Tỷ giá giữ nhịp ổn định trước sức ép đa chiều
Tỷ giá và thị trường ngoại tệ 9 tháng đầu năm 2026 chịu sức ép từ những diễn biến phức tạp của thị trường quốc tế và nhu cầu ngoại tệ trong nước. Dù đồng Việt Nam duy trì diễn biến tương đối tích cực so với nhiều đồng tiền chủ chốt, áp lực trong những tháng cuối năm vẫn hiện hữu khi nhu cầu nhập khẩu, thanh toán quốc tế gia tăng và chính sách tiền tệ của Mỹ còn tiềm ẩn những biến số khó lường. Trong bối cảnh đó, nguồn cung ngoại tệ và sự điều hành linh hoạt của Ngân hàng Nhà nước tiếp tục đóng vai trò quan trọng đối với ổn định thị trường.
Tại họp báo thường kỳ quý III/2026 do Ngân hàng Nhà nước tổ chức mới đây, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà cho biết, trong bối cảnh thị trường quốc tế có nhiều diễn biến phức tạp, khó lường, cùng những khó khăn, thách thức trong nước, Ngân hàng Nhà nước đã điều hành tỷ giá linh hoạt, góp phần hấp thu các cú sốc bên ngoài; phối hợp đồng bộ các công cụ chính sách tiền tệ nhằm ổn định thị trường ngoại tệ, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát.
Nhờ đó, thị trường ngoại tệ hoạt động thông suốt, các nhu cầu ngoại tệ hợp pháp của nền kinh tế được đáp ứng đầy đủ, kịp thời. Tỷ giá USD/VND diễn biến linh hoạt, phù hợp với điều kiện thị trường. Đây là một trong những kết quả đáng chú ý trong điều hành chính sách tiền tệ 9 tháng đầu năm, nhất là khi đồng USD mạnh lên và nhiều đồng tiền trên thế giới chịu sức ép mất giá.
Thông tin thêm, ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước, cho biết, VND tăng giá khoảng 1,12% so với USD. Trong khi đó, chỉ số DXY phản ánh sức mạnh của đồng USD có thời điểm vượt 102 điểm, tăng hơn 4% so với đầu năm. Nhiều đồng tiền trong khu vực châu Á và một số đồng tiền chủ chốt trên thế giới như yen Nhật, ringgit Malaysia, peso Philippines, rupiah Indonesia, rupee Ấn Độ, euro, franc Thụy Sĩ và bảng Anh giảm khoảng 2-7% so với USD.
Diễn biến những ngày đầu tháng 10 tiếp tục cho thấy tỷ giá trong nước tương đối ổn định. Ngày 12/10, Ngân hàng Nhà nước công bố tỷ giá trung tâm ở mức 25.621 đồng/USD, giảm 8 đồng so với phiên trước. Tính chung tháng 9, tỷ giá trung tâm chỉ tăng 17 đồng, tương đương khoảng 0,07%. Trên thị trường ngân hàng, giá USD cũng có xu hướng giảm so với giữa tháng 9.
Tỷ giá USD/VND diễn biến linh hoạt, phù hợp với điều kiện thị trường.
Theo ông Phạm Chí Quang, việc VND duy trì tương đối ổn định trong bối cảnh thị trường tiền tệ quốc tế nhiều biến động cho thấy những kết quả tích cực trong công tác quản lý, điều hành chính sách tiền tệ và tỷ giá thời gian qua. Với nền kinh tế có độ mở lớn và quy mô xuất nhập khẩu cao như Việt Nam, ổn định tỷ giá có ý nghĩa quan trọng đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh và kiểm soát lạm phát.
Ông Quang phân tích, trong điều kiện lạm phát toàn cầu còn cao, biến động tỷ giá có thể tác động đáng kể đến mặt bằng giá trong nước. Nếu tỷ giá không được kiểm soát phù hợp, áp lực giá từ bên ngoài có thể truyền dẫn vào chỉ số giá tiêu dùng (CPI). Tuy nhiên, kết quả ổn định trong 9 tháng đầu năm không đồng nghĩa áp lực tỷ giá đã được loại bỏ. Bước vào quý IV, nhu cầu ngoại tệ thường tăng theo chu kỳ nhập khẩu, thanh toán quốc tế và các hoạt động tài chính của doanh nghiệp. Cùng với đó, diễn biến của đồng USD, lợi suất trái phiếu Mỹ và dòng vốn quốc tế tiếp tục là những biến số cần theo dõi.
Ông Ngô Đăng Khoa, Giám đốc Khối Ngoại hối, Thị trường vốn và Dịch vụ chứng khoán HSBC Việt Nam, nhận định nhu cầu ngoại tệ trong quý IV thường tăng theo chu kỳ nhập khẩu và thanh toán quốc tế. Bên cạnh đó, một số dòng tiền liên quan đến khu vực đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), như chuyển lợi nhuận, thanh toán nội bộ hay dịch chuyển vốn giữa các công ty, cũng có thể tạo thêm áp lực lên cung - cầu ngoại tệ.
Sức ép từ bên ngoài cũng cần tiếp tục được theo dõi. Theo ông Khoa, diễn biến chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể tác động đến sức mạnh của USD và lợi suất trái phiếu Mỹ, từ đó ảnh hưởng tới các đồng tiền châu Á, trong đó có VND. Trong kịch bản cơ sở, HSBC cho rằng tỷ giá VND/USD có thể tăng ở mức vừa phải và khó xuất hiện biến động quá mạnh nếu các yếu tố bên ngoài không xấu đi đáng kể.
Cùng quan điểm về những rủi ro từ thị trường quốc tế, nhóm phân tích của Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) cho rằng yếu tố cần theo dõi là khả năng Fed duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt hơn kỳ vọng, khiến USD mạnh lên và gia tăng áp lực đối với VND. Theo dự báo của ngân hàng này, tỷ giá có thể duy trì quanh mức 26.000 đồng/USD từ nay đến cuối năm; VND chỉ mất giá khoảng 0,8% so với cuối năm trước nhờ các yếu tố hỗ trợ, trong đó có chênh lệch lãi suất giữa tiền đồng và USD, dòng vốn FDI và kiều hối.
Nguồn cung ngoại tệ và điều hành chính sách là điểm tựa
Trong bối cảnh nhu cầu ngoại tệ có thể tăng vào cuối năm, nguồn cung từ hoạt động xuất khẩu, vốn FDI, du lịch và kiều hối tiếp tục là những yếu tố hỗ trợ thị trường. Khả năng cân đối cung - cầu ngoại tệ không chỉ phụ thuộc vào nhu cầu thanh toán trước mắt mà còn gắn với diễn biến dòng vốn và hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
Theo ông Ngô Đăng Khoa, áp lực từ nhập khẩu cần được xem xét trong mối quan hệ với hoạt động sản xuất. Nếu nhập khẩu tăng chủ yếu ở máy móc, thiết bị, linh kiện và nguyên vật liệu phục vụ sản xuất, đây đồng thời là đầu vào cho quá trình mở rộng năng lực sản xuất. Khi các đầu vào này được chuyển hóa thành sản phẩm, xuất khẩu và doanh thu trong tương lai, nguồn ngoại tệ tạo ra sẽ góp phần cân bằng trở lại cung - cầu trên thị trường.
Đánh giá về diễn biến thị trường trong nước, Công ty cổ phần Chứng khoán VNDirect cho rằng, tỷ giá hiện có bộ đệm tương đối tốt trước các cú sốc bên ngoài. Việc nhà điều hành chủ động điều chỉnh từng bước tỷ giá tham chiếu giúp gia tăng dư địa, hỗ trợ thị trường hấp thụ biến động linh hoạt thay vì phải can thiệp đột ngột. Tuy nhiên, đơn vị này lưu ý áp lực tỷ giá vẫn hiện hữu và cần được theo dõi thận trọng.
Theo VNDirect, giá dầu duy trì ở mức cao trên 100 USD/thùng trong thời gian kéo dài do xung đột Trung Đông có thể làm gia tăng rủi ro lạm phát, ảnh hưởng đến triển vọng chính sách tiền tệ của Mỹ và gây sức ép lên tỷ giá USD/VND. Trong khi đó, Techcombank đánh giá chênh lệch lãi suất, dòng vốn FDI và kiều hối là những yếu tố hỗ trợ VND trong những tháng cuối năm.
Ở góc độ thị trường, Công ty Cổ phần Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS) cho biết tỷ giá giao ngay tại thời điểm cuối tháng 9 giảm xuống 25.964 đồng/USD, giảm 0,43% so với tháng trước và giảm 1,2% so với đầu năm. Theo đơn vị này, đà giải ngân tích cực của dòng vốn FDI cùng việc một số ngân hàng huy động được ngoại tệ thông qua các khoản tín dụng với nước ngoài đã giúp nguồn cung dồi dào hơn, qua đó hỗ trợ thị trường trong nước.
Trong khi đó, theo dự báo cập nhật của Ngân hàng UOB, tỷ giá USD/VND có thể ở mức 26.200 đồng/USD trong quý IV/2026, sau đó giảm dần xuống 26.100 đồng/USD trong quý I/2027, 26.000 đồng/USD trong quý II và 25.900 đồng/USD trong quý III/2027. Dự báo này cho thấy áp lực đối với VND có thể còn duy trì trong ngắn hạn, trước khi tỷ giá ổn định hơn trong các quý tiếp theo.
Ông Suan Teck Kin, Giám đốc Khối Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu UOB, cho rằng tác động từ chính sách tiền tệ của Fed tới các thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam, chủ yếu truyền dẫn qua đồng USD, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ dài hạn và khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư toàn cầu. Chênh lệch lãi suất có thể gây áp lực lên VND, làm tăng chi phí huy động vốn bằng USD và tác động tới dòng vốn đầu tư gián tiếp. Tuy nhiên, tăng trưởng kinh tế, dòng vốn FDI, cán cân đối ngoại và dự trữ ngoại hối tiếp tục là những yếu tố hỗ trợ đồng Việt Nam.
Theo ông Ngô Đăng Khoa, dù cung - cầu ngoại tệ những tháng cuối năm có thể căng hơn so với cùng kỳ một số năm trước, song “căng hơn” không đồng nghĩa với “mất kiểm soát”. Nếu các nguồn ngoại tệ tiếp tục duy trì ổn định, cùng với sự phối hợp phù hợp giữa chính sách tỷ giá và thanh khoản, thị trường ngoại tệ vẫn có cơ sở duy trì ổn định.
Về điều hành, Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà cho biết, trong những tháng cuối năm 2026, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường quốc tế và trong nước, điều hành tỷ giá linh hoạt, phù hợp với điều kiện thị trường; phối hợp đồng bộ các công cụ chính sách tiền tệ nhằm ổn định thị trường ngoại tệ, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.
Ông Phạm Chí Quang cũng nhấn mạnh Ngân hàng Nhà nước sẽ kiểm soát chặt chẽ biến động tỷ giá, đồng thời quản lý lãi suất trong mối tương quan với tỷ giá, theo định hướng của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ về tìm điểm cân bằng hợp lý giữa hai yếu tố này.
Những tháng cuối năm, tỷ giá sẽ tiếp tục chịu tác động đan xen từ nhu cầu ngoại tệ trong nước và những biến số khó lường của thị trường quốc tế. Nguồn cung từ xuất khẩu, FDI, du lịch, kiều hối cùng nền tảng kinh tế trong nước tạo điểm tựa cho VND, trong khi sự điều hành linh hoạt, phối hợp đồng bộ các công cụ chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước là yếu tố quan trọng để duy trì hoạt động thông suốt của thị trường ngoại tệ, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.