Đây là nhấn mạnh của TS. Đỗ Văn Đỉnh - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Sao Đỏ tại Tọa đàm “Đào tạo, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo đáp ứng yêu cầu phát triển ngành Công Thương” do Báo Công Thương tổ chức, ngày 21/10.
Chương trình đào tạo của Trường Đại học Sao Đỏ đang triển khai theo hướng linh hoạt, hội nhập và ứng dụng công nghệ số, phù hợp với nhu cầu thị trường lao động.
Gắn đào tạo và nghiên cứu khoa học với thực tiễn
- Với định hướng phát triển theo mô hình đại học ứng dụng, gắn đào tạo với thực tiễn và đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, Trường Đại học Sao Đỏ đang đổi mới công tác đào tạo, nghiên cứu như thế nào đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của doanh nghiệp và thị trường lao động, thưa ông?
TS. Đỗ Văn Đỉnh: Là cơ sở giáo dục đại học công lập trọng điểm trực thuộc Bộ Công Thương, Trường Đại học Sao Đỏ xác định định hướng chiến lược là phát triển trở thành trường đại học ứng dụng đa ngành, lấy chất lượng đào tạo và tính thực tiễn làm cốt lõi cho mọi hoạt động.
Hiện, trước bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ và sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI), tự động hóa, Nhà trường đã chủ động thực hiện đồng bộ 3 nhóm giải pháp đột phá.
Thứ nhất, đổi mới chương trình đào tạo và phương pháp giảng dạy. Theo đó, Nhà trường tiến hành rà soát, cập nhật 100% chương trình đào tạo theo hướng linh hoạt, hội nhập và ứng dụng công nghệ số, phù hợp với nhu cầu thị trường lao động. Đưa các kiến thức và kỹ năng về chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI), tự động hóa, Big Data, điện toán dám mây vào chương trình giảng dạy không chỉ ở khối kỹ thuật, công nghệ mà còn mở rộng sang khối ngành kinh tế, dịch vụ. Đồng thời, đưa mô hình dạy học kết hợp, sử dụng phần mềm mô phỏng hiện đại song song với việc tăng cường thời lượng thực hành trực tiếp trên hệ thống máy móc, dây chuyền sản xuất quy mô công nghiệp tại trường.
Thứ hai, đổi mới công tác nghiên cứu khoa học, sáng tạo. Nhà trường chuyển từ nguyên cứu hàn lâm thuần tuý sang nghiên cứu ứng dụng, giải quyết trực tiếp các bài toán thực tiễn của doanh nghiệp ngành Công Thương như: cải tiến, tối ưu hóa dây chuyền sản xuất, tự động hóa, giải pháp tiết kiệm năng lượng, năng lượng xanh...; xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo ngay tại trường với các phòng thí nghiệm nghiên cứu mở, trung tâm hỗ trợ ý tưởng sáng tạo cho sinh viên và giảng viên, giúp chuyển giao nhanh các sản phẩm nghiên cứu ra thị trường.
Thứ ba, đầu tư hạ tầng công nghệ và nâng cao năng lực đội ngũ. Nhà trường đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản trị đại học, từ quản lý, tổ chức đào tạo, kiểm tra, đánh giá đến quản lý dữ liệu, hồ sơ và văn bản hành chính. Ngoài ra, chúng tôi chú trọng nâng cao trình độ chuyên môn của giảng viên thông qua đào tạo sau đại học trong và ngoài nước, tổ chức các lớp bồi dưỡng kỹ năng số và ứng dụng AI vào giảng dạy, quản lý sinh viên, xây dựng bài giảng cũng như kiểm tra, đánh giá.
Nhờ đó, sinh viên Trường Đại học Sao đỏ khi tốt nghiệp không chỉ vững vàng về lý thuyết chuyên môn mà còn có kỹ năng thực hành, nhanh chóng thích ứng và làm chủ công nghệ mới, đáp ứng ngay các yêu cầu khắt khe của doanh nghiệp.
TS. Đỗ Văn Đỉnh - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Sao Đỏ.
- Trường Đại học Sao Đỏ là một trong những cơ sở đào tạo đẩy mạnh tăng cường hợp tác với doanh nghiệp, gắn hoạt động đào tạo và nghiên cứu khoa học với việc giải quyết các bài toán thực tiễn trong sản xuất, kinh doanh. Bên cạnh thuận lợi, xin ông cho biết, đâu là khó khăn, vướng mắc trong quá trình hợp tác này?
TS. Đỗ Văn Đỉnh: Trường Đại học Sao Đỏ luôn xác định mô hình hợp tác nhà trường - doanh nghiệp là kim chỉ nam trong chiến lược phát triển bền vững. Trường Đại học Sao Đỏ hiện hợp tác chặt chẽ với nhiều doanh nghiệp, đặc biệt tại khu vực phía Bắc. Đây là định hướng quan trọng trong chiến lược phát triển của nhà trường, nhằm gắn đào tạo và nghiên cứu khoa học với thực tiễn. Doanh nghiệp tham gia xây dựng chương trình đào tạo, tiếp nhận sinh viên thực tập, hỗ trợ trang thiết bị, học bổng và tuyển dụng sinh viên sau tốt nghiệp; đồng thời có cơ hội tiếp cận nguồn nhân lực phù hợp với nhu cầu sản xuất, kinh doanh.
Tuy nhiên, thực tế triển khai thời gian qua, chúng tôi nhận thấy có 3 nhóm khó khăn, vướng mắt lớn nhất.
Một là, thiếu cơ chế tài chính linh hoạt để nhà trường và doanh nghiệp cùng đầu tư nghiên cứu, phát triển sản phẩm thương mại hóa; định giá tài sản trí tuệ và cơ chế chia sẻ lợi ích rủi ro giữa trường công lập và doanh nghiệp còn vướng nhiều quy định hành chính.
Hai là, doanh nghiệp thường yêu cầu xử lý bài toán rất nhanh để phục vụ sản xuất, trong khi quy trình nghiên cứu tại đại học cần tuân thủ các bước thử nghiệm, đánh giá, kiểm chứng bài bản. Mặt khác, tiềm lực tài chính nghiên cứu, phát triển sản phẩm của nhiều doanh nghiệp trong nước còn hạn chế, chưa chủ động đặt hàng đề tài chiến lược, dài hạn.
Ba là, đối với bài toán công nghệ chuyên sâu, công nghệ nguồn từ các tập đoàn FDI đa quốc gia, hệ thống phòng thí nghiệm tại chỗ vẫn cần tiếp tục nâng cấp, đầu tư thiết bị hiện đại để đạt tiêu chuẩn quốc tế với nguồn kinh phí đầu tư lớn.
Để tháo gỡ các vướng mắc, nhà trường đang tiếp tục xây dựng, thành lập các nhóm nghiên cứu mạnh liên ngành, chủ động cử giảng viên đến doanh nghiệp tìm hiểu nhu cầu, đề xuất giải pháp cải tiến dây chuyền sản xuất, tăng tự động hóa, nâng năng suất và giảm chi phí. Đồng thời, chúng tôi mở rộng hợp tác với các tập đoàn lớn và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài để giảng viên, sinh viên tiếp cận công nghệ tiên tiến; để vừa đào tạo theo đơn đặt hàng, vừa tiếp nhận các bài toán cải tiến kỹ thuật trực tiếp từ dây chuyền sản xuất hiện đại.
Trường Đại học Sao Đỏ xác định hợp tác nhà trường - doanh nghiệp là kim chỉ nam trong chiến lược phát triển bền vững.
Lấy nhu cầu của thị trường, doanh nghiệp làm trung tâm đào tạo
- Với định hướng phát triển thành cơ sở giáo dục đại học đa ngành, ứng dụng, gắn đào tạo nhân lực chất lượng cao với nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển giao tri thức, Nhà trường đang thực hiện giải pháp cụ thể nào trong hợp tác với doanh nghiệp, thưa ông?
TS. Đỗ Văn Đỉnh: Để hiện thực hóa mục tiêu phát triển thành cơ sở giáo dục đại học đa ngành, ứng dụng chất lượng cao, Trường Đại học Sao Đỏ đã và đang triển khai đồng bộ các giải pháp đột phá trong liên kết, hợp tác với doanh nghiệp trên cả 3 trụ cột, cụ thể:
Xây dựng và phát triển chương trình đào tạo. Đó là lấy nhu cầu của thị trường lao động và doanh nghiệp làm trung tâm. Nhà trường thành lập Hội đồng tư vấn phát triển chương trình đào tạo với sự tham gia trực tiếp của các chuyên gia, nhà quản lý, kỹ sư trưởng từ các doanh nghiệp lớn. Định kỳ rà soát, điều chỉnh chương trình đào tạo; đưa các bài toán thực tiễn, tiêu chuẩn công nghệ mới của nhà máy vào chương trình học, giúp sinh viên tiếp cận ngay với công nghệ sản xuất hiện đại.
Đồng thời phối hợp xây dựng, sử dụng chung phòng thí nghiệm, đưa máy móc, thiết bị vào trường để cùng tổ chức sản xuất; tạo môi trường thuận lợi nhất cho giảng viên và sinh viên thực hành, sáng tạo. Qua đó, các sản phẩm nghiên cứu có điều kiện bám sát nhu cầu thực tế, nâng cao khả năng ứng dụng vào hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
Trong tổ chức thực hành, thực tập và rèn luyện kỹ năng, gắn đào tạo với thực tiễn sản xuất, kinh doanh, nhà trường thực hiện phương châm “học đi đôi với hành, lý thuyết gắn liền với thực tế”. Thời lượng thực tập tại doanh nghiệp, thực tập sản xuất và thực tập tốt nghiệp chiếm khoảng 30 - 40% chương trình đào tạo. Ngay từ năm thứ nhất, sinh viên đã có cơ hội tiếp cận môi trường doanh nghiệp, trực tiếp trải nghiệm dây chuyền sản xuất, rèn luyện kỹ năng chuyên môn, tác phong và ý thức kỷ luật.
Trong nghiên cứu khoa học và chuyển giao tri thức ứng dụng, Nhà trường xây dựng mô hình các "Nhóm nghiên cứu ứng dụng liên ngành" giữa giảng viên, sinh viên của Trường với đội ngũ nghiên cứu, phát triển sản phẩm của doanh nghiệp. Tập trung nghiên cứu giải quyết các "bài toán đặt hàng" từ doanh nghiệp như: cải tiến kỹ thuật, tự động hóa dây chuyền, tiết kiệm năng lượng, chuyển đổi số trong quản lý sản xuất và chuyển giao công nghệ.
Xin cảm ơn ông!
Theo TS. Đỗ Văn Đỉnh - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Sao Đỏ, kết quả khảo sát cho thấy trên 98% sinh viên tốt nghiệp có việc làm phù hợp, trong đó nhiều ngành đạt 100%, như điện, cơ khí, ô tô và công nghệ thông tin; đoanh nghiệp tuyển dụng đánh giá cao đánh giá cao chất lượng đào tạo, kỹ năng thực hành và tác phong công nghiệp của sinh viên.