Iran kêu gọi Mỹ sớm mở lại Hormuz
Theo tờ New York Post, ngày 28/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social Trump cho biết, Iran đã thông báo với phía Mỹ rằng, nước này kêu gọi Washington sớm mở lại eo biển Hormuz để giảm áp lực kinh tế. Tuy nhiên, ông không cung cấp thêm chi tiết về tình hình nội bộ của Iran.
"Iran muốn chúng tôi mở cửa eo biển Hormuz càng sớm càng tốt trong khi họ đang cố gắng giải quyết vấn đề về bộ máy lãnh đạo, tôi tin rằng họ sẽ làm được", ông Donald Trump viết.
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: EPA
Trước đó, ngày 26/4, người đứng đầu Nhà Trắng cũng đưa ra cảnh báo tương tự trong một cuộc phỏng vấn với Fox News, cho rằng hệ thống dầu mỏ của Iran có thể “phát nổ trong vòng ba ngày” do các sự cố kỹ thuật nghiêm trọng, xuất phát từ tác động của các biện pháp phong tỏa đối với hoạt động xuất khẩu dầu.
"Khi trữ lượng dầu khổng lồ bị dồn nén trong hệ thống mà không có tàu bè hay bể chứa để tiêu thụ do lệnh phong tỏa, áp suất sẽ khiến đường ống phát nổ từ bên trong, thậm chí nổ tung từ dưới lòng đất. Một khi điều đó xảy ra, Iran sẽ không bao giờ có thể khôi phục lại hạ tầng như cũ", ông Donald Trump nói trong cuộc phỏng vấn với Fox News.
Theo công ty nghiên cứu dữ liệu Kpler, Iran đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng năng lực lưu trữ dầu thô. Điều này có thể buộc nước này phải cắt giảm sản lượng trong thời gian tới.
Ngân hàng Goldman Sachs cho biết, Iran đã phải cắt giảm tới 2,5 triệu thùng trong sản lượng hàng ngày. Trong báo cáo công bố ngày 27/4, các chuyên gia của Kpler cho biết Iran chỉ còn đủ chỗ trống trong kho để duy trì sản xuất thêm 12-22 ngày. Do đó, Tehran nhiều khả năng buộc phải cắt giảm thêm 1,5 triệu thùng một ngày vào giữa tháng 5.
Iran chưa đưa ra phản ứng về tuyên bố của ông Trump.
Mỹ không chấp nhận đề xuất của Iran
Trong một diễn biến liên quan, Reza Talaei-Nik, phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Iran, ngày 28/4 nói rằng Mỹ "phải từ bỏ những yêu cầu bất hợp pháp và vô lý của họ".
Đại diện của Iran tại Liên hợp quốc cho biết, nước này cần được đảm bảo rằng sẽ không bị Mỹ và Israel tấn công lần nữa, trước khi đưa ra cam kết về an ninh tại vùng Vịnh. Trong khi đó, phát ngôn viên quân đội Iran Amir Akraminia nói "chúng tôi chưa coi xung đột đã kết thúc, cũng như không tin phía Mỹ".
"Chúng tôi có nhiều quân bài chưa sử dụng, trong đó có những khí tài và phương pháp tác chiến dựa trên hai lần xung đột trước đây. Những điều này chắc chắn sẽ giúp Iran đáp trả đối phương quyết liệt hơn", ông Amir Akraminia tuyên bố.
Theo tờ Al Jazeera, Iran được cho là sẽ đưa ra một bản đề xuất hòa bình mới sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông không chấp nhận phiên bản đề xuất của Iran cuối tuần qua trong đó kêu gọi chấm dứt xung đột trước và giải quyết các vấn đề quan trọng hơn liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran ở giai đoạn sau.
Khi được hỏi về báo cáo cho rằng Tehran đã đưa ra đề nghị mở lại eo biển Hormuz sau khi các cuộc đàm phán bị hủy bỏ, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết, Mỹ không chấp nhận việc Iran tiếp tục quyết định tàu thuyền nào được phép đi qua eo biển hay áp dụng bất cứ hình thức thu phí nào từ phía Iran.
Hiện, chưa rõ tình trạng lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran sẽ đi về đâu sau khi Tổng thống Donald Trump và các cố vấn an ninh hàng đầu thảo luận về đề xuất chấm dứt xung đột Trung Đông từ phía Tehran.
Phát ngôn viên Nhà Trắng Anna Kelly cho biết, Mỹ vẫn đang tham gia đàm phán với Iran và sẽ “không bị thúc ép để đưa ra một thỏa thuận tồi”.
“Tổng thống sẽ chỉ tham gia vào một thỏa thuận đặt an ninh quốc gia Mỹ lên hàng đầu và ông đã nêu rõ rằng Iran không bao giờ được phép sở hữu vũ khí hạt nhân”, bà nói.
Mỹ và Iran ngừng bắn vào ngày 8/4. Hai bên từng đàm phán trong khoảng 21 giờ tại Islamabad hôm 11/4, nhưng không đạt được đồng thuận về các vấn đề then chốt, trong đó có quyền kiểm soát eo biển Hormuz và Iran có được tiếp tục làm giàu uranium hay không.
Tổng thống Trump đã ra lệnh phong tỏa các cảng biển Iran từ ngày 13/4 để gây áp lực buộc nước này chấp nhận các điều khoản của thỏa thuận, nhưng Tehran không nhượng bộ và đáp trả bằng cách siết kiểm soát eo biển Hormuz. Ông Trump đã gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran cho tới khi Tehran đưa ra đề xuất cụ thể với Washington.