Dư địa lớn trong hợp tác nông sản
Hội chợ Mùa Xuân lần thứ nhất năm 2026 đã khép lại, để lại nhiều dấu ấn về kết quả kết nối cung cầu; kết nối doanh nghiệp với doanh nghiệp; kết nối người tiêu dùng với người sản xuất kinh doanh; kết nối văn hóa tinh thần và vật chất... Như phát biểu của Thủ tướng Phạm Minh Chính tại Lễ bế mạc Hội chợ Mùa Xuân: “Hội chợ chính là một kênh kích cầu tiêu dùng nội địa hiệu quả - một trong những động lực tăng trưởng quan trọng. Là nhịp cầu nối năng động giữa thương mại trong nước và quốc tế.
Là minh chứng cho sự chuyển mình mạnh mẽ, khát vọng "vươn tầm" và độ "phủ sóng" của hàng hóa, thương hiệu Việt Nam trên toàn cầu với những ấn tượng sâu sắc, phản hồi tích cực, sự đánh giá cao và nhiều cơ hội xuất khẩu mới đến từ các nước…”.
Từ góc nhìn khu vực, Campuchia là một trong 6 quốc gia có gian hàng trưng bày tại hội chợ năm nay, thông qua kết nối của Thương vụ Việt Nam tại Campuchia. Với thế mạnh về gạo, sắn lát, hạt điều, doanh nghiệp Campuchia mang tới nhiều sản phẩm nông sản đặc trưng, tạo thêm sắc màu cho không gian giao thương đầu năm.
Tham tán Thương mại Đỗ Việt Phương giới thiệu mặt hàng gạo Campuchia tới khách tham quan hội chợ.
Ông Đỗ Việt Phương - Tham tán Thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Campuchia đánh giá, Hội chợ Mùa Xuân 2026 được tổ chức quy mô lớn tại Hà Nội đã góp phần đưa nhiều thương hiệu địa phương đến gần hơn với người tiêu dùng trong và ngoài nước. Từ đây, câu chuyện hợp tác Việt Nam - Campuchia không chỉ dừng ở trao đổi thương mại thuần túy, mà hướng tới liên kết sản xuất và chế biến sâu.
Cũng theo Tham tán Thương mại Đỗ Việt Phương, trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Campuchia ngày 6/2 vừa qua, Tổng Bí thư Tô Lâm đã lưu ý cộng đồng doanh nghiệp hai nước đẩy mạnh hợp tác đầu tư, xây dựng nhà máy chế biến nông sản tại chỗ, nhằm tiết kiệm chi phí vận chuyển nguyên liệu thô và gia tăng giá trị gia tăng trong chuỗi sản xuất. Đây là định hướng chiến lược, bởi Campuchia đang có nguồn nguyên liệu dồi dào nhưng tỷ lệ chế biến sâu còn thấp.
Tham tán Đỗ Việt Phương cho biết, mỗi năm Campuchia xuất khẩu hơn 10 triệu tấn nông sản tươi, trong đó gạo, điều, sắn lát và trái cây chiếm tỷ trọng lớn. Diện tích canh tác và sản lượng nông nghiệp tăng nhanh, tạo nguồn cung ổn định cho công nghiệp chế biến. Tuy nhiên, phần lớn nông sản vẫn xuất khẩu ở dạng thô, giá trị gia tăng chưa cao. Đây chính là “khoảng trống” để doanh nghiệp Việt Nam tham gia đầu tư nhà máy xay xát gạo, chế biến điều, sản xuất sản phẩm cao su kỹ thuật, hoàn thiện chuỗi cung ứng song phương.
Hiện nay, Chính phủ Hoàng gia Campuchia nhiệm kỳ VII cũng ưu tiên thu hút đầu tư phát triển công nghiệp chế biến nhằm gia tăng giá trị thặng dư cho hàng xuất khẩu. Nhờ đó, năng lực xuất khẩu trực tiếp sang các thị trường lớn như EU, Mỹ, Trung Đông, Đông Bắc Á được cải thiện đáng kể. Nếu tận dụng tốt cơ hội, Campuchia có thể chuyển dịch từ xuất khẩu nguyên liệu sang xuất khẩu sản phẩm chế biến giá trị cao và Việt Nam có thể trở thành đối tác chiến lược trong tiến trình đó.
Nền tảng hiện thực hóa mục tiêu 20 tỷ USD
Thông tin thêm với Báo Công Thương về tình hình hợp tác thương mại hai nước Việt Nam - Campuchia, Tham tán Đỗ Việt Phương cho biết, bức tranh thương mại song phương trong hai thập niên qua cho thấy một hành trình tăng trưởng ấn tượng.
Năm 2004, kim ngạch hai chiều chỉ khoảng 300 triệu USD. Đến năm 2010 đạt 1,8 tỷ USD; năm 2015 đạt 3,5 tỷ USD. 10 năm sau, kim ngạch đạt 10,1 tỷ USD vào năm 2024; năm 2025 tiếp tục tăng lên 11,33 tỷ USD, tăng hơn 11,7% so với năm trước. Tính trung bình, giai đoạn 2014 - 2024, kim ngạch song phương tăng hơn 3 lần, tương đương mức tăng trưởng bình quân khoảng 12%/năm.
Hiện Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ ba của Campuchia, sau Trung Quốc và Mỹ, đồng thời là đối tác lớn nhất của Campuchia trong ASEAN. Cơ cấu thương mại hai nước mang tính bổ sung thay vì cạnh tranh trực tiếp.
Việt Nam xuất khẩu sang Campuchia xăng dầu, phân bón, sắt thép, dệt may, nguyên phụ liệu da giày, máy móc thiết bị, hóa chất, vật liệu xây dựng… Trong đó, dệt may, sắt thép và nguyên phụ liệu dệt may, da giày chiếm tỷ trọng lớn. Ở chiều ngược lại, Campuchia xuất khẩu sang Việt Nam chủ yếu hạt điều, gạo, cao su, sắn lát, rau củ quả và nông sản bản địa.
Thương mại biên giới trở thành động lực then chốt trong hợp tác kinh tế hai bên. Hai nước có chung 1.137 km đường biên giới và hơn 40 cặp cửa khẩu; 23 cặp cửa khẩu chính đã được đưa vào Phụ lục của Thỏa thuận Thúc đẩy thương mại song phương giai đoạn 2025 - 2026 ký tháng 4/2025. Khoảng 70% trao đổi thương mại song phương được thực hiện qua biên giới. Lợi thế địa lý giúp hàng hóa lưu chuyển nhanh, chi phí thấp, thậm chí “hôm nay đặt hàng, 1 - 2 ngày sau đã giao tới đối tác”.
Đây cũng là nền tảng để thương mại hai nước sớm hoàn thành, nâng mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương lên 20 tỷ USD trong thời gian tới.
Bức tranh thương mại song phương Việt Nam - Campuchia trong hai thập niên qua cho thấy một hành trình tăng trưởng ấn tượng. Năm 2004, kim ngạch hai chiều chỉ khoảng 300 triệu USD. Đến năm 2010 đạt 1,8 tỷ USD; năm 2015 đạt 3,5 tỷ USD. 10 năm sau, kim ngạch đạt 10,1 tỷ USD vào năm 2024; năm 2025 tiếp tục tăng lên 11,33 tỷ USD, tăng hơn 11,7% so với năm trước.