Tỷ lệ sách giáo khoa đến tay học sinh đạt 99,75%

Nhận diện những khó khăn, vướng mắc, bất cập

Sáng 20/9, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tổ chức Phiên giải trình của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về tình hình thực hiện chính sách, pháp luật trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo.

Phát biểu khai mạc Phiên giải trình, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, mục đích Phiên giải trình nhằm đánh giá tình hình triển khai thực hiện các luật, nghị quyết được ban hành trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo sau gần 9 tháng thực hiện; làm rõ tiến độ xây dựng, ban hành văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành; kết quả bước đầu triển khai trên thực tế; những khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thực hiện, phân tích nguyên nhân của những khó khăn, vướng mắc, bất cập; làm rõ trách nhiệm của Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo, các bộ, ngành, địa phương trong tổ chức thực hiện các quy định pháp luật.

Từ đó, đề xuất các giải pháp tiếp tục hoàn thiện về chính sách, pháp luật; giải pháp trong tổ chức thực hiện phù hợp với thực tiễn, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; bảo đảm quy định của các luật, nghị quyết của Quốc hội được triển khai đồng bộ, thống nhất, hiệu quả trong thời gian tới, trong đó, đặc biệt là các quy định, giải pháp mang tính chất đột phá dành cho lĩnh vực này.

Phát biểu chỉ đạo tại Phiên giải trình, thay mặt Lãnh đạo Quốc hội, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh nhấn mạnh, Phiên giải trình được tổ chức vào thời điểm có ý nghĩa quan trọng, khi nhiều luật, nghị quyết của Quốc hội với những chính sách mới, có tính đột phá về giáo dục và đào tạo vừa được ban hành và đang trong giai đoạn đầu tổ chức thực hiện.

Đây là dịp để đánh giá việc triển khai các chính sách mới; nhận diện những khó khăn, vướng mắc, bất cập; làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm và đề xuất giải pháp để các quy định của pháp luật được thực hiện đồng bộ, thống nhất, hiệu quả.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh nhấn mạnh, giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, có ý nghĩa quyết định đối với tương lai dân tộc. Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đã đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ, đồng bộ từ thể chế, chính sách đến tổ chức thực hiện.

Vì vậy, tại Phiên giải trình, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị tập trung làm rõ thực trạng, nguyên nhân, trách nhiệm và hướng xử lý. Giáo dục và đào tạo là lĩnh vực có tính liên ngành, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo là người giải trình chính; đồng thời, đề nghị Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính, các bộ, ngành và địa phương cùng làm rõ những nội dung thuộc phạm vi quản lý, trách nhiệm và phối hợp trong tổ chức thực hiện.

Tỷ lệ sách đã đến tay học sinh đạt 99,75%

Tại Phiên giải trình, nhiều vấn đề trọng tâm và "nóng" của ngành như: giáo dục AI trong nhà trường, thể chế hóa đào tạo khối ngành sức khỏe, giải pháp bảo đảm công bằng trong kỳ thi tốt nghiệp THPT, bài toán đào tạo nhân lực chất lượng cao, phân luồng học sinh, miễn phí và cung ứng sách giáo khoa... đã được các đại biểu đặt ra và thảo luận thẳng thắn. 

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn đã lần lượt trả lời làm rõ các câu hỏi đại biểu nêu. Nội dung giải trình không chỉ tập trung đánh giá thực tiễn mà còn nêu rõ các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về giáo dục và đào tạo.

Về công tác quản lý bữa ăn bán trú, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nêu rõ Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tham mưu Thủ tướng Chính phủ ban hành công điện chỉ đạo, đồng thời đang lấy ý kiến rộng rãi dự thảo Thông tư về quản lý tổ chức bán trú. Thông tư hướng dẫn chi tiết về nội dung này sẽ sớm được ban hành.

Về công tác rà soát chương trình và sách giáo khoa, thực hiện chỉ đạo của Lãnh đạo Đảng và Nhà nước, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đưa nhiệm vụ rà soát, sửa đổi đồng bộ chương trình và sách giáo khoa vào trọng tâm năm học. Lần sửa đổi này sẽ được thực hiện sâu rộng và đồng bộ hơn, tập trung nâng cao năng lực toàn diện, giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, trách nhiệm xã hội cho học sinh, đồng thời giảm thời lượng các nội dung không còn thiết thực. Bộ Giáo dục và Đào tạo đang khẩn trương lập kế hoạch lựa chọn đội ngũ chuyên gia và thành lập hội đồng thẩm định để triển khai công việc này trong thời gian sớm nhất.

Về tình hình cung ứng sách giáo khoa, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn thông tin hiện tỷ lệ sách đã đến tay học sinh đạt 99,75%, số còn thiếu chỉ chiếm 0,25% và đang được các nhà xuất bản khẩn trương cung ứng trong vài ngày tới.

Nguyên nhân chậm trễ chủ yếu do một số địa phương phát sinh đơn đặt hàng muộn sau ngày 30/8. Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiêm túc rút kinh nghiệm trong công tác giám sát, lập kế hoạch dự báo nhu cầu và tính toán số dư dự phòng để không tái diễn tình trạng này trong năm học sau. Đồng thời, Bộ sẽ thiết lập cơ chế phân phối sách giáo khoa chủ yếu qua kênh nhà trường để chủ động hơn trong khâu cung ứng.

Về việc miễn phí sách giáo khoa và hỗ trợ chi phí học tập, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành hướng dẫn chi tiết để các địa phương chủ động xây dựng lộ trình thực hiện. Khi các địa phương phê duyệt kế hoạch và đề xuất kinh phí hỗ trợ từ ngân sách trung ương, Bộ sẽ xem xét giải quyết; tuy nhiên, hiện tại Bộ chưa nhận được đề xuất chính thức nào.

Kết luận phiên giải trình, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh ghi nhận sự chuẩn bị báo cáo chu đáo, chi tiết và tinh thần giải trình trách nhiệm của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng lãnh đạo các bộ, ngành liên quan.

Nhấn mạnh giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt từ Đảng, Nhà nước, hệ thống chính trị và toàn xã hội, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho rằng các nội dung được đưa ra thảo luận tại Phiên giải trình vừa mang tính chiến lược dài hạn, vừa cụ thể và tác động trực tiếp, sâu rộng đến đời sống nhân dân.

Trên cơ sở tổng hợp ý kiến, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh đề nghị Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo tập trung rà soát 9 nhóm vấn đề trọng tâm gồm: về công tác xây dựng văn bản quy định chi tiết và thực hiện luật; về chính sách dành cho đội ngũ nhà giáo và học sinh; về công tác phân luồng học sinh; công tác thi, kiểm tra, đánh giá và tuyển sinh đại học; về phòng, chống bạo lực học đường, tư vấn tâm lý và xây dựng văn hóa học đường; về công tác dạy thêm, học thêm; về chương trình giáo dục phổ thông và sách giáo khoa mới; về bữa ăn học đường; về mức học phí đại học.

Kết thúc Phiên giải trình, 100% đại biểu Quốc hội có mặt biểu quyết thống nhất thông qua nguyên tắc dự thảo kết luận Phiên giải trình. Văn bản kết luận chính thức sẽ được gửi lấy ý kiến các thành viên Ủy ban Văn hóa và Xã hội trước khi hoàn thiện và ban hành.