Việc ứng dụng hệ thống xi-phông đáy tự động kết hợp xử lý bùn thải thành phân bón hữu cơ đang giúp các vùng nuôi tôm công nghệ cao tại Đồng bằng sông Cửu Long kiểm soát hiệu quả khí nhà kính, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững và kinh tế tuần hoàn.
Tại các vùng nuôi tôm nước lợ thâm canh và siêu thâm canh ở Đồng bằng sông Cửu Long, lượng thức ăn dư thừa, chất thải và xác hữu cơ tích tụ lâu ngày dưới đáy ao tạo thành lớp bùn dày. Trong điều kiện ngập nước, thiếu oxy, lớp bùn này nhanh chóng phân hủy yếm khí, trở thành nguồn phát thải đáng kể khí mê-tan (CH₄) và khí độc hydro sunfua (H₂S).
Thực tế sản xuất cho thấy, nếu không được thu gom kịp thời, quá trình tích tụ hữu cơ đáy ao không chỉ làm suy giảm chất lượng nước, gia tăng nguy cơ dịch bệnh trên tôm mà còn âm thầm phát tán lượng lớn khí nhà kính ra môi trường. Trước yêu cầu chuyển đổi xanh và lộ trình thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero), việc kiểm soát nguồn phát thải từ ao nuôi đang đặt ra cấp thiết đối với ngành thủy sản.
Nhiều cơ sở nuôi tôm công nghệ cao đã chuyển sang áp dụng hệ thống xi-phông đáy tự động kết hợp thiết kế rãnh gom tâm.
Khắc phục hạn chế này, nhiều cơ sở nuôi tôm công nghệ cao đã chuyển sang áp dụng hệ thống xi-phông đáy tự động kết hợp thiết kế rãnh gom tâm. Thay vì để bùn thải tồn đọng suốt vụ nuôi, hệ thống máy bơm hút định kỳ sẽ thu gom toàn bộ lớp bùn hữu cơ tầng đáy đưa ra các bể xử lý tách biệt bên ngoài.
Toàn bộ lượng bùn thải sau thu gom được đưa qua máy ép tách nước hoặc xử lý bằng chế phẩm sinh học hiếu khí để sản xuất phân bón hữu cơ phục vụ nông nghiệp, hình thành chuỗi kinh tế tuần hoàn khép kín. Việc loại bỏ sớm lớp bùn yếm khí ngay từ khi mới hình thành cũng giúp cắt đứt hoàn toàn điều kiện sinh trưởng của các chủng vi khuẩn sinh mê-tan.
Theo đánh giá từ thực tiễn, mô hình này mang lại giá trị kép rõ rệt. Về môi trường, lượng phát thải khí CH₄ từ đáy ao được triệt tiêu đáng kể, hạn chế ô nhiễm nguồn nước mặt và hệ sinh thái ven biển. Về kinh tế, môi trường nước ao nuôi luôn duy trì ở trạng thái sạch, nồng độ oxy hòa tan ổn định giúp tôm sinh trưởng nhanh, giảm thiểu rủi ro dịch bệnh và nâng cao hiệu quả cho toàn bộ chuỗi sản xuất.