Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi)

Bổ sung thủ tục đấu giá trực tuyến

Trình bày tờ trình dự án luật, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh mục đích ban hành dự án Luật nhằm tiếp tục thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước để đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn mới; công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; tiếp tục nâng cao tính chuyên nghiệp của đội ngũ đấu giá viên, năng lực của tổ chức hành nghề đấu giá tài sản, chất lượng hoạt động đấu giá tài sản; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số; tăng cường hiệu quả, hiệu lực của công tác quản lý nhà nước về đấu giá tài sản.

Dự thảo Luật Dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) gồm 7 chương, 69 điều; đề xuất giữ nguyên 18 điều; sửa đổi, bổ sung 46 điều; bổ sung 7 điều; lược bỏ 10 điều của Luật Đấu giá tài sản năm 2016 (được sửa đổi, bổ sung năm 2024).

Sửa đổi, hoàn thiện các nội dung: quy định các cá nhân có trình độ đại học trở lên trong tất cả các ngành, lĩnh vực đều có thể trở thành đấu giá viên thay vì hạn chế trình độ đại học trong một số lĩnh vực luật, kinh tế, tài chính, ngân hàng, quản trị kinh doanh như Luật hiện hành. 

Dự thảo Luật cũng quy định doanh nghiệp đấu giá tài sản là doanh nghiệp được thành lập, tổ chức và hoạt động theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp, có đăng ký ngành, nghề kinh doanh dịch vụ đấu giá tài sản; quy định tổ chức hành nghề đấu giá có quyền hợp tác với tổ chức đấu giá tài sản trong và ngoài nước trong việc đấu giá tài sản tự nguyện.

"Quy định này góp phần thu hút các cá nhân, tổ chức nước ngoài có tài sản hợp pháp tự nguyện bán đấu giá tài sản tại Việt Nam, các nhà đầu tư trong và ngoài nước tham gia hoạt động đấu giá do các tổ chức hành nghề đấu giá của Việt Nam thực hiện, qua đó từng bước đưa nghề đấu giá của Việt Nam phù hợp với thông lệ thế giới', Bộ trưởng Tư pháp thông tin.

Dự thảo Luật chỉ yêu cầu niêm yết tại UBND cấp xã đối với tài sản là bất động sản; sửa đổi, bổ sung trình tự các bước tiến hành phiên đấu giá chặt chẽ, logic, đảm bảo khách quan, minh bạch; quy định trình tự thực hiện đấu giá trực tuyến toàn trình trên môi trường mạng; quy định thủ tục đấu giá rút gọn theo hướng đơn giản, thuận lợi hơn đối với một số tài sản đấu giá có giá khởi điểm nhỏ hoặc phải xử lý nhanh; sửa đổi, bổ sung quy định về hủy kết quả đấu giá trong trường hợp tài sản ra đấu giá trái pháp luật hoặc chưa được phép giao dịch theo quy định pháp luật.

Dự thảo luật bổ sung một số nội dung: quy định về việc lựa chọn tổ chức hành nghề đấu giá đối với tài sản có giá khởi điểm dưới 200 triệu theo hướng tạo điều kiện cho việc lựa chọn các tài sản có giá khởi điểm nhỏ như nêu trên được nhanh chóng, kịp thời, tiết kiệm thời gian, chi phí. Đồng thời, bổ sung quy định nguyên tắc về việc người tham gia đấu giá đã nộp hồ sơ, tiền đặt trước hợp lệ và tham dự phiên đấu giá thì được coi là đã đồng ý mua tài sản bằng với giá khởi điểm nhằm hạn chế tình trạng “cò mồi”, người không có nhu cầu mua thực sự nhưng vẫn tham dự đấu giá để trục lợi.

Ngoài ra, bổ sung quy định nâng tỷ lệ tiền đặt trước trong đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân; bổ sung quy định đấu giá bằng hình thức trực tuyến trên Hệ thống đấu giá trực tuyến; bổ sung chương riêng quy định về trình tự, thủ tục đấu giá trực tuyến đối với tài sản tự nguyện của cá nhân, tổ chức; bổ sung quy định cấm tham gia đấu giá quyền sử dụng đất ở đối với cá nhân trúng đấu giá nhưng “bỏ cọc”…

Những nội dung lược bỏ: đề xuất lược bỏ 10 Điều của Luật hiện hành, liên quan đến nội dung đăng ký hoạt động, cấp lại giấy đăng ký hoạt động, cung cấp thông tin về nội dung đăng ký hoạt động, công bố nội dung đăng ký hoạt động, chấm dứt hoạt động, thu hồi Giấy đăng ký hoạt động của doanh nghiệp đấu giá tài sản, trình tự, thủ tục đấu giá tài sản mà pháp luật quy định phải đấu giá và công khai giá khởi điểm, phương thức đầu giá.

Rà soát, tránh trồng chéo pháp lý

Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho thấy, hồ sơ dự án Luật cơ bản đáp ứng yêu cầu của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Tuy nhiên, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo Luật để bảo đảm nguyên tắc Luật chỉ quy định những nội dung có tính ổn định, có giá trị lâu dài và thuộc thẩm quyền của Quốc hội; những nội dung cần điều chỉnh linh hoạt thì giao Chính phủ hoặc cơ quan có thẩm quyền quy định chi tiết hoặc ban hành theo thẩm quyền.

Về tính thống nhất của dự thảo Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi đề nghị tiếp tục rà soát để bảo đảm thống nhất với Hiến pháp và các luật có liên quan, nhất là Luật Đất đai, Luật Quản lý, sử dụng tài sản công, Luật Thi hành án dân sự, Luật Địa chất và khoáng sản, Luật Giao dịch điện tử và các luật chuyên ngành khác có quy định về đấu giá tài sản.

Về đấu giá trực tuyến, cơ quan chủ trì thẩm tra đề nghị tiếp tục làm rõ vị trí, chức năng, phạm vi quản lý của Cổng Đấu giá tài sản quốc gia và Hệ thống đấu giá trực tuyến; cơ chế kết nối, chia sẻ dữ liệu; trách nhiệm của các cơ quan quản lý và tổ chức vận hành hệ thống; bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng và tránh đầu tư trùng lặp.

Phát biểu kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên ghi nhận và đánh giá cao Chính phủ cũng như các cơ quan liên quan đã khẩn trương, nghiêm túc chuẩn bị hồ sơ dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) cơ bản bảo đảm theo đúng quy định.

Để bảo đảm chất lượng và tiến độ trình Quốc hội theo quy định, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo và các cơ quan liên quan tập trung rà soát, nghiên cứu, tiếp thu, giải trình đầy đủ các ý kiến phát biểu tại phiên họp, báo cáo thẩm tra sơ bộ và kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Về mặt thể chế, tiếp tục bám sát và thể chế hóa đầy đủ các chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước, nhất là Nghị quyết Đại hội toàn quốc lần thứ XIV và các nghị quyết trụ cột của Trung ương, Bộ Chính trị về phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Bảo đảm tuân thủ nghiêm túc các quy định về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác xây dựng pháp luật theo Quy định số 178-QĐ/TW của Bộ Chính trị.

Về cải cách và ứng dụng công nghệ, dự Luật cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; nâng cao hiệu quả phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong xử lý tài sản công; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền đi đôi với nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. 

Về phạm vi và tính kỹ thuật của luật, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị chỉ sửa đổi, bổ sung những nội dung đã qua tổng kết thực tiễn, có đánh giá tác động rõ ràng và thuộc thẩm quyền của Quốc hội. Chú trọng tham khảo kinh nghiệm quốc tế phù hợp với điều kiện Việt Nam. Rà soát kỹ tính hợp hiến, hợp pháp, tính đồng bộ với các luật liên quan (đất đai, đầu tư, quản lý tài sản công, thương mại điện tử, thi hành án dân sự...) nhằm tránh chồng chéo, xung đột hoặc tạo khoảng trống pháp lý.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trình Quốc hội xem xét dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) tại Kỳ họp thứ 2 (vào tháng 10/2026). Chính phủ chịu trách nhiệm toàn diện về tính đầy đủ, chính xác, khách quan của hồ sơ, số liệu và chất lượng dự án luật trước khi gửi đến các đại biểu Quốc hội.