bị tổn thương hay nhóm ưu tiên cụ thể mà là chính sách phổ quát, không phân biệt người lao động nhập cư hay cư dân lâu năm, người có bảo hiểm hay không. Đặt trong bối cảnh TP. Hồ Chí Minh là thành phố có dân số lớn nhất cả nước, với lực lượng lao động từ mọi vùng miền hội tụ, ý nghĩa của chính sách này vượt ra ngoài phạm vi y tế. Đây là đầu tư vào năng suất lao động, vào phòng ngừa bệnh tật trước khi trở thành gánh nặng kinh tế, và quan trọng hơn, đó chính là thông điệp rằng thành phố không chỉ khai thác sức lao động của người dân mà còn có trách nhiệm chăm lo sức khỏe cho họ.
Đối với khối doanh nghiệp, Thường trực Thành ủy thống nhất chủ trương miễn phí hạ tầng cửa khẩu theo đề xuất của UBND TP. Hồ Chí Minh. Điều này có ý nghĩa rất lớn lao, hỗ trợ doanh nghiệp thúc đẩy sản xuất, kinh doanh.
Những chính sách trên được triển khai dựa trên nền tảng tích lũy của những năm trước và quý 1/2026 tích cực. Tăng trưởng quý I của thành phố đạt trên 8%, dù thấp hơn mục tiêu nhưng được đánh giá là kết quả tốt trong bối cảnh chung; tiêu dùng nội địa tăng 13,7%; du lịch tiếp tục đà phục hồi... Thành phố đặt kỳ vọng đạt tăng trưởng 11-12% trong cả năm 2026, mục tiêu hai con số mà ba quý còn lại phải gánh trọng trách lớn.
Ngay trong quý đầu năm, thành phố đã lựa chọn thực hiện những chính sách an sinh có tác dụng kép, vừa chăm lo đời sống người dân, vừa phục vụ mục tiêu tăng trưởng bền vững. Xe buýt miễn phí giảm kẹt xe, tăng năng suất đô thị. Tầm soát sức khỏe toàn dân giảm gánh nặng bệnh tật, tăng lực lượng lao động khỏe mạnh. Miễn phí hạ tầng cửa khẩu cảng biển kích thích logistics, hỗ trợ doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Tất cả cùng hướng về một điểm đó là tăng trưởng không chỉ là con số GDP, mà phải là chất lượng sống được cải thiện rõ rệt, đo được, cảm nhận được trong cuộc sống thường ngày của từng người dân thành phố.
Tất nhiên, chủ trương là bước đầu. Con đường từ chủ trương đến hiện thực còn nhiều việc phải làm. Ngân sách 7.000 tỷ đồng/năm cho xe buýt miễn phí cần được bố trí bền vững; năng lực y tế để tầm soát sức khỏe 100% người dân trong một năm đòi hỏi sự huy động rất lớn về nhân lực và hệ thống; và trên hết, chất lượng dịch vụ phải thực sự tốt lên thì chính sách mới phát huy hiệu quả.
Có thể thấy, các chính sách an sinh nêu trên của TP. Hồ Chí Minh đang cụ thể hóa chủ trương của Đảng và Nhà nước. Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh: phát triển kinh tế phải đi đôi với cải thiện và nâng cao toàn diện đời sống nhân dân, bảo đảm công bằng xã hội, chăm lo ngày càng tốt hơn cho các nhóm yếu thế. Đây là một trong những nội dung cốt lõi của tầm nhìn phát triển đến năm 2030, 2045, hướng tới xây dựng nước Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc, văn minh.
Phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm đã chỉ đạo nhiều nội dung, trong đó các ban, bộ, ngành, địa phương, người dân, doanh nghiệp quán triệt sâu sắc "Bốn nguyên tắc" cốt lõi đối với mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Một trong các nguyên tắc đó là: tăng trưởng kinh tế cao phải đảm bảo phục vụ lợi ích, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân và công bằng xã hội. Mọi chính sách, dự án và nguồn lực đầu tư đều phải hướng tới việc tạo ra giá trị thực chất cho người dân, nâng cao thu nhập, góp phần giảm nghèo, thu hẹp khoảng cách phát triển, nâng cao phúc lợi xã hội và đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của mọi tầng lớp nhân dân. Đảm bảo thành quả tăng trưởng kinh tế phải được chia sẻ công bằng, tạo nền tảng vững chắc cho sự đồng thuận xã hội và phát triển bền vững.
Với những quyết sách mới được đưa ra tại Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Đảng bộ TP. Hồ Chí Minh, Thành phố đang triển khai một cách cụ thể, tích cực nội dung Hội nghị Trung ương 2, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, được cộng đồng doanh nghiệp và người dân đón nhận tích cực. Thực hiện thành công các chính sách này, TP. Hồ Chí Minh có thể trở thành mẫu hình tiêu biểu để các địa phương khác tham khảo, triển khai.