Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Nguyễn Minh Triết, Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh An Giang cho biết, địa phương đang triển khai các nhiệm vụ phát triển thương mại biên giới, mở rộng xuất khẩu sang Campuchia theo định hướng đến năm 2030. Trọng tâm là khai thác lợi thế cửa khẩu, hoàn thiện hạ tầng thương mại và nâng cao năng lực tham gia thị trường của doanh nghiệp.
Định hướng này đã được cụ thể hóa tại Kế hoạch số 112/KH-UBND ngày 5/3/2026 của UBND tỉnh An Giang, trong đó xác định phát triển thương mại biên giới là một động lực thúc đẩy tăng trưởng, tăng cường liên kết kinh tế với Campuchia.
Với đường biên giới dài 147,8 km, tiếp giáp các tỉnh Takeo, Kampot và Kandal của Campuchia, An Giang có lợi thế địa kinh tế quan trọng. Hệ thống cửa khẩu gồm ba cửa khẩu quốc tế Tịnh Biên, Vĩnh Xương, Hà Tiên cùng hai cửa khẩu chính Giang Thành, Khánh Bình tạo điều kiện kết nối giao thương hai chiều.
Qua các cửa khẩu, hàng nông sản, thủy sản, phân bón, sắt thép và hàng tiêu dùng của Việt Nam được đưa sang thị trường Campuchia. Ở chiều ngược lại, hoạt động nhập khẩu nguyên liệu nông nghiệp và các loại hàng hóa phục vụ sản xuất góp phần bổ sung nguồn cung cho thị trường trong nước.
Bên cạnh hoạt động xuất nhập khẩu, mạng lưới 17 chợ biên giới với hơn 1.700 hộ tiểu thương duy trì hoạt động ổn định, tạo sinh kế và thúc đẩy giao thương tại các địa bàn vùng biên.
Hạ tầng giao thông và hệ thống cửa khẩu kết nối Campuchia mở ra cơ hội phát triển logistics, thương mại biên giới, thúc đẩy giao thương giữa An Giang với thị trường ASEAN.
Giai đoạn 2021-2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu qua các cửa khẩu biên giới An Giang đạt 5,77 tỷ USD, tăng trưởng bình quân 12,7%/năm. Trong đó, xuất khẩu đạt 2,67 tỷ USD, nhập khẩu đạt 3,1 tỷ USD.
Tuy nhiên, trong tổng kim ngạch này, hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp An Giang chỉ đạt khoảng 2,2 tỷ USD, chiếm 38,12%. Đáng chú ý, xuất khẩu của doanh nghiệp trong tỉnh đạt 466 triệu USD, trong khi nhập khẩu khoảng 1,73 tỷ USD.
Bức tranh thương mại 9 tháng năm 2026 tiếp tục cho thấy những diễn biến đáng chú ý. Kim ngạch xuất khẩu toàn tỉnh ước đạt 1.837,3 triệu USD, tăng 7,42% so với cùng kỳ năm trước; nhập khẩu đạt 872,5 triệu USD, tăng 57,09%, dù riêng quý III giảm 12,4%. Tuy nhiên, xuất khẩu mới hoàn thành 68,74% kế hoạch năm, phản ánh áp lực thực hiện mục tiêu trong những tháng cuối năm.
Đáng chú ý, trong khi hoạt động xuất nhập khẩu toàn tỉnh duy trì tăng trưởng, kim ngạch xuất nhập khẩu qua các cửa khẩu biên giới trong 9 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 832,19 triệu USD, giảm 16,32% so với cùng kỳ. Trong đó, xuất khẩu đạt 500,34 triệu USD, giảm 17,02%; nhập khẩu đạt 331,85 triệu USD, giảm 15,25%.
Trong bối cảnh hoạt động xuất nhập khẩu qua cửa khẩu còn nhiều thách thức, việc nâng cao năng lực cạnh tranh của thương mại biên giới đặt ra yêu cầu ngày càng cấp thiết.
Theo định hướng tại Kế hoạch số 112/KH-UBND, An Giang tập trung phát triển hạ tầng thương mại, tăng cường xúc tiến xuất khẩu sang Campuchia và hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường.
Cùng với khai thác lợi thế cửa khẩu, tỉnh định hướng phát triển các dịch vụ hỗ trợ xuất nhập khẩu, tăng cường kết nối giao thương và nâng cao năng lực tham gia thị trường của doanh nghiệp địa phương. Đây là những giải pháp quan trọng nhằm thúc đẩy thương mại biên giới phát triển theo hướng ổn định, bền vững.
Việc triển khai đồng bộ các nhiệm vụ trên được kỳ vọng góp phần gia tăng hiệu quả hoạt động xuất nhập khẩu, phát huy lợi thế địa kinh tế và từng bước đưa thương mại biên giới trở thành một trong những động lực tăng trưởng của An Giang trong giai đoạn mới.
Theo Kế hoạch 112/KH-UBND, giai đoạn 2026-2027, tỉnh đặt mục tiêu tăng trưởng kim ngạch xuất nhập khẩu biên giới khoảng 12-13%/năm, phấn đấu đạt 1,64 tỷ USD vào năm 2027. Trong đó, kim ngạch của doanh nghiệp tỉnh dự kiến đạt 530 triệu USD.
Định hướng đến năm 2030, tốc độ tăng trưởng kim ngạch bình quân đạt khoảng 14%/năm, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu qua cửa khẩu biên giới đạt 2,45 tỷ USD, trong đó doanh nghiệp An Giang đóng góp khoảng 790 triệu USD.
Những mục tiêu này đặt ra yêu cầu chuyển dịch mạnh hơn từ giao dịch tại cửa khẩu sang khai thác thị trường nội địa Campuchia. Bởi doanh nghiệp chỉ có thể nâng sức cạnh tranh bền vững khi xây dựng được mạng lưới khách hàng, nắm bắt nhu cầu tiêu dùng và chủ động các kênh phân phối.
Một trong những định hướng đáng chú ý là hỗ trợ doanh nghiệp phát triển hệ thống phân phối hàng Việt Nam tại Phnôm Pênh và các địa bàn trọng điểm, tăng khả năng tiếp cận siêu thị, đại lý và chợ truyền thống.
Cùng với đó, sáng kiến hình thành gian hàng Việt Nam tại Phnôm Pênh, phát triển kho hàng và hợp tác với đối tác phân phối bản địa được kỳ vọng giúp hàng hóa Việt Nam tiếp cận người tiêu dùng trực tiếp hơn, thay vì phụ thuộc vào nhiều tầng trung gian.
Việc tăng cường kết nối với cơ quan xúc tiến thương mại và đối tác tại Campuchia sẽ hỗ trợ doanh nghiệp tìm kiếm đối tác, tiếp cận thông tin pháp lý và xử lý những khó khăn phát sinh trong quá trình kinh doanh.
Đây đồng thời là hướng triển khai phù hợp Quyết định số 2162/QĐ-BCT ngày 25/7/2025 của Bộ Công Thương về Đề án đẩy mạnh phát triển thương mại biên giới, xuất khẩu hàng hóa sang thị trường Campuchia, trong đó chú trọng hoàn thiện chuỗi cung ứng và nâng cao chất lượng hoạt động thương mại.
Hoạt động lưu thông hàng hóa góp phần thúc đẩy thương mại và phát triển kinh tế tại An Giang.
Tuy nhiên, mở rộng thị trường phải đi đôi với kiểm soát rủi ro. Doanh nghiệp cần nắm vững quy định nhập khẩu, tiêu chuẩn chất lượng, nhãn hàng hóa, chứng từ xuất xứ và điều kiện hưởng ưu đãi thuế quan theo từng hiệp định, thỏa thuận có hiệu lực.
Đặc biệt, chuyển từ giao dịch tiểu ngạch sang xuất khẩu chính ngạch đòi hỏi năng lực thực hiện hợp đồng, kiểm soát thanh toán và quản trị rủi ro tỷ giá. Việc khuyến khích thanh toán qua ngân hàng, sử dụng chứng từ thương mại minh bạch và lựa chọn đối tác đáng tin cậy sẽ giúp hạn chế tranh chấp.
Ở góc độ quản lý, Quyết định số 1200/QĐ-TTg ngày 14/10/2023 của Thủ tướng Chính phủ về quy hoạch cửa khẩu biên giới Việt Nam - Campuchia tạo cơ sở cho việc đầu tư, nâng cấp hệ thống cửa khẩu theo lộ trình, gắn với yêu cầu phát triển hạ tầng và tổ chức hoạt động xuất nhập khẩu.
Theo Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh An Giang, phát triển thương mại biên giới được gắn với các nhiệm vụ hỗ trợ doanh nghiệp, xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường xuất khẩu.
Để hiện thực hóa mục tiêu, An Giang cần tập trung ba hướng: hoàn thiện hạ tầng và dịch vụ cửa khẩu; tăng cường kết nối doanh nghiệp với Thương vụ Việt Nam tại Campuchia; hỗ trợ doanh nghiệp nâng năng lực xuất khẩu chính ngạch, tận dụng các ưu đãi thương mại song phương.
Cùng với đó, việc cải thiện thủ tục hành chính, phối hợp với cơ quan hải quan và phát triển dịch vụ thanh toán, logistics biên giới cần được triển khai đồng bộ, tạo thuận lợi cho dòng hàng hóa lưu chuyển an toàn, minh bạch.
Mục tiêu 2,45 tỷ USD vào năm 2030 vì thế không chỉ là bài toán tăng kim ngạch. Điều quan trọng hơn là nâng tỷ trọng giá trị do doanh nghiệp địa phương trực tiếp tạo ra, từng bước đưa An Giang từ cửa ngõ trung chuyển hàng hóa trở thành đầu mối thương mại biên giới có năng lực kết nối sản xuất, phân phối và thị trường.
Lợi thế riêng của An Giang nằm ở sự giao thoa giữa vùng sản xuất lúa gạo, thủy sản quy mô lớn, mạng lưới sông Tiền - sông Hậu và hệ thống cửa khẩu giáp Campuchia. Không gian phát triển còn mở rộng tới Hà Tiên, Phú Quốc, tạo khả năng kết nối thương mại biên giới với kinh tế biển, du lịch và dịch vụ. Đây là nền tảng để tỉnh phát triển chuỗi chế biến, kho vận và giao thương đa hướng.