Liên kết doanh nghiệp để nâng năng suất, tăng giá trị nội địa
Sáng 30/6, Bộ Chính trị tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Tại hội nghị, chia sẻ về vai trò của doanh nghiệp FDI trong phát triển công nghệ cao, chuyển giao công nghệ và phát triển nhà cung ứng nội địa, ông Takuya Sahashi, Phó Chủ tịch Tập đoàn Mitsubishi Corporation tại Việt Nam, đánh giá cao định hướng của Nghị quyết số 10-NQ/TW trong thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước.
Theo ông, với tinh thần “hợp tác cùng phát triển”, các nhà đầu tư Nhật Bản kỳ vọng mối liên kết giữa khu vực FDI và doanh nghiệp Việt Nam sẽ ngày càng chặt chẽ, giúp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
"Nghị quyết số 10-NQ/TW và Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân chính là hai 'bánh xe' tăng trưởng của Việt Nam", ông Takuya Sahashi nhấn mạnh, đồng thời cho rằng tăng trưởng bền vững không chỉ dựa vào thu hút FDI mà còn phải tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Theo ông, trong hơn 30 năm qua, doanh nghiệp Nhật Bản đã đóng góp tích cực vào quá trình công nghiệp hóa của Việt Nam thông qua đầu tư vào các lĩnh vực như thiết bị vận tải, điện tử, máy móc công nghiệp; tạo việc làm, thúc đẩy xuất khẩu, đồng thời chú trọng chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và phát triển hệ thống nhà cung ứng. Nhờ đó, tỷ lệ nội địa hóa tại nhiều ngành đã từng bước được cải thiện.
Ông Takuya Sahashi, Phó Chủ tịch Tập đoàn Mitsubishi Corporation tại Việt Nam chia sẻ về vai trò của doanh nghiệp FDI trong phát triển công nghệ cao, chuyển giao công nghệ và phát triển nhà cung ứng nội địa. Ảnh: Tuấn Huy
Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết số 10-NQ/TW, Việt Nam vẫn cần giải quyết nhiều thách thức. Năng lực kỹ thuật và chất lượng của doanh nghiệp cung ứng trong nước còn hạn chế; công nghiệp thượng nguồn, đặc biệt là vật liệu và linh kiện, chưa phát triển tương xứng, khiến sản xuất vẫn phụ thuộc vào nhập khẩu. Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa còn khó tiếp cận các chính sách hỗ trợ do thủ tục phức tạp hoặc chưa phù hợp với nhu cầu thực tế.
Từ kinh nghiệm thực tiễn, ông Takuya Sahashi đề xuất tập trung hỗ trợ những doanh nghiệp Việt Nam có tiềm năng phát triển thành nhà cung ứng nòng cốt thay vì dàn trải theo số lượng. Việc tăng cường hợp tác giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước sẽ góp phần hình thành các nhà cung ứng có năng lực cạnh tranh quốc tế.
Ông cũng kiến nghị hoàn thiện cơ chế kết nối doanh nghiệp thông qua cơ sở dữ liệu nhà cung ứng, các triển lãm chuyên ngành và nền tảng kết nối do Chính phủ phối hợp với các hiệp hội doanh nghiệp triển khai. Đồng thời, cần có chiến lược phát triển các ngành công nghiệp vật liệu và linh kiện nhằm nâng cao giá trị gia tăng trong nước, tăng khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng và thu hút các dự án FDI công nghệ cao.
Bên cạnh đó, các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa cần được thiết kế theo hướng đơn giản, linh hoạt và dễ tiếp cận hơn. Song song với đó là đẩy mạnh đào tạo nghề, tăng cường hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp để nâng cao năng lực tiếp nhận, làm chủ công nghệ.
Theo ông Takuya Sahashi, việc xây dựng mối liên kết bền chặt giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp Việt Nam sẽ góp phần nâng cao năng suất, gia tăng giá trị nội địa, tăng sức chống chịu của nền công nghiệp và năng lực cạnh tranh quốc gia. "Các doanh nghiệp Nhật Bản cam kết tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam thông qua đầu tư, chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực, góp phần hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết số 10-NQ/TW", ông khẳng định.
Cầu nối giữa nguồn vốn quốc tế với thị trường vốn Việt Nam
Trao đổi trực tuyến về chủ đề "Giải pháp phát triển thị trường vốn để khuyến khích dòng vốn nước ngoài có chất lượng", ông Dominic Scriven, Chủ tịch Dragon Capital, chúc mừng Việt Nam ban hành Nghị quyết mới về vai trò của khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.
Theo ông, đây là Nghị quyết có ý nghĩa quan trọng đối với cộng đồng nhà đầu tư quốc tế khi khẳng định khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là bộ phận không tách rời của nền kinh tế Việt Nam. Điều này thể hiện cam kết đối xử bình đẳng giữa các thành phần kinh tế, góp phần củng cố niềm tin và phát đi thông điệp tích cực tới nhà đầu tư nước ngoài.
Ông Dominic Scriven, Chủ tịch Dragon Capital chia sẻ tại hội nghị. Ảnh: Tuấn Huy
Ông Dominic Scriven đánh giá cao định hướng thu hút đầu tư theo chất lượng thay vì chỉ chú trọng quy mô vốn. Theo đó, dòng vốn cần đi kèm công nghệ tiên tiến, đội ngũ chuyên gia, năng lực quản trị hiện đại và các chuẩn mực quốc tế. Đồng thời, Nghị quyết cũng khẳng định quan điểm phát triển bền vững, không đánh đổi môi trường, tài nguyên hay hệ thống an sinh xã hội để thu hút đầu tư. Dragon Capital hoàn toàn đồng tình với định hướng này.
Đại diện Dragon Capital cũng bày tỏ phấn khởi khi Nghị quyết xác định thị trường vốn và các nhà đầu tư trên thị trường vốn giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc thu hút và phát huy hiệu quả nguồn vốn đầu tư nước ngoài.
Để góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng, Dragon Capital kiến nghị một số giải pháp. Theo ông Dominic Scriven, thách thức hiện nay không chỉ nằm ở quy mô nguồn vốn mà còn ở chi phí sử dụng vốn của doanh nghiệp. Trong khi Kho bạc Nhà nước có thể phát hành trái phiếu dài hạn với lãi suất khoảng 4%/năm thì nhiều doanh nghiệp phải chấp nhận mức lãi suất 10-12%/năm đối với trái phiếu kỳ hạn ba năm, còn kỳ hạn năm năm rất khó phát hành. Vì vậy, cần có giải pháp từng bước thu hẹp chi phí vốn cho doanh nghiệp.
Dragon Capital kiến nghị nghiên cứu cơ chế khuyến khích doanh nghiệp FDI giữ lại lợi nhuận tại Việt Nam thay vì chuyển toàn bộ ra nước ngoài, thông qua chính sách lãi suất phù hợp đối với tiền gửi bằng USD tại các ngân hàng trong nước, qua đó bổ sung nguồn ngoại tệ ổn định cho nền kinh tế.
Bên cạnh đó, Dragon Capital đề xuất tiếp tục đẩy nhanh tiến trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên thị trường mới nổi trước năm 2030; đồng thời nghiên cứu điều chỉnh giới hạn sở hữu nước ngoài đối với các ngành, doanh nghiệp không thuộc lĩnh vực trọng yếu và hoàn thiện cơ chế giao dịch ngoại hối để tạo thuận lợi hơn cho nhà đầu tư.
Đối với điều kiện niêm yết, Dragon Capital đồng tình với quy định doanh nghiệp thua lỗ không đủ điều kiện niêm yết, song cho rằng quy định về lỗ lũy kế đang tạo rào cản đối với nhiều doanh nghiệp kinh tế số và trí tuệ nhân tạo - những lĩnh vực cần thời gian đầu tư dài trước khi có lợi nhuận. Vì vậy, cần nghiên cứu điều chỉnh theo hướng phù hợp hơn.
Dragon Capital cũng kiến nghị tiếp tục phát triển các trung tâm tài chính tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng, đồng thời đẩy mạnh phát triển hệ thống nhà đầu tư tổ chức trong nước nhằm tạo nền tảng cho thị trường vốn phát triển ổn định, bền vững.
Khẳng định cam kết đồng hành lâu dài, Dragon Capital cho biết sẽ tiếp tục làm cầu nối giữa nguồn vốn quốc tế với thị trường vốn Việt Nam, hỗ trợ quá trình nâng hạng thị trường chứng khoán, ưu tiên đầu tư vào các doanh nghiệp có quản trị minh bạch, quản trị rủi ro hiệu quả và tuân thủ các tiêu chuẩn ESG, đồng thời góp phần phát triển hệ thống nhà đầu tư tổ chức trong nước.
Hoàn thành mục tiêu được MSCI nâng hạng lên thị trường mới nổi
Tham luận với chủ đề "Giải pháp thu hút các quỹ đầu tư để khuyến khích dòng vốn nước ngoài dài hạn, ổn định", ông Micheal Kokalari, Chuyên gia kinh tế Quỹ đầu tư VinaCapital, nhận định Việt Nam đang trở thành điểm đến hấp dẫn đối với các nhà đầu tư quốc tế. Theo ông, Nghị quyết số 10 với định hướng tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước sẽ tạo lợi thế cạnh tranh mới cho nền kinh tế, đồng thời nâng cao sức hấp dẫn của Việt Nam trên bản đồ đầu tư toàn cầu.
Ông cho rằng, đối với một nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam, việc tận dụng nguồn vốn đầu tư nước ngoài để phát triển hạ tầng là điều bình thường và đã được nhiều quốc gia áp dụng thành công. Trong hơn 20 năm hoạt động tại Việt Nam, VinaCapital đã xây dựng mạng lưới kết nối với các trung tâm tài chính lớn như Luân Đôn, New York, Singapore và nhiều thị trường khác, qua đó hiểu rõ nhu cầu cũng như mức độ quan tâm ngày càng lớn của các nhà đầu tư quốc tế đối với Việt Nam.
Ông Micheal Kokalari, Chuyên gia kinh tế Quỹ đầu tư VinaCapital, nhận định Việt Nam đang trở thành điểm đến hấp dẫn đối với các nhà đầu tư quốc tế. Ảnh: Tuấn Huy
Từ thực tiễn đó, VinaCapital đề xuất bốn khuyến nghị trọng tâm.
Thứ nhất, Việt Nam cần ưu tiên hoàn thành mục tiêu được Morgan Stanley Capital International (MSCI) nâng hạng lên thị trường mới nổi. Theo ông, đây sẽ là bước ngoặt quan trọng để thu hút dòng vốn đầu tư thụ động và chủ động quy mô lớn từ các quỹ quốc tế.
Thứ hai, Việt Nam cần sớm đạt xếp hạng tín nhiệm mức đầu tư (Investment Grade) từ các tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế, đồng thời đẩy nhanh việc đưa Trung tâm Tài chính quốc tế của Việt Nam vào hoạt động nhằm mở rộng kênh thu hút vốn quốc tế.
Thứ ba, cần thúc đẩy mạnh mẽ quá trình cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, các đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) và các hình thức huy động vốn khác để mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường vốn, qua đó gia tăng sức hút đối với nhà đầu tư nước ngoài.
Thứ tư, để đáp ứng đầy đủ các tiêu chí nâng hạng của MSCI, Việt Nam cần sớm triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP), cho phép áp dụng các công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá đối với đầu tư gián tiếp, tiếp tục xem xét nới lỏng giới hạn sở hữu nước ngoài ở những lĩnh vực phù hợp, đồng thời nâng cao hơn nữa các tiêu chuẩn về minh bạch thông tin và quản trị doanh nghiệp.
Ông Micheal Kokalari cho biết hiện có nhiều quỹ đầu tư quốc tế quy mô hàng trăm tỷ USD đang theo dõi sát thị trường Việt Nam. Khi các điều kiện trên được hoàn thiện và Việt Nam chính thức được MSCI nâng hạng, VinaCapital tin tưởng sẽ có một lượng vốn rất lớn được giải ngân vào thị trường Việt Nam.
Khẳng định tình cảm gắn bó với Việt Nam trong hơn 20 năm qua, ông Micheal Kokalari bày tỏ vinh dự khi được đồng hành cùng quá trình phát triển của đất nước và hy vọng sẽ tiếp tục chứng kiến những thành tựu lớn hơn nữa của Việt Nam trong hai thập kỷ tới.
Việt Nam đã trở thành một điểm đến hấp dẫn đối với các nhà đầu tư quốc tế. Các nhà đầu tư tin rằng Nghị quyết 10, với định hướng tăng cường sự liên kết giữa khu vực doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước, sẽ tạo ra những lợi thế cạnh tranh lớn hơn cho nền kinh tế, đồng thời nâng cao hơn nữa sức hấp dẫn của Việt Nam trong mắt các nhà đầu tư toàn cầu.