Phát hiện, xử lý 43.970 vụ vi phạm
Sáng 8/5, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia tổ chức giao ban cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 389 các bộ, ngành, địa phương nhằm đánh giá tình hình chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả những tháng đầu năm 2026.
Báo cáo tại hội nghị, ông Vương Trường Nam, Phó Chánh Văn phòng thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia cho biết, tình hình buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả tiếp tục diễn biến phức tạp dưới tác động của biến động kinh tế và địa chính trị toàn cầu.
Các mặt hàng vi phạm chủ yếu gồm ma túy, pháo nổ, thuốc lá điện tử, xăng dầu, thực phẩm, mỹ phẩm, dược phẩm, hàng tiêu dùng và thực phẩm đông lạnh. Các hành vi phổ biến là buôn lậu, kinh doanh hàng giả, vi phạm sở hữu trí tuệ, gian lận thuế, gian lận giá và lợi dụng thương mại điện tử để tiêu thụ hàng hóa trái phép.
Lãnh đạo Văn phòng thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia chủ trì hội nghị. Ảnh: Hồng Vân
Trước tình hình đó, các lực lượng chức năng đã đồng loạt triển khai nhiều đợt cao điểm kiểm tra, kiểm soát thị trường, nhất là dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026; tăng cường thanh tra, phối hợp xử lý tại các tuyến, địa bàn và mặt hàng trọng điểm.
Kết quả, trong 4 tháng đầu năm 2026, các lực lượng chức năng đã phát hiện, xử lý 43.970 vụ vi phạm, tăng gần 32% so với cùng kỳ. Trong đó có 6.255 vụ buôn bán, vận chuyển hàng cấm, hàng lậu; 34.715 vụ gian lận thương mại và gian lận thuế; 3.000 vụ hàng giả, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ. Tổng số tiền thu nộp ngân sách đạt 6.552,729 tỷ đồng; 1.464 vụ bị khởi tố với 2.277 đối tượng liên quan.
Dù đạt nhiều kết quả, nhưng theo Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả hiện vẫn đối mặt hàng loạt khó khăn, đặc biệt trên môi trường số và các nền tảng xuyên biên giới.
Việc xử lý vi phạm quảng cáo, nhất là quảng cáo thực phẩm, hiện vẫn phụ thuộc vào kết luận của cơ quan quản lý chuyên ngành. Trong khi đó, các nền tảng như Facebook, YouTube, TikTok chưa có hiện diện pháp lý đầy đủ tại Việt Nam, khiến công tác xác minh, truy vết đối tượng vi phạm gặp nhiều trở ngại do tài khoản thường sử dụng thông tin ẩn danh hoặc được bảo mật.
Mặt khác, chế tài xử phạt còn nhẹ, chưa đủ sức răn đe; kinh phí và phương tiện kỹ thuật trang bị cho các lực lượng thực hiện nhiệm vụ còn thiếu; việc vận chuyển, bảo quản, lấy mẫu, giám định tang vật là các mặt hàng xăng dầu, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật... rất phức tạp, kéo dài, gây khó khăn cho hoạt động điều tra, xác minh và xử lý tang vật vi phạm của cơ quan chức năng.
Bên cạnh đó, công tác phối hợp giữa các lực lượng: Quản lý thị trường, Công an, Hải quan, Bộ đội biên phòng trong các vụ việc lớn chưa nhiều, chưa thường xuyên, chỉ tập trung vào các đợt cao điểm, chỉ đạo đột xuất. Lực lượng trực tiếp làm công tác đấu tranh, phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả còn mỏng, trình độ nghiệp vụ không đồng đều...
Tăng cường chia sẻ dữ liệu, phối hợp kiểm tra
Phát biểu tại hội nghị, bà Nguyễn Kiều Oanh, Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội cho biết, Hà Nội là nơi tập trung hoạt động kinh doanh hàng hóa lớn, sôi động; là đầu mối tập kết, trung chuyển hàng hóa đi các tỉnh và ngược lại; sự đa dạng về loại hình sản xuất, kinh doanh và phương thức sản xuất tạo ra sự khó khăn cho công tác kiểm soát, đặc biệt đối với hàng giả, kém chất lượng.
Hiện nay, nhiều đối tượng lợi dụng hoạt động thương mại điện tử, mạng xã hội, chuyển phát nhanh, logistics để giao dịch, mua bán hàng hóa vi phạm; sử dụng công nghệ cao để che giấu thông tin nguồn gốc hàng hóa; sử dụng bao bì, nhãn hiệu, tem chống hàng giả tinh vi sao chép từ hàng thật để đánh lừa người tiêu dùng và lực lượng chức năng kiểm tra...
Đại diện Ban Chỉ đạo 389 Thành phố Hà Nội đề xuất, cần tăng cường phối hợp giữa các lực lượng chức năng trong trao đổi thông tin, chia sẻ dữ liệu, tổ chức kiểm tra, xử lý vi phạm; tăng cường chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ, đặc biệt là xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung, hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa, nâng cao hiệu quả quản lý; chú trọng quản lý theo chuỗi "sản xuất - lưu thông - tiêu dùng"; tăng cường đào tạo, năng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ thực thi.
Về phía lực lượng công an, Đại tá Đào Hồng Sơn, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03 - Bộ Công an) cho biết, thời gian qua, cơ quan công an đã khởi tố nhiều vụ án liên quan đến buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, trong đó có liên quan trực tiếp đến cán bộ thực thi công tác này. Đại diện Bộ Công an đề xuất, cần nâng cao vai trò, trách nhiệm người đứng đầu cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo 389 các cấp, xử lý rõ người khi để xảy ra vi phạm.
Kết luận Hội nghị, ông Trần Đức Đông, Phó Chánh Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia đề nghị các Ban Chỉ đạo 389 bộ, ngành, địa phương triển khai thực hiện nghiêm túc, hiệu quả nghị quyết, chỉ thị, chương trình, kế hoạch và văn bản chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, chỉ đạo của các bộ, ngành, địa phương về công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.
Quang cảnh hội nghị. Ảnh: Văn Thi
Đồng thời, xây dựng và thực hiện tốt quy chế phối hợp; tăng cường trao đổi thông tin về tình hình, phương thức, thủ đoạn buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả; có giải pháp đồng bộ để phát hiện xử lý nghiêm vi phạm về buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả. Đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả; tăng cường kết nối, chia sẻ, cung cấp thông tin; triển khai và nâng cao hiệu quả các đường dây nóng.
Bên cạnh đó, tiếp tục rà soát, tổng hợp kiến nghị sửa đổi, bổ sung quy định của pháp luật trong lĩnh vực chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả còn bất cập, chồng chéo, chưa đồng bộ, thống nhất. Chấp hành nghiêm chế độ báo cáo của Ban Chỉ đạo 389 quốc gia; tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền về tình hình, kết quả công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trên địa bàn; phát động phong trào quần chúng nhân dân, phát hiện, cung cấp thông tin liên quan đến hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.
Ban Chỉ đạo 389 quốc gia đề nghị Ban Chỉ đạo 389 các bộ, ngành, địa phương làm tốt công tác giáo dục chính trị tư tưởng, tăng cường kỷ cương, kỷ luật công vụ, phòng chống biểu hiện tiêu cực, tham nhũng của cán bộ, công chức các lực lượng chức năng; khen thưởng, động viên kịp thời đối với tập thể, cá nhân có thành tích; xử lý nghiêm những tập thể, cá nhân có biểu hiện bao che, tiếp tay, bảo kê cho hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.