Tổ chức sớm, giảm áp lực thủ tục
Tuyển sinh đại học năm 2026 dự kiến có nhiều điều chỉnh trong thi và xét tuyển, nổi bật là việc khống chế số lượng nguyện vọng. Các thay đổi này tác động trực tiếp đến cách đăng ký nguyện vọng, đòi hỏi thí sinh phải chủ động nắm bắt quy định mới để tránh rủi ro.
Trao đổi tại chương trình tư vấn tuyển sinh đại học năm 2026 diễn ra tại Trường Đại học Tây Nguyên (Đắk Lắk), ngày 10/1, TS Nguyễn Mạnh Hùng, chuyên viên chính Vụ Giáo dục Đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) cho biết, tuyển sinh đại học năm 2026 chịu tác động từ Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị cùng các luật mới trong lĩnh vực giáo dục, kéo theo nhiều điều chỉnh trong cả khâu thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển đại học.
TS Nguyễn Mạnh Hùng, chuyên viên chính Vụ Giáo dục Đại học trao đổi tại buổi tư vấn tuyển sinh. Ảnh: MP
Theo TS Nguyễn Mạnh Hùng, quy chế thi tốt nghiệp THPT năm 2026 hiện đang được Bộ Giáo dục và Đào tạo lấy ý kiến và dự kiến sẽ có nhiều điểm mới đáng chú ý. Kỳ thi sẽ được tổ chức sớm hơn khoảng nửa tháng so với năm 2025, đồng thời rút ngắn thời gian xét công nhận tốt nghiệp cho học sinh.
Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng dự kiến tích hợp giấy chứng nhận tốt nghiệp tạm thời và kết quả thi trong cùng một văn bản, thay vì tách riêng như trước đây. Quy trình phúc khảo bài thi được đơn giản hóa, rút gọn nhằm giảm áp lực thủ tục cho thí sinh và các cơ sở giáo dục, đồng thời bảo đảm tiến độ tuyển sinh của các trường đại học.
Liên quan đến quy chế tuyển sinh đại học năm 2026, TS Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, Bộ đang tổng hợp ý kiến các trường nên chưa công bố dự thảo chính thức, song định hướng điều chỉnh đã khá rõ. Theo đó, điểm ưu tiên đối với chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế dự kiến giảm từ mức 3 điểm xuống còn khoảng 1 - 2 điểm, trong khi điểm ưu tiên khu vực cơ bản được giữ ổn định như các năm trước.
Ngoài ra, mỗi cơ sở đào tạo dự kiến chỉ được áp dụng tối đa 5 phương thức xét tuyển, không tính phương thức xét tuyển thẳng. Số lượng nguyện vọng của thí sinh cũng có thể bị khống chế, dự kiến tối đa khoảng 10 nguyện vọng, thay vì không giới hạn như các năm trước. Riêng với khối ngành đào tạo giáo viên, thí sinh có thể không được đăng ký nguyện vọng dàn trải nhằm bảo đảm tính nghiêm túc và tập trung trong xét tuyển.
Điều chỉnh tổ hợp xét tuyển
Trước lo lắng của nhiều học sinh về việc các trường đại học điều chỉnh tổ hợp xét tuyển, TS Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng Đào tạo Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết sự thay đổi này xuất phát từ quy định mới yêu cầu môn học cốt lõi trong tổ hợp xét tuyển phải chiếm tối thiểu 50%.
Theo đó, một số trường đã loại bỏ tổ hợp C00 (Ngữ văn - Lịch sử - Địa lý). Tuy nhiên, tiếng Anh không phải là môn cốt lõi bắt buộc đối với tất cả các ngành đào tạo. Với nhóm ngành kỹ thuật - công nghệ, môn cốt lõi là Toán và Vật lý; còn với khối ngành sức khỏe, các tổ hợp cốt lõi thường là Toán - Hóa hoặc Toán - Sinh.
TS Nguyễn Trung Nhân khẳng định, việc điều chỉnh tổ hợp xét tuyển phải bảo đảm có môn thuộc khối kiến thức nền tảng để theo học ngành đào tạo ở bậc đại học. "Tuy nhiên, việc điều chỉnh tổ hợp môn xét tuyển này phải đảm bảo có môn khối kiến thức cốt lõi để học một ngành ở đại học. Không phải ngành học nào cũng quy định tiếng Anh là môn cốt lõi. Ví dụ đối với các ngành kỹ thuật - công nghệ, môn cốt lõi Toán, Lý là bắt buộc; khối ngành sức khỏe môn cốt lõi Toán - Hoá, Toán - Sinh… Môn tiếng Anh chỉ là một trong số các môn nên thí sinh yên tâm", TS Trung Nhân cho hay.
Đại diện các trường đại học cũng lưu ý học sinh, đặc biệt ở vùng khó khăn, cần tìm hiểu kỹ yêu cầu của từng ngành, từng trường để tránh tâm lý hoang mang hoặc lựa chọn sai hướng trong quá trình đăng ký xét tuyển.
Thí sinh dự tuyển đại học năm 2026 cần chủ động theo dõi thông tin chính thức từ Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng như các cơ sở đào tạo. Ảnh minh hoạ
Chia sẻ về chiến lược đăng ký nguyện vọng, ThS Cù Xuân Tiến, Trưởng phòng Tuyển sinh và Công tác sinh viên Trường Đại học Kinh tế - Luật (Đại học quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh), cho biết cách thức đăng ký nguyện vọng năm 2026 về cơ bản vẫn giữ như năm 2025. Toàn bộ nguyện vọng của thí sinh được đăng ký trên hệ thống chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo, trong đó nguyện vọng 1 có ý nghĩa quyết định cao nhất.
Thí sinh cũng cần theo dõi sát các mốc thời gian của các kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá năng khiếu để chủ động trong kế hoạch xét tuyển. Theo ThS Cù Xuân Tiến, thí sinh nên chia nguyện vọng thành ba nhóm, gồm nhóm có điểm chuẩn cao hơn mức điểm dự kiến của bản thân, nhóm có điểm chuẩn tương đương và nhóm an toàn với khả năng trúng tuyển cao.
Trước những điều chỉnh dự kiến trong kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học năm 2026, thí sinh cần chủ động theo dõi thông tin chính thức từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, các cơ sở đào tạo. Việc nắm rõ quy chế mới, đặc biệt là quy định về phương thức xét tuyển, tổ hợp môn và số lượng nguyện vọng, sẽ giúp thí sinh xây dựng chiến lược đăng ký phù hợp. Các chuyên gia khuyến nghị thí sinh cân nhắc kỹ năng lực bản thân, sắp xếp nguyện vọng hợp lý và tránh đăng ký dàn trải để tăng cơ hội trúng tuyển.