Khi thương hiệu bắt trend “đi chùa online”
Những ngày gần đây, nếu lướt các trang mạng xã hội Facebook, TikTok hay Threads, người dùng không khó để bắt gặp từ khóa “đi chùa online”. Hình ảnh những không gian chính điện đông kín nhân vật ảo cùng các đường link tham gia không gian mô phỏng ngôi chùa được chia sẻ rộng rãi, thu hút sự tò mò và nhiều bình luận hài hước.
Thực tế, trào lưu này có nhiều hình thức thể hiện. Trên một số website, người dùng có thể tạo nhân vật đại diện, đặt tên rồi bước vào không gian mô phỏng một ngôi chùa với cổng tam quan, chính điện, hồ sen, vườn cây, tháp, chuông… Tại đây, người tham gia có thể điều khiển nhân vật đi lại, chắp tay, cúi lạy, thắp hương hoặc lần tràng hạt.
Người tham gia cúi lạy trong chính điện của Sansa, một ngôi chùa Phật giáo ảo trực tuyến.
Tuy nhiên, bên cạnh sự tò mò và hưởng ứng của cộng đồng mạng, cách đặt tên tài khoản trong không gian này cũng đang gây tranh luận. Ngoài những tên gọi thông thường, pháp danh hoặc những dòng chữ thể hiện mong cầu bình an, không ít tài khoản sử dụng ngôn từ cợt nhả, dung tục như “Thích drama”, “Thích tạo nghiệp”…
Đáng chú ý, trào lưu này còn được nhiều thương hiệu, nhãn hàng khai thác trên các fanpage Facebook nhằm thu hút sự chú ý và tăng tương tác.
Theo ghi nhận của phóng viên Báo Công Thương ngày 5/11/2026, một số bài đăng sử dụng hình ảnh “đi chùa online”, kết hợp cách đặt tên pháp danh nhạo báng bậc tu hành để quảng bá thương hiệu.
Fanpage có tích xanh được cho là của hãng xe công nghệ Be đăng tải hình ảnh kèm nội dung "Pháp danh: thích chạy be".
Đơn cử, fanpage “Cà Phê Muối Chú Long” có tích xanh, với 281.000 người theo dõi, đăng tải hình ảnh kèm dòng trạng thái: “Không cầu gì cao sang, chỉ vui lòng khách đến, vừa lòng khách đi”. Bài đăng thu hút hơn 2.000 lượt bày tỏ cảm xúc. Trong hình ảnh đi kèm, các tên gọi được sử dụng như “Thích tiền”, “Thích kem muối”, “Thích nghỉ việc”, “Thích chú Long”…
Tương tự, fanpage “The Coffee House Careers”, được giới thiệu là kênh thông tin nội bộ và tuyển dụng chính thức, duy nhất của thương hiệu The Coffee House cũng bắt trend với dòng trạng thái: “Pháp danh của NHÀ là Thích đông Homie. Còn bạn đã sẵn sàng gia nhập NHÀ chưa?”. Hình ảnh đi kèm có các tên gọi như “Thích Đu Chen”, “Thích Cà Phê”, “Thích Mát Cha”, “Thích Tà Tưa”…
Fanpage “Beta Cinemas” có tích xanh, với hơn 920.000 người theo dõi cũng bắt trend đăng tải hình ảnh với dòng trạng thái “HỘI PHÁP DANH BETA CINEMAS - TU TẠI RẠP, TÂM HƯỚNG KHÁCH”.
Fanpage “Túc Tắc Tea...”, với hơn 18.000 người theo dõi, cũng đăng tải nội dung hưởng ứng trào lưu với dòng trạng thái: “Pháp danh: Thích Trà Sữa - Cầu Bán Đắt”.
Trong khi đó, Fanpage có tích xanh được cho là của hãng xe công nghệ Be, với 374.000 người theo dõi, đăng dòng trạng thái “Pháp danh: thích chạy be”. Bài đăng thu hút hơn 7.700 lượt bày tỏ cảm xúc cùng hàng trăm bình luận.
Còn fanpage “Beta Cinemas” có tích xanh, với hơn 920.000 người theo dõi cũng bắt trend đăng tải hình ảnh với dòng trạng thái “HỘI PHÁP DANH BETA CINEMAS - TU TẠI RẠP, TÂM HƯỚNG KHÁCH”. Hình ảnh đi kèm là những “pháp danh” như “Thích Bán Bắp”, “Thích Đông Khách”, “Thích Full Phòng”…
Đừng đánh đổi sự tôn nghiêm để lấy tương tác
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, PGS.TS Phạm Ngọc Trung, giảng viên cao cấp, nguyên Trưởng khoa Văn hóa - Học viện Báo chí và Tuyên truyền cho biết, hiện tượng “cúng chùa online” đã xuất hiện từ lâu. Với những người ở xa, không có điều kiện đến ngôi chùa mình ngưỡng mộ, hoặc Việt kiều sinh sống ở nước ngoài, việc thực hiện cúng dường, cúng lễ, cung tiến trực tuyến là một hình thức sinh hoạt phù hợp với bối cảnh công nghệ số và kết nối toàn cầu hiện nay. Những trường hợp mang tính tích cực như vậy cần được nhìn nhận và thông cảm.
Fanpage “The Coffee House Careers” – được giới thiệu là kênh thông tin dành cho nhân viên và kênh tuyển dụng chính thức, duy nhất của thương hiệu The Coffee House – cũng bắt trend với dòng trạng thái: “Pháp danh của NHÀ là Thích đông Homie. Còn bạn đã sẵn sàng gia nhập NHÀ chưa?”.
Tuy nhiên, theo PGS.TS Phạm Ngọc Trung, việc một số nhãn hàng sử dụng hình ảnh ngôi chùa, tự đặt pháp danh theo ý thích để phục vụ mục đích quảng bá thể hiện sự thiếu nghiêm túc, thậm chí có thể gây cảm giác thiếu tôn trọng đối với các cơ sở thờ tự và nhà sư.
Ông cho rằng, những danh xưng như Hòa thượng cùng pháp danh của các vị cao tăng là những tên gọi gắn với các nhân vật mẫu mực, được Giáo hội Phật giáo và người dân kính trọng, ngưỡng mộ. Vì vậy, việc chạy theo trào lưu với thái độ giễu cợt, thiếu tôn trọng các Hòa thượng, Thượng tọa, chùa chiền hoặc cơ sở thờ tự, điều đó có thể xuất phát từ sự thiếu hiểu biết hoặc ý thức ứng xử chưa phù hợp.
Ở một khía cạnh nhất định, những hành vi này có thể dẫn đến vấn đề pháp lý. Các cơ sở thờ tự hoặc nhà sư có thể khởi kiện nếu cá nhân sử dụng pháp danh, cách gọi của các vị tu hành vào những hoạt động mang tính chất tầm thường, thiếu tôn trọng.
PGS.TS Phạm Ngọc Trung nhấn mạnh, ứng xử trên mạng xã hội cũng như trong đời sống cần dựa trên sự hiểu biết pháp luật, đúng mực và có trách nhiệm, nhằm tránh những phiền hà, vi phạm pháp luật hoặc hiểu lầm không đáng có.
Theo ông, một số nhãn hàng đang tận dụng sức ảnh hưởng của mạng xã hội và sự quan tâm của cộng đồng đối với trào lưu này để lồng ghép quảng bá thương hiệu, thu hút sự chú ý với chi phí thấp. Tuy nhiên, cách làm đó có thể lợi bất cập hại. Nếu bị cá nhân hoặc tổ chức cho rằng thiếu tôn trọng, xúc phạm, các thương hiệu có thể phải đối mặt với những vấn đề pháp lý.
Trên thực tế, sự phát triển của công nghệ số có thể mở rộng không gian thực hành tín ngưỡng, tôn giáo, nhưng không đồng nghĩa với việc những giá trị thiêng liêng được tùy tiện biến thành chất liệu quảng cáo. Đáng lo ngại, khi hình ảnh chùa chiền, pháp danh và nghi thức Phật giáo bị khai thác như một trò đùa để quảng bá sản phẩm, thu hút khách hàng, ranh giới giữa sáng tạo truyền thông và sự thiếu tôn trọng văn hóa, tín ngưỡng rất dễ bị xóa nhòa. Một thương hiệu có thể thu hút hàng nghìn lượt tương tác bằng cách chạy theo trào lưu, nhưng cũng có nguy cơ đánh mất sự tôn trọng và niềm tin của công chúng. Không thể lấy danh nghĩa sáng tạo hay bắt kịp xu hướng để biện minh cho việc thương mại hóa thiếu chuẩn mực những biểu tượng gắn với đời sống tâm linh của cộng đồng. Văn hóa không phải công cụ để đánh đổi lấy lượt xem, càng không thể trở thành cái giá phải trả cho những chiến dịch tiếp thị thiếu trách nhiệm.
Đặc biệt, Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đã đặt ra yêu cầu xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trên không gian số, giữ gìn thuần phong mỹ tục, phát huy các giá trị tích cực của văn hóa tín ngưỡng, tôn giáo; đồng thời khắc phục khuynh hướng thương mại hóa, chỉ coi trọng lợi ích kinh tế mà xem nhẹ giá trị xã hội, nhân văn. Nhìn từ yêu cầu đó, việc một số thương hiệu tùy tiện sử dụng pháp danh, hình ảnh chốn thiền môn để câu tương tác không đơn thuần là câu chuyện bắt trend thiếu tinh tế, mà còn đặt ra vấn đề về đạo đức kinh doanh và trách nhiệm gìn giữ bản sắc văn hóa. Doanh nghiệp có quyền sáng tạo, nhưng sáng tạo phải có giới hạn văn hóa. Một chiến dịch truyền thông có thể thành công về lượt xem nhưng thất bại về giá trị nếu làm tổn thương niềm tin tâm linh của cộng đồng. Vì thế, không thể xây dựng thương hiệu bền vững bằng cách xem nhẹ những giá trị mà xã hội trân trọng.
Mạng xã hội tạo điều kiện để các thương hiệu tiếp cận cộng đồng thông qua những trào lưu đang được quan tâm. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, không phải xu hướng nào cũng phù hợp để khai thác cho mục đích quảng bá. Với những nội dung liên quan đến tín ngưỡng, tôn giáo và không gian tâm linh, việc sử dụng hình ảnh, danh xưng cần được cân nhắc kỹ lưỡng. Sáng tạo trong truyền thông cần đi cùng sự tôn trọng các giá trị văn hóa, tránh biến những yếu tố thiêng liêng thành công cụ thu hút lượt xem, tương tác.