Trong nhiều năm, năng lượng được xem là một yếu tố đầu vào phục vụ sản xuất. Tuy nhiên, sự biến động của thị trường nguyên liệu, yêu cầu về phát triển xanh và áp lực cạnh tranh quốc tế đang khiến nhiều doanh nghiệp thay đổi cách tiếp cận đối với bài toán năng lượng.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Ông Văn Lém, đại diện Công ty Cổ phần Tập đoàn Toàn Phát cho biết doanh nghiệp lựa chọn đầu tư các giải pháp năng lượng tại chỗ nhằm chủ động hơn trong hoạt động sản xuất và kinh doanh. Theo ông Lém, bên cạnh yếu tố chi phí, việc kiểm soát tốt nguồn năng lượng còn giúp doanh nghiệp xây dựng kế hoạch sản xuất ổn định trong dài hạn.
Hệ thống điện mặt trời trên mái nhà xưởng của Công ty Cổ phần Tập đoàn Toàn Phát góp phần giúp doanh nghiệp chủ động nguồn năng lượng phục vụ sản xuất. Ảnh: Hoàng Lân
Xu hướng này không chỉ xuất hiện ở một vài doanh nghiệp riêng lẻ mà đang lan rộng trong nhiều ngành công nghiệp. Khi chi phí năng lượng chiếm tỷ trọng đáng kể trong giá thành sản phẩm, khả năng chủ động nguồn điện ngày càng trở thành một lợi thế cạnh tranh.
Một trong những ví dụ tiêu biểu là Tập đoàn Hòa Phát. Theo Báo cáo thường niên 2025, doanh nghiệp hiện tự chủ khoảng 90% nhu cầu điện tại các khu liên hợp gang thép thông qua việc thu hồi nhiệt dư, áp dụng công nghệ dập cốc khô và nhiều giải pháp tiết kiệm năng lượng khác. Đây được xem là lợi thế đáng kể đối với một ngành sản xuất có mức tiêu thụ điện năng rất lớn như thép.
Không dừng lại ở đó, năm 2025 Hòa Phát tiếp tục đẩy mạnh đầu tư các dự án điện mặt trời áp mái nhằm gia tăng khả năng tự chủ năng lượng và giảm phát thải. Tại Khu liên hợp sản xuất gang thép Hòa Phát Dung Quất, dự án điện mặt trời áp mái dự kiến được mở rộng lên công suất 79,2 MWp. Trong khi đó, dự án điện mặt trời tại Hòa Phát Long An được kỳ vọng đáp ứng khoảng 50% nhu cầu điện phục vụ sản xuất của nhà máy. Những khoản đầu tư này cho thấy xu hướng doanh nghiệp công nghiệp lớn đang coi năng lượng là một phần quan trọng trong chiến lược phát triển dài hạn.
Tại Công ty Ampacs International, chia sẻ về hiệu quả thực tế của việc đầu tư năng lượng tái tạo, ông Tsai Hung-Tse, Quản lý hành chính - nhân sự cho biết doanh nghiệp đã triển khai hệ thống điện mặt trời áp mái nhằm phục vụ nhu cầu sản xuất và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững. Theo tính toán, mỗi năm doanh nghiệp dự kiến tiết kiệm khoảng 11,13 tỷ đồng tiền điện, thời gian hoàn vốn khoảng từ 3 - 4 năm và lượng phát thải carbon giảm khoảng 2.710 tấn/năm.
Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu liên tục biến động, khả năng duy trì hoạt động sản xuất ổn định đang trở thành yêu cầu quan trọng đối với doanh nghiệp. Nhiều doanh nghiệp vì vậy không chỉ quan tâm đến việc tiết giảm chi phí điện năng mà còn hướng tới mục tiêu xây dựng nền tảng năng lượng bền vững, phục vụ chiến lược phát triển lâu dài.
Theo ông Vũ Văn Thanh, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Tập đoàn Hoa Sen, các doanh nghiệp sản xuất hiện phải đối mặt với áp lực cạnh tranh ngày càng lớn từ thị trường quốc tế. Bên cạnh chất lượng sản phẩm và năng suất lao động, khả năng tối ưu chi phí sản xuất đang trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh.
Doanh nghiệp lựa chọn đầu tư nguồn năng lượng tại chỗ nhằm chủ động hơn trong hoạt động sản xuất và kinh doanh. Ảnh: Hoàng Lân
Đối với những ngành sử dụng nhiều năng lượng như thép, vật liệu xây dựng hay công nghiệp chế biến chế tạo, việc chủ động nguồn điện giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả hoạt động trong dài hạn.
Nhiều doanh nghiệp cho rằng cuộc cạnh tranh hiện nay không chỉ diễn ra ở thị trường đầu ra mà còn diễn ra ngay trong quá trình tổ chức sản xuất. Doanh nghiệp nào kiểm soát tốt chi phí nguyên liệu, năng lượng và vận hành sẽ có nhiều lợi thế hơn khi tham gia thị trường.
Ghi nhận từ thực tế sản xuất, xu hướng chủ động năng lượng đang dần trở thành một phần trong chiến lược phát triển của doanh nghiệp công nghiệp. Đây không chỉ là giải pháp tiết kiệm chi phí mà còn góp phần nâng cao khả năng thích ứng trước những biến động của thị trường trong tương lai.
Kiểm soát tốt chi phí năng lượng giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả vận hành và khả năng thích ứng trước biến động của thị trường. Ảnh: Hoàng Lân
Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, năng lượng đang chuyển từ vai trò một yếu tố đầu vào sang một lợi thế chiến lược. Và đối với nhiều doanh nghiệp, khả năng tự chủ năng lượng có thể trở thành một trong những yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh trong những năm tới.
Không còn là câu chuyện riêng của ngành năng lượng, xu hướng tự chủ nguồn điện đang dần trở thành một phần trong chiến lược quản trị của doanh nghiệp sản xuất. Khi áp lực về chi phí, phát thải và yêu cầu từ khách hàng quốc tế ngày càng gia tăng, những doanh nghiệp chủ động được nguồn năng lượng sẽ có thêm lợi thế để duy trì tăng trưởng và nâng cao vị thế trên thị trường.
Từ năm 2026, cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của Liên minh châu Âu chính thức áp dụng đầy đủ, yêu cầu doanh nghiệp xuất khẩu minh bạch phát thải carbon trong quá trình sản xuất. Điều này khiến bài toán năng lượng và giảm phát thải ngày càng gắn chặt với năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.