Trong nền kinh tế thị trường ngày càng phát triển, hàng hóa và dịch vụ ngày một đa dạng, phong phú, phương thức kinh doanh không ngừng đổi mới, người tiêu dùng đứng trước vô vàn cơ hội lựa chọn. Thế nhưng, đi cùng với sự tiện lợi đó là không ít thách thức: hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng trà trộn trên thị trường; tình trạng lãng phí, tiêu dùng theo trào lưu, thiếu cân nhắc; hay việc thờ ơ với các yếu tố môi trường, đạo đức trong quá trình sản xuất. tiêu dùng. Thực tế này đòi hỏi, việc xây dựng văn hóa tiêu dùng văn minh và có trách nhiệm không chỉ là câu chuyện của mỗi cá nhân, mà còn là trách nhiệm chung của doanh nghiệp, cơ quan quản lý và toàn xã hội.
Điểm đáng chú ý của Luật là quyền của người tiêu dùng được quy định toàn diện hơn trong bối cảnh phương thức mua bán ngày càng đa dạng, đặc biệt là sự phát triển mạnh của thương mại điện tử và các giao dịch trên môi trường số. Người tiêu dùng có quyền được bảo đảm an toàn về tính mạng, sức khỏe, tài sản, quyền và lợi ích hợp pháp; được cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ về hàng hóa, dịch vụ; được lựa chọn sản phẩm, dịch vụ và được tiếp nhận, giải quyết khiếu nại, yêu cầu bồi thường khi quyền lợi bị xâm phạm.
Luật cũng đặt ra trách nhiệm cụ thể hơn đối với tổ chức, cá nhân kinh doanh trong việc cung cấp thông tin, bảo đảm chất lượng, an toàn của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ và tiếp nhận, giải quyết phản ánh, khiếu nại của người tiêu dùng. Đối với các giao dịch trên không gian mạng, trách nhiệm của các nền tảng, tổ chức thiết lập và vận hành môi trường giao dịch trực tuyến cũng được tăng cường, nhằm hạn chế những rủi ro phát sinh từ quảng cáo, cung cấp thông tin thiếu minh bạch, đánh giá giả, thao túng lựa chọn của người tiêu dùng hay những hành vi kinh doanh thiếu trách nhiệm. Luật cũng dành sự quan tâm tới nhóm người tiêu dùng dễ bị tổn thương, qua đó yêu cầu các chủ thể kinh doanh phải có trách nhiệm cao hơn trong việc cung cấp thông tin, bảo đảm quyền lợi và ngăn ngừa những hành vi vi phạm đến quyền lợi của nhóm đối tượng này. Đây là bước tiến quan trọng trong việc chuyển từ tư duy bảo vệ người tiêu dùng khi tranh chấp đã xảy ra sang chủ động phòng ngừa rủi ro ngay từ quá trình giao dịch.
Từ góc độ chính sách và pháp lý, có thể thấy khung khổ bảo vệ người tiêu dùng đã ngày càng hoàn thiện. Nhưng để văn hóa tiêu dùng văn minh, có trách nhiệm thực sự lan tỏa, không thể thiếu những doanh nghiệp tiên phong, lấy sự minh bạch và trách nhiệm làm kim chỉ nam trong sản xuất, kinh doanh.
Công ty CP kinh doanh chế biến nông sản Bảo Minh là một trong những đơn vị như vậy. Là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực chế biến nông sản, doanh nghiệp xác định minh bạch nguồn gốc, đảm bảo chất lượng và an toàn thực phẩm là yếu tố sống còn để giữ chân khách hàng. Doanh nghiệp đã đầu tư hệ thống truy xuất nguồn gốc, công khai quy trình sản xuất để người tiêu dùng có thể yên tâm khi lựa chọn sản phẩm.
Xây dựng văn hóa tiêu dùng văn minh và có trách nhiệm là một hành trình cần sự chung tay của cả ba phía doanh nghiệp kinh doanh trung thực, minh bạch; pháp luật tạo hành lang bảo vệ và ràng buộc trách nhiệm và mỗi người tiêu dùng chủ động, tỉnh táo trong từng lựa chọn của mình.
Như vậy, để những quy định của pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng thực sự đi vào cuộc sống, không chỉ cần sự vào cuộc của cơ quan quản lý nhà nước hay trách nhiệm của doanh nghiệp, mà bản thân mỗi người tiêu dùng cũng cần chủ động bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của mình.
Trước mỗi quyết định mua sắm, người tiêu dùng nên hình thành thói quen tìm hiểu kỹ thông tin về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ; kiểm tra nguồn gốc, xuất xứ, chất lượng, giá cả, điều kiện giao dịch, chính sách bảo hành, đổi trả và những điều khoản liên quan trước khi quyết định mua.
Đặc biệt, trong bối cảnh thương mại điện tử và mua sắm trực tuyến ngày càng phổ biến, người tiêu dùng cần thận trọng hơn với những lời quảng cáo, chương trình khuyến mại hoặc đánh giá trên môi trường mạng nhằm tránh các nguy cơ, rủi ro trong giao dịch, mua sắm.
Trong thời đại số, văn hóa tiêu dùng văn minh không chỉ bắt đầu từ những lựa chọn của mỗi người khi mua một sản phẩm hay sử dụng một dịch vụ, mà còn được hình thành từ sự minh bạch của doanh nghiệp, trách nhiệm của các chủ thể trên thị trường và hiệu quả của công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Khi những hành vi tiêu dùng có trách nhiệm dần trở thành thói quen, khi người tiêu dùng biết lựa chọn sản phẩm an toàn, có nguồn gốc rõ ràng và sẵn sàng lên tiếng trước những hành vi gian lận, còn doanh nghiệp lấy uy tín, chất lượng và sự tử tế làm nền tảng kinh doanh, thị trường sẽ từng bước hình thành những chuẩn mực mới.
Đây cũng chính là nền tảng để xây dựng một thị trường lành mạnh, minh bạch và phát triển bền vững, nơi cạnh tranh không chỉ dựa trên giá cả mà còn dựa trên chất lượng, uy tín và trách nhiệm. Ở đó, những doanh nghiệp làm ăn chân chính được tôn vinh, những giá trị tốt đẹp được lan tỏa, còn người tiêu dùng được trao thêm niềm tin và sự an tâm và quyền lợi được bảo vệ.
Mặt khác, chính sự đồng hành trong xây dựng niềm tin và cùng hướng tới những giá trị bền vững đồng nghĩa rằng, văn hóa tiêu dùng văn minh sẽ không còn là một khẩu hiệu, mà trở thành sức mạnh góp phần kiến tạo một thị trường tiêu dùng công bằng, an toàn và đáng tin cậy.