Ngày 21/11, trong khuôn khổ chuỗi hoạt động “Cao Bằng mở cửa di sản”, xã Trường Hà (tỉnh Cao Bằng) tổ chức ra mắt Câu lạc bộ tái hiện “Nghi thức đón dâu trong lễ cưới của người Dao đỏ” và trình diễn nghi thức truyền thống tại Hợp tác xã Pá Mế (Mế Farmstay), xóm Nà Mạ.
Hoạt động thu hút du khách tham quan, tìm hiểu, góp phần giới thiệu và lan tỏa những giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào Dao đỏ.
Chuỗi hoạt động “Cao Bằng mở cửa di sản” diễn ra trọng tâm từ ngày 13 đến 24/11, kết nối các sự kiện Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc, Ngày Di sản văn hóa Việt Nam và Ngày Văn hóa Việt Nam.
Lãnh đạo tỉnh Cao Bằng dự và tặng hoa Câu lạc bộ.
Phát biểu trong buổi Lễ ra mắt Câu lạc bộ tái hiện “Nghi thức đón dâu trong lễ cưới của người Dao đỏ”, ông Triệu Quang Thuận - Phó Chủ tịch UBND xã Trường Hà (tỉnh Cao Bằng) cho biết, việc thành lập Câu lạc bộ tái hiện nghi thức đón dâu trong lễ cưới của người Dao đỏ là hoạt động thiết thực nhằm bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Dao đỏ. Đây không chỉ là không gian để các nghệ nhân, người dân duy trì, trao truyền những phong tục, tập quán tốt đẹp cho thế hệ trẻ mà còn góp phần kết nối văn hóa với phát triển du lịch cộng đồng…
Các thành viên Câu lạc bộ trong trang phục truyền thống người Dao đỏ. Ảnh: Lê Hà
Theo chương trình, các thành viên Câu lạc bộ tái hiện những chặng chính của nghi thức đón dâu, từ lúc nhà trai sang nhà gái xin dâu đến khi cô dâu về nhà chồng. Phần giới thiệu tại buổi lễ cũng giúp người xem hiểu thêm về lễ ăn hỏi của người Dao đỏ ở Trường Hà: đoàn nhà trai thường có số người chẵn, tượng trưng cho sự đủ đôi, đủ cặp; lễ vật được chuẩn bị theo từng đôi và hai gia đình cùng bàn bạc, thống nhất trước.
Thành viên Câu lạc bộ trình diễn kèn Pí lè trong nghi thức đón dâu.
Tiếng kèn Pí lè mở đầu hành trình xin dâu, tiếp nối là những câu hát đối đáp Páo dung giữa hai bên. Khi đoàn nhà trai đến nhà gái, đại diện hai gia đình rót rượu mời nhau, trò chuyện và trao đổi các thủ tục. Sau đó, lễ vật được đặt lên đòn gánh để nhà trai mang về theo phong tục.
Đại diện nhà trai, nhà gái mời rượu giao lưu.
Trong ngày cưới, cô dâu mặc trang phục truyền thống của người Dao đỏ, đeo trang sức bạc và trùm khăn đỏ che mặt. Đoàn nhà gái đưa cô dâu sang nhà trai được gọi là đoàn Săn cha; người đi trong đoàn mặc trang phục dân tộc, có người cầm ô che cho cô dâu. Theo quan niệm, chiếc ô gửi gắm mong ước về cuộc sống đủ đầy, trọn vẹn của đôi vợ chồng trẻ.
Lễ vật ăn hỏi của nhà trai được mang qua nhà gái của người Dao đỏ.
Khi hai đoàn gặp nhau, đại diện nhà gái buộc một sợi dây đỏ lên vai cô dâu, gửi gắm lời chúc phúc của gia đình và tổ tiên. Đội nhạc cụ thổi kèn, đi vòng quanh đoàn đưa dâu. Trước cửa nhà trai, các nhóm người thân tập hợp thành vòng; tiếng kèn tiếp tục dẫn cô dâu vào nhà.
Theo phần giới thiệu nghi lễ tại chương trình, một nét riêng là cô dâu và chú rể vào nhà bằng hai cửa khác nhau: cô dâu qua cửa trước, chú rể qua cửa sau. Sau đó, đôi trẻ làm lễ trước bàn thờ gia tiên, thực hiện các nghi thức bái tạ và uống rượu giao kết phu thê. Những câu hát Páo dung, lời chúc mừng của người thân góp phần khép lại nghi thức trong không khí gần gũi, rộn ràng.
Trong ngày cưới, cô dâu mặc trang phục truyền thống của người Dao đỏ, đeo trang sức bạc và trùm khăn đỏ che mặt. Ảnh: Lê Hà
Chương trình được triển khai trong khuôn khổ Dự án 6 về bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Theo thông tin từ Ban tổ chức, xã Trường Hà có 2.982 hộ, trong đó 100 hộ Dao đỏ, chủ yếu ở hai bản Lũng Pươi và Lũng Củm.
Việc thành lập câu lạc bộ và tổ chức tái hiện nghi thức cưới ngay tại cộng đồng không chỉ góp phần gìn giữ phong tục truyền thống mà còn tạo môi trường để người dân trực tiếp thực hành, trao truyền các giá trị văn hóa cho thế hệ sau.
Với cộng đồng Dao đỏ ở Trường Hà, lễ cưới là dịp trao truyền tiếng kèn, hát Páo dung, trang phục và nghi thức hướng về tổ tiên, gắn kết hai gia đình. Những phong tục ấy góp phần làm nên bản sắc Dao đỏ và bức tranh văn hóa đa dạng của Cao Bằng; câu lạc bộ giúp người dân, nhất là lớp trẻ, tiếp nối di sản tại cộng đồng.
Hoạt động này cũng gắn với tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, trong đó nhấn mạnh vai trò chủ thể sáng tạo và thụ hưởng văn hóa của Nhân dân. Thông qua việc đưa di sản vào đời sống cộng đồng, phát huy vai trò của người dân trong bảo tồn và giới thiệu bản sắc dân tộc, Trường Hà có thêm điều kiện khai thác giá trị văn hóa bản địa thành sản phẩm trải nghiệm, góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch và tạo sinh kế tại địa phương.
Một số hình ảnh phóng viên Báo Công Thương ghi nhận trong buổi lễ:
Nghi thức đón dâu trong lễ cưới của người Dao đỏ"thu hút đông đảo du khách tham quan, tìm hiểu.
Thầy mo trong bản xem ngày lành tháng tốt để tổ chức hôn lễ.
Nhà trai chuẩn bị đem nghi lễ sang nhà gái ăn hỏi.
Nghi thức nhà gái mời rượu nhà trai trong lễ ăn hỏi.
Đại diện họ nhà trai và đại diện họ nhà gái ngồi mời nước trao đổi trong lễ ăn hỏi. Ảnh: Lê Hà
Phong tục cưới hỏi được giới thiệu trong không gian mở, giúp du khách tìm hiểu về tín ngưỡng, đời sống tinh thần và quan niệm hôn nhân của cộng đồng người Dao đỏ tại xã Trường Hà, tỉnh Cao Bằng.