Ngày 18/10, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Tập đoàn Việt Úc tổ chức Hội thảo “Nghiên cứu làm chủ công nghệ sản xuất giống tôm hùm biển và chọn giống tôm nước lợ tại Việt Nam”.
Hội thảo tập trung trao đổi kết quả nghiên cứu, xác định các nút thắt công nghệ và hướng hợp tác giữa cơ quan quản lý, viện, trường, doanh nghiệp trong nước và quốc tế.
Các đại biểu tham dự hội thảo.
Tháo gỡ nút thắt công nghệ trong sản xuất giống tôm hùm
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, nhu cầu giống tôm nước lợ của Việt Nam khoảng 150 - 160 tỷ con mỗi năm. Việt Nam đã có kết quả nghiên cứu, chọn tạo giống tôm sú, tôm thẻ chân trắng, song năng lực chủ động nguồn tôm bố mẹ chất lượng cao còn cần tiếp tục nâng lên.
Với tôm hùm, nguồn giống phục vụ nuôi thương phẩm vẫn phụ thuộc vào khai thác tự nhiên và nhập khẩu. Các nghiên cứu trong nước đã đạt kết quả ở một số công đoạn nuôi vỗ tôm hùm bố mẹ, sinh sản và ương nuôi ấu trùng, nhưng chưa hoàn thiện quy trình sản xuất con giống nhân tạo.
Những vấn đề cần tiếp tục giải quyết gồm dinh dưỡng ấu trùng, kiểm soát môi trường, hệ thống ương và quá trình chuyển sang giai đoạn con giống. Đây là cơ sở để xác định nội dung ưu tiên nghiên cứu và lựa chọn đối tác có năng lực bổ trợ.
Tại hội thảo, các chuyên gia đến từ CSIRO - Cơ quan Khoa học Quốc gia Australia đã chia sẻ kinh nghiệm nghiên cứu đa ngành, xây dựng năng lực khoa học và kết nối các nguồn lực phục vụ phát triển công nghệ thủy sản.
Cùng với đó, doanh nghiệp Ornatas của Australia, đơn vị hoạt động trong lĩnh vực công nghệ sản xuất giống và nuôi tôm hùm, đã giới thiệu những kết quả nghiên cứu, kinh nghiệm triển khai và các yêu cầu đặt ra khi mở rộng quy mô sản xuất.
Tại hội thảo, Tập đoàn Việt Úc trình bày định hướng kế thừa tri thức, dữ liệu và kinh nghiệm tích lũy từ chương trình chọn giống tôm thẻ chân trắng để hỗ trợ nghiên cứu di truyền đối với tôm hùm bông.
Theo đó, những kết quả so sánh hệ gene bước đầu đã gợi mở một số hướng nghiên cứu tiếp theo. Tuy nhiên, các kết quả này vẫn cần được tiếp tục kiểm chứng, đánh giá đầy đủ trước khi xác định khả năng ứng dụng.
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân phát biểu tại hội thảo.
Hướng tới làm chủ công nghệ ở quy mô công nghiệp
Phát biểu tại hội thảo, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân nhấn mạnh, triển khai Nghị quyết 20-NQ/TW về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh phải gắn với nâng cao năng lực của ngành thủy sản xuất khẩu và làm chủ các công nghệ cốt lõi.
Theo Bộ trưởng, Nhà nước cần ưu tiên đầu tư cho công nghệ chiến lược, nhất là khâu R&D có rủi ro cao và hệ thống phòng thí nghiệm. Địa phương có trách nhiệm quy hoạch quỹ đất, vùng nuôi và hạ tầng phù hợp. Doanh nghiệp phải giữ vai trò trung tâm, phối hợp với viện, trường nghiên cứu làm chủ công nghệ sản xuất giống, chọn lọc gen và tổ chức sản xuất ở quy mô công nghiệp, hướng tới trở thành doanh nghiệp giống có vị thế trong khu vực và thế giới.
Riêng đối với tôm hùm biển, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho rằng, Việt Nam có cơ sở để tin tưởng vào khả năng thành công khi kế thừa thành tựu nghiên cứu 20 năm của Australia, 25 năm kinh nghiệm của Tập đoàn Việt Úc cùng kết quả các nhiệm vụ do Bộ Khoa học và Công nghệ tài trợ cho viện, trường và doanh nghiệp thời gian qua.
Tuy nhiên, Bộ trưởng cũng lưu ý rằng, giống chỉ là một công đoạn trong toàn bộ chuỗi giá trị ngành tôm hùm. Vì vậy, việc nghiên cứu công nghệ sản xuất giống cần được đặt trong một chương trình phát triển tổng thể, có đầu tư đủ lớn, đủ lâu để tạo ra sản phẩm thương mại.
Bộ trưởng Vũ Hải Quân đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ xác định rõ các nhóm vấn đề ưu tiên, mục tiêu cần đạt, đơn vị có thể chủ trì hoặc tham gia, nguồn lực dự kiến và lộ trình thực hiện.
"Cần thay đổi tư duy từ khai thác biển sang làm giàu từ biển. Bộ Khoa học và Công nghệ cam kết phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và chuyên gia trong nước, quốc tế để thúc đẩy các định hướng, nhiệm vụ được xác định sau hội thảo", Bộ trưởng nói.
Việt Nam cần xây dựng chương trình dài hạn về tôm hùm, đồng bộ từ giống, thức ăn, vùng nuôi, phòng bệnh đến chế biến, thị trường; đầu tư đủ lớn để tạo ra sản phẩm thương mại.