Nghị sĩ Nhật Bản Katsuyuki Kawai (thứ 3 từ trái sang) cùng Tham tán Sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam và Lãnh đạo Trung tâm Vệ tinh Quốc gia 16/01/2015
PV: Ông có thể chia sẻ lộ trình phát triển vệ tinh “Made in Vietnam”?
PGS.TS. Phạm Anh Tuấn |
PV: Vậy những vệ tinh này sẽ làm những nhiệm vụ gì thưa ông?
Ông P.A.T: Như các bạn đã biết, hiện nay nhiều nước trên thế giới cũng đã rất quan tâm đến “chiếm lĩnh” khoảng không vũ trụ. Đối với Việt Nam, khi chúng ta có vệ tinh, chúng ta sẽ dùng ảnh vệ tinh để phục vụ cho đời sống thực tế. Những vệ tinh này sẽ thu thập các thông tin dữ liệu để theo dõi và cảnh báo các vấn đề thiên tai, dự báo sản lượng thủy sản, nông nghiệp, công nghiệp, cập nhật bản đồ điện tử cho việc quản lý và quy hoạch đất đai, nghiên cứu thay đổi khí hậụ, môi trường và nhiều vấn đề khác.
Hiện nay, nếu muốn có ảnh vệ tinh, chúng ta phải đặt trước và hai ngày sau mới nhận được nhưng nhiều khi cũng không thể có ảnh ở những địa điểm và vào thời điểm mà chúng ta cần. Nhưng nếu chúng ta có vệ tinh, có Trung tâm Vũ trụ mọi việc sẽ được thực hiện trong vòng từ 6 đến 12 giờ bao gồm cả ảnh và xử lý thông tin dữ liệu để đưa ra dự báo. Như vậy, chúng ta sẽ giảm thiệt hại về tài sản và con người nhờ những cảnh báo của Trung tâm vũ trụ này.
Đài thiên văn Nha Trang thuộc Dự án Trung tâm vũ trụ Việt Nam |
Ông P.A.T: Công nghệ không có chúng ta có thể tìm cách đặt mua hoặc tiếp nhận chuyển giao, cơ sở hạ tầng chỉ cần có đủ tiền là có thể xây dựng được, hiện nay nguồn nhân lực theo tôi đóng vai trò quan trọng nhất. Bởi để đào tạo một con người có trình độ, chuyên môn và kinh nghiệm thì đòi hỏi phải có thời gian. Tham vọng của chúng ta là làm chủ công nghệ trong thiết kế, sản xuất và vận hành vệ tinh. Hiện trung tâm đang có 36 cán bộ trẻ được gửi sang Nhật Bản để đào tạo trình độ thạc sỹ về công nghệ vệ tinh tại Nhật Bản. Sau đó, 36 cán bộ này sẽ cùng một số chuyên gia tham gia quá trình chế tạo vệ tinh. Cuối cùng các cán bộ này sẽ quay trở về Việt Nam để tiến hành thiết kế và lắp ráp vệ tinh “Made in Vietnam” - vệ tinh LOTUSat 2. Đồng thời chúng tôi cũng cử 32 cán bộ học các lớp xử lý ảnh vệ tinh và đào tạo đội ngũ quản lý dự án Trung tâm Vũ trụ Việt Nam là 18 người.
Bên cạnh chương trình hợp tác với 5 trường đại học của Nhật Bản nhằm giúp chúng ta đào tạo nguồn nhân lực, chúng tôi cũng đã hợp tác với 3 trường đại học của Việt Nam để trong giai đoạn 2016-2020 sẽ mở và đào tạo các trình độ, chuyên ngành về kỹ sư công nghệ vũ trụ, thạc sỹ và tiến sĩ trong lĩnh vực vệ tinh ứng dụng và xây dựng chương trình khoa học vũ trụ. Có thể nói công tác đào tạo cán bộ trong và ngoài nước đang được triển khai quyết liệt.
PV: Đây là lĩnh vực đào tạo hoàn toàn mới ở Việt Nam. Vậy Trung tâm sẽ có những hoạt động như thế nào để thu hút sự quan tâm các bạn trẻ , thưa ông?
Ông P.A.T: Hiện chúng tôi đang có rất nhiều hoạt động phổ biến kiến thức đến thế hệ trẻ về công nghệ vũ trụ và chương trình này được gắn với dự án Trung tâm Vũ trụ Việt Nam. Cuối năm 2014 vừa qua, Đài Thiên văn số 2 tại Hòn Chồng, Nha Trang đã hoàn thành giai đoạn thiết kế và đang chuẩn bị xây dựng. Cùng với đó, chúng tôi đang tích cực triển khai việc thiết kế khu Bảo tàng Vũ trụ tại Trung tâm Vũ trụ Việt Nam. Đây sẽ là cơ hội để chúng tôi phổ biến kiến thức cho những người yêu thiên văn, công nghệ vũ trụ và đặc biệt lôi cuốn được các bạn trẻ thêm hiểu và yêu ngành khoa học mới lạ và đầy tính khám phá này.
Đoàn Phân viện Viễn Đông, Viện Hàn lâm Khoa học Nga thăm Trung tâm Vệ tinh Quốc gia 02/3/2015 |
PV: Xin cảm ơn ông!
| Dự án Trung tâm Vũ trụ Việt Nam có tổng mức đầu tư 54 tỉ yên từ nguồn vốn ODA ưu đãi của Chính phủ Nhật Bản và vốn đối ứng của Chính phủ Việt Nam. Dự án đã khởi công xây dựng vào tháng 9/2012 tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc, Hà Nội. Đây là dự án đặc biệt quan trọng trong “Chiến lược nghiên cứu và ứng dụng công nghệ vũ trụ đến năm 2020”. Trung tâm Vệ tinh Quốc gia trực thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam là đơn vị chủ đầu tư có nhiệm vụ tiếp nhận, thực hiện và vận hành dự án quan trọng này. |
Thu Hường thực hiện