Tăng trưởng ấn tượng, định hình trụ cột quan hệ song phương
Nhận lời mời của Thủ tướng Cộng hòa Ấn Độ Narendra Modi, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ từ ngày 5 - 7/5.
Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, ông Bùi Trung Thướng, Tham tán thương mại, Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Ấn Độ cho biết, chuyến thăm là dịp có ý nghĩa quan trọng để hai nước củng cố và tăng cường hợp tác trên tất cả các lĩnh vực; đồng thời cùng nhìn lại chặng đường 10 năm triển khai khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện, qua đó định hình phương hướng hợp tác song phương trong giai đoạn tiếp theo.
Trên nền tảng quan hệ hữu nghị truyền thống được thiết lập từ năm 1972, đặc biệt kể từ khi hai nước nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện năm 2016, hợp tác kinh tế giữa Việt Nam - Ấn Độ đã bước vào giai đoạn phát triển nhanh và tương đối ổn định. Kim ngạch thương mại song phương tăng trưởng liên tục qua các năm, từ 5,43 tỷ USD năm 2016 lên 16,46 tỷ USD năm 2025, tức gần gấp ba lần chỉ sau chưa đầy một thập kỷ. Đà tăng trưởng này tiếp tục được duy trì trong năm 2026 khi chỉ trong 3 tháng đầu năm đã đạt 4,8 tỷ USD, tăng 28% so với cùng kỳ năm trước.
Ấn Độ hiện là đối tác thương mại lớn thứ 8 của Việt Nam, Việt Nam là đối tác lớn thứ 21 của Ấn Độ và đứng thứ 4 trong ASEAN. Điều này cho thấy sự gắn kết ngày càng chặt chẽ và vai trò ngày càng quan trọng của mỗi nước trong chiến lược phát triển kinh tế đối ngoại của nhau.
Một điểm đáng chú ý là cơ cấu thương mại song phương đang chuyển dịch theo hướng tích cực và mang tính bổ trợ. Việt Nam chủ yếu xuất khẩu sang Ấn Độ các sản phẩm công nghiệp chế biến, chế tạo có hàm lượng công nghệ ngày càng cao như điện thoại, linh kiện, máy vi tính, điện tử và máy móc thiết bị. Bên cạnh đó là các mặt hàng nông - thủy sản và vật liệu xây dựng.
Ngược lại, Việt Nam nhập khẩu từ Ấn Độ các nguyên, phụ liệu phục vụ sản xuất như dệt may, hóa chất, sắt thép và dược phẩm. Sự bổ trợ này góp phần tạo nên mối liên kết ngày càng chặt chẽ giữa hai nền kinh tế trong chuỗi cung ứng khu vực.
Ông Bùi Trung Thướng - Tham tán thương mại, Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Ấn Độ. Ảnh: Quốc Chuyển
Không chỉ thương mại, hợp tác đầu tư cũng ghi nhận những bước tiến tích cực. Tính đến tháng 3/2026, Ấn Độ có 503 dự án còn hiệu lực tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký gần 1,12 tỷ USD, đầu tư vào nhiều lĩnh vực như công nghiệp chế biến, năng lượng, khai khoáng. Các dự án này không chỉ góp phần bổ sung nguồn vốn mà còn mang lại công nghệ, kinh nghiệm quản lý và mở rộng cơ hội hợp tác sản xuất.
Doanh nghiệp Việt Nam cũng bắt đầu chủ động hơn trong việc tìm kiếm cơ hội đầu tư tại Ấn Độ - một thị trường lớn với hơn 1,4 tỷ dân. Đáng chú ý, Vingroup và VinFast đã công bố kế hoạch đầu tư quy mô lớn tại Ấn Độ với tổng vốn dự kiến lên tới gần 10 tỷ USD. Đây không chỉ là bước đi chiến lược của doanh nghiệp mà còn phản ánh niềm tin ngày càng gia tăng vào môi trường đầu tư và tiềm năng hợp tác giữa hai nước.
Nhìn lại chặng đường 10 năm thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện, ông Bùi Trung Thướng nhận định: “Dấu ấn nổi bật trong hợp tác kinh tế - thương mại của hai nước chính là sự chuyển biến về chất và chiều sâu liên kết giữa hai nền kinh tế, từ hợp tác đơn lẻ sang liên kết chuỗi giá trị”. Đây là nền tảng quan trọng để hai nước tiếp tục khai thác hiệu quả hơn tiềm năng trong giai đoạn phát triển mới.
Chuyến thăm cũng mở ra cơ hội thúc đẩy các cơ chế hợp tác khu vực và song phương, trong đó có tiến trình rà soát, nâng cấp Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN - Ấn Độ (AITIGA), đồng thời tăng cường kết nối logistics, thương mại điện tử và chuỗi cung ứng. Các hoạt động giao lưu nhân dân, văn hóa, du lịch và giáo dục sẽ tiếp tục được đẩy mạnh, góp phần củng cố nền tảng xã hội và sự hiểu biết lẫn nhau giữa hai quốc gia.
Hướng tới các động lực tăng trưởng mới
Trong bối cảnh Ấn Độ thúc đẩy mạnh mẽ chính sách “Hành động hướng Đông”, Việt Nam ngày càng được nhìn nhận là một trong những đối tác quan trọng hàng đầu tại ASEAN, đồng thời đóng vai trò là điểm kết nối chiến lược trong cấu trúc hợp tác kinh tế khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
“Việt Nam ngày càng được nhìn nhận là một trong những đối tác quan trọng nhất của Ấn Độ tại ASEAN, đồng thời là một mắt xích có vai trò kết nối chiến lược trong cấu trúc hợp tác kinh tế - thương mại khu vực”, ông Bùi Trung Thướng cho biết.
Việc trao đổi thường xuyên các đoàn doanh nghiệp, tổ chức hội chợ, triển lãm góp phần tăng cường hợp tác thương mại giữa hai nước. Ảnh: Thương vụ Việt Nam tại Ấn Độ
Theo ông Bùi Trung Thướng, với vị trí địa chiến lược, mức độ hội nhập sâu rộng và vai trò ngày càng gia tăng trong chuỗi cung ứng khu vực, Việt Nam có khả năng kết nối hiệu quả các sáng kiến hợp tác của Ấn Độ với ASEAN và khu vực rộng lớn hơn. Đồng thời, sự bổ trợ giữa hai nền kinh tế tiếp tục được củng cố: Việt Nam là trung tâm sản xuất, chế biến và xuất khẩu, trong khi Ấn Độ là nền kinh tế lớn với thế mạnh về công nghệ, dịch vụ số và các ngành công nghiệp mới nổi.
Với vai trò cầu nối, Thương vụ Việt Nam tại Ấn Độ đã triển khai nhiều giải pháp nhằm thúc đẩy kết nối doanh nghiệp. Ông Bùi Trung Thướng nhận định: “Thương vụ đã tập trung mạnh vào xúc tiến thương mại và kết nối doanh nghiệp hai chiều thông qua việc tham gia, hỗ trợ và tổ chức các đoàn doanh nghiệp tham dự hội chợ, triển lãm, kết nối giao thương tại nhiều bang của Ấn Độ và tổ chức đoàn doanh nghiệp sang Việt Nam.”
Các hoạt động xúc tiến thương mại được triển khai bài bản, đa dạng về hình thức, từ trực tiếp đến trực tuyến, trải rộng trên nhiều lĩnh vực. Riêng trong quý I/2026, thương vụ đã hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia khoảng 20 sự kiện xúc tiến thương mại như hội chợ triển lãm, hội thảo, giao thương trực tuyến trong các lĩnh vực thực phẩm, dệt may, nhựa, điện tử, công nghệ thông tin, du lịch và dịch vụ.
Không chỉ dừng lại ở xúc tiến thương mại, thương vụ còn đẩy mạnh kết nối cung - cầu và hỗ trợ xây dựng mạng lưới phân phối tại Ấn Độ. Theo ông Bùi Trung Thướng, việc kết nối với các tập đoàn phân phối lớn và hệ thống bán lẻ hiện đại đang giúp hàng hóa Việt Nam từng bước thâm nhập sâu hơn vào thị trường, nâng cao khả năng cạnh tranh và mở rộng thị phần.
Trong lĩnh vực đầu tư và công nghệ, thương vụ cũng đóng vai trò tích cực trong việc kết nối các doanh nghiệp, hiệp hội và phòng thương mại hai nước, đặc biệt trong những lĩnh vực tiềm năng như công nghệ thông tin, chuyển đổi số, công nghiệp chế biến và năng lượng. Đây được xem là những lĩnh vực có dư địa hợp tác lớn, phù hợp với định hướng phát triển của cả Việt Nam và Ấn Độ trong giai đoạn mới.
Những kết quả nổi bật đạt được trong thời gian qua đã tạo nền tảng vững chắc để quan hệ kinh tế - thương mại Việt Nam - Ấn Độ tiếp tục phát triển mạnh mẽ hơn nữa trong thời gian tới. Trên nền tảng đó, chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được kỳ vọng sẽ tạo ra xung lực mới, mở ra những cơ hội hợp tác mới và đưa quan hệ kinh tế song phương bước sang giai đoạn phát triển cao hơn, thực chất và bền vững hơn.