Cách đây hơn một thế kỷ, ngày 21/6/1925, tờ báo "Thanh niên" do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập chính thức ra đời, đánh dấu sự khai sinh của nền Báo chí Cách mạng Việt Nam. Chặng đường hơn một thế kỷ ấy là hành trình không ngừng đồng hành cùng dân tộc - từ những trang báo in tay giữa chiến khu đến những tòa soạn hiện đại, từ vũ khí tinh thần của thời chiến đến "hệ thống radar" của nền kinh tế hôm nay.
Kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam năm nay, chúng tôi ghi nhận những chia sẻ sâu sắc từ các chuyên gia, nhà khoa học và doanh nhân về vai trò của báo chí ngành Công Thương trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Tiến sĩ Nguyễn Sĩ Dũng, chuyên gia chính sách công, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, thành viên Nhóm tư vấn của Thủ tướng Chính phủ. Ảnh: NVCC
Sứ mệnh mới của báo chí ngành Công Thương
TS. Nguyễn Sĩ Dũng nhìn nhận, trong suốt chiều dài lịch sử, báo chí cách mạng Việt Nam luôn đồng hành cùng đất nước. Trong chiến tranh, báo chí là vũ khí tinh thần sắc bén, cổ vũ lòng yêu nước và ý chí đấu tranh giành độc lập dân tộc. Trong công cuộc đổi mới, báo chí góp phần giải phóng tư duy, lan tỏa những cách làm mới, tạo sự đồng thuận cho những quyết sách quan trọng.
"Ngày nay, đất nước đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với những mục tiêu rất lớn: tăng trưởng 2 con số, phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ nhưng hội nhập sâu rộng với thế giới. Trong bối cảnh đó, sứ mệnh của báo chí cũng đang được mở rộng", TS. Nguyễn Sĩ Dũng nhấn mạnh.
Theo TS. Nguyễn Sĩ Dũng, ngành Công Thương đang giữ vị trí đặc biệt quan trọng trong bức tranh tăng trưởng quốc gia. Nếu tăng trưởng là mục tiêu, thì công nghiệp, thương mại, xuất khẩu, năng lượng, logistics và hội nhập kinh tế quốc tế chính là những động lực chủ yếu. Từ những khu công nghiệp hiện đại, những nhà máy sản xuất công nghệ cao, những tuyến logistics xuyên biên giới đến những hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, ở đâu cũng có dấu ấn của ngành Công Thương.
Nhân dịp kỷ niệm 101 năm, TS. Nguyễn Sĩ Dũng gợi mở ba sứ mệnh quan trọng mà Báo Công Thương có thể thực hiện trong giai đoạn mới.
Thứ nhất, góp phần giải thích chính sách, giúp doanh nghiệp hiểu đúng, hiểu đủ và hiểu kịp thời các chủ trương của Đảng và Nhà nước.
Thứ hai, phản ánh thực tiễn và kết nối tiếng nói của thị trường với các cơ quan hoạch định chính sách - những khó khăn, vướng mắc và sáng kiến từ thực tiễn sản xuất, kinh doanh cần được truyền tải đầy đủ để góp phần hoàn thiện thể chế.
Thứ ba, lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo và khát vọng phát triển, biến mỗi câu chuyện doanh nghiệp tiên phong thành nguồn cảm hứng thúc đẩy đổi mới toàn xã hội.
"Chính sách dù đúng đến đâu cũng khó thành công nếu người dân và doanh nghiệp không hiểu, không tin và không cùng hành động. Khi báo chí giúp xã hội hiểu rõ mục tiêu, ý nghĩa và lợi ích của các chủ trương lớn, chính sách sẽ có thêm sức mạnh để đi vào cuộc sống" - TS. Nguyễn Sĩ Dũng chia sẻ và gửi tới những người làm báo cả nước, đặc biệt là đội ngũ cán bộ, phóng viên, biên tập viên Báo Công Thương lời chúc mừng tốt đẹp nhất nhân Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam 21/6.
Theo TS. Nguyễn Sĩ Dũng, phía trước còn nhiều thách thức, nhưng cũng mở ra những cơ hội phát triển chưa từng có. Trong hành trình đó, báo chí sẽ tiếp tục là lực lượng đồng hành cùng đất nước, cùng doanh nghiệp và cùng Nhân dân. Bởi trong kỷ nguyên cạnh tranh toàn cầu hôm nay, năng lực cạnh tranh quốc gia không chỉ được tạo nên bởi vốn, công nghệ hay nguồn lực vật chất, mà còn được tạo nên bởi tri thức, niềm tin và khát vọng phát triển. Và đó chính là những giá trị mà báo chí cách mạng Việt Nam đã, đang và sẽ tiếp tục vun đắp cho tương lai của đất nước.
TS. Võ Hoàng Quân, Cục Quản trị, Văn phòng Trung ương Đảng. Ảnh: NVCC
Báo chí là "người gác cổng" bảo vệ lợi ích quốc gia
Từ góc nhìn của một chuyên gia pháp lý, TS. Võ Hoàng Quân, Cục Quản trị, Văn phòng Trung ương Đảng đánh giá: "Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng nền kinh tế dựa trên khoa học công nghệ và hội nhập sâu rộng, báo chí không chỉ dừng lại ở vai trò kênh thông tin. Báo chí hiện nay còn là "người gác cổng" bảo vệ lợi ích quốc gia trên mặt trận thông tin, đồng thời là cầu nối chiến lược gắn kết cơ quan hoạch định chính sách, cộng đồng doanh nghiệp và người dân".
Theo TS. Võ Hoàng Quân, Công Thương là ngành kinh tế mũi nhọn, có tính năng động bậc nhất và hội nhập sâu rộng nhất. Lĩnh vực này bao quát từ những đại công trình công nghiệp, an ninh năng lượng đến mạng lưới logistics, xuất nhập khẩu và thị trường nội địa. Trong môi trường số hóa và mạng xã hội, các thông tin sai lệch về chính sách, quy tắc xuất xứ hay môi trường đầu tư có thể gây ra thiệt hại lớn.
TS. Võ Hoàng Quân đặc biệt đánh giá cao hai chức năng mà Báo Công Thương đã thực hiện xuất sắc trong lĩnh vực pháp luật kinh tế. Đó là phổ biến và giải thích pháp luật, giúp giải mã những văn bản pháp lý phức tạp, đưa chúng đến gần hơn với thực tiễn doanh nghiệp. Bên cạnh đó là chức năng phản biện xã hội sắc bén, qua đó những vướng mắc, rào cản từ thực tiễn sản xuất và giao thương được phản ánh trung thực, giúp phát hiện những bất cập trong thực thi pháp luật.
"Một thể chế vượt trội đón 'đại bàng' hay một hiệp định 'tỷ đô' chỉ thực sự phát huy giá trị khi nó bám sát hơi thở của thị trường. Báo Công Thương đang làm rất xuất sắc việc truyền tải trọn vẹn hơi thở ấy" - TS. Võ Hoàng Quân khẳng định.
Ngành Công Thương đang đóng vai trò dẫn dắt Việt Nam hướng tới mục tiêu trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045. Trong kỷ nguyên mới, khi thể chế và công nghệ tạo ra những bước tiến vượt bậc, báo chí càng phải đi trước một bước. Tôi mong muốn Báo Công Thương sẽ tiếp tục phát huy tinh thần “sáng tạo, trách nhiệm, chuyên nghiệp”, đẩy mạnh chuyển đổi số và đa dạng hóa hình thức truyền thông để tiếp cận rộng rãi hơn cộng đồng doanh nghiệp cùng bạn đọc quốc tế.
TS. Mạc Quốc Anh, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bí thư Đảng ủy, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Thành phố Hà Nội.Ảnh: NVCC
Dòng chảy trách nhiệm, tri thức và đồng hành cùng doanh nghiệp
TS. Mạc Quốc Anh, Ủy viên Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Thành phố Hà Nội, khắc họa bức tranh đầy thách thức của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam hiện nay: chi phí vốn còn là áp lực lớn, thị trường xuất khẩu có thời điểm suy giảm, tiêu chuẩn xanh, tiêu chuẩn lao động, yêu cầu phát thải thấp ngày càng khắt khe, cạnh tranh về giá, công nghệ và thương hiệu ngày càng gay gắt. Với doanh nghiệp nhỏ và vừa, khó khăn còn lớn hơn bởi năng lực tài chính, quản trị và khả năng tiếp cận thông tin chính sách còn hạn chế.
"Trong bối cảnh đó, báo chí chuyên ngành như Báo Công Thương có vai trò như một hệ thống radar của nền kinh tế: phát hiện tín hiệu thị trường, cảnh báo rủi ro, lan tỏa cơ hội và phản ánh những điểm nghẽn từ thực tiễn sản xuất kinh doanh" - TS. Mạc Quốc Anh đúc kết, đồng thời nhấn mạnh, điều đáng quý là Báo Công Thương đã làm tốt vai trò truyền tải chính sách từ cơ quan quản lý đến doanh nghiệp, đưa tiếng nói của doanh nghiệp quay trở lại với cơ quan hoạch định và thực thi chính sách - vai trò hai chiều rất quan trọng của báo chí hiện đại. Một chính sách tốt phải được soi chiếu qua thực tiễn. Một chủ trương đúng phải được kiểm nghiệm bằng hiệu quả thực hiện.
TS. Mạc Quốc Anh mong muốn, Báo Công Thương tiếp tục phát triển theo hướng báo chí dữ liệu, báo chí phân tích, báo chí giải pháp.
"Doanh nghiệp không cần những thông tin chung chung, mà cần những phân tích cụ thể về thị trường, ngành hàng, chính sách thuế, tiêu chuẩn xuất khẩu, rào cản kỹ thuật, xu hướng tiêu dùng, chuỗi cung ứng. Báo chí Công Thương nếu phát huy tốt thế mạnh chuyên ngành sẽ trở thành ngân hàng tri thức thị trường cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa" , TS. Mạc Quốc Anh kỳ vọng.
Ông Đỗ Nguyễn Hồng Linh, Tổng Giám đốc Hoai Linh Group, Giám đốc Vietnam Industry Zone (VIZ).Ảnh: NVCC
Qua lăng kính báo chí, khó khăn hay thành công hiện lên "rất thật, rất đời"
Từ góc nhìn thực tiễn của một doanh nhân gắn bó nhiều năm với lĩnh vực công nghiệp và đầu tư, ông Đỗ Nguyễn Hồng Linh, Tổng giám đốc Hoai Linh Group, Giám đốc Vietnam Industry Zone (VIZ) chia sẻ: "Có lẽ, trong suốt hành trình làm nghề và làm người, tôi học được nhiều nhất từ những cuộc trò chuyện. Và không ít trong số đó là những cuộc gặp gỡ tình cờ, những giờ phút cùng các anh chị phóng viên Báo Công Thương nhìn nhận lại thị trường".
Ông Đỗ Nguyễn Hồng Linh quan niệm, doanh nghiệp và báo chí vốn dĩ là hai mặt của một đồng xu. Doanh nhân là người kiến tạo, còn nhà báo là người soi chiếu. Có những đêm trắng các bạn lăn lộn hiện trường, cũng là lúc chúng tôi, những doanh nhân, thấy mình được thấu hiểu. Qua lăng kính và ngòi bút của các bạn, những bức tranh xám xịt của khó khăn hay những sắc màu rực rỡ của thành công đều hiện lên rất thật, rất đời.
"Cảm ơn các bạn đã không chỉ đưa tin, mà còn biết lắng nghe, biết chọn cái tâm để viết, và biết đặt sự tử tế làm thước đo cho mỗi câu chữ. Nhân ngày 21/6, không cần những lời hoa mỹ, chỉ xin gửi tới Ban Lãnh đạo, các anh chị phóng viên, biên tập viên Báo Công Thương một cái ôm chân thành nhất" - ông Đỗ Nguyễn Hồng Linh xúc động chia sẻ.
Nhìn lại chặng đường hơn một thế kỷ của báo chí cách mạng Việt Nam, những chia sẻ của các chuyên gia, nhà khoa học và doanh nhân đều hội tụ ở một điểm chung: Báo chí chuyên ngành muốn thực sự có giá trị, phải là cầu nối sống động giữa chính sách và thực tiễn thị trường, giữa cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp.