Cam xứ Nghệ nâng tầm giá trị

Theo số liệu thống kê mới nhất của tỉnh Nghệ An, tổng diện tích cam toàn tỉnh là trên 1.800 ha, năng suất bình quân dao động trên dưới 25 tấn/ha.

Những ngày cận kề Tết, khắp các vùng trồng cam của Nghệ An đều nhộn nhịp không khí thu hái. Năm nay, thời tiết thuận lợi, sâu bệnh được kiểm soát tốt, cùng với việc áp dụng tiến bộ kỹ thuật đã giúp cây cam sinh trưởng khỏe, cho năng suất cao, chất lượng quả đồng đều. Nhiều hộ trồng cam phấn khởi khi vụ cam năm nay được mùa và tiêu thụ thuận lợi.

Theo chia sẻ của một số hộ trồng cam, năm nay cam bước vào chính vụ có sản lượng tăng từ 15 - 20% so với năm trước. Giá cam tại vườn dao động từ 18.000 - 45.000 đồng/kg tùy loại

Gia đình ông Nguyễn Văn Hùng, một hộ trồng cam lâu năm ở xã Quỳ Hợp cho biết, năm nay cam sai quả, trái đẹp, ít sâu bệnh. Gia đình ông trồng hơn 4 ha cam, sản lượng đạt hơn 30 tấn. Điều phấn khởi là thương lái đến tận vườn đặt mua, tiêu thụ đi các tỉnh, thành khá nhanh.

Cũng như xã Quỳ Hợp, tại vùng cam xã Nghĩa Đàn, nhiều nhà vườn cũng tất bật thu hoạch để kịp cung ứng cho thị trường cuối năm. Nhờ tuân thủ quy trình VietGAP, chú trọng chăm sóc theo hướng hữu cơ, cam Nghệ An ngày càng được người tiêu dùng tin tưởng.

Chị Lê Thị Hòa - hộ trồng cam ở xã Nghĩa Đàn chia sẻ, mấy năm gần đây, các hộ trồng cam được tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn cách phòng trừ sâu bệnh an toàn nên chất lượng cam cải thiện rõ rệt. Việc quảng bá rộng rãi để bán hàng từ sớm cũng đạt hiệu quả rõ nét. Khách các tỉnh, thành đặt cam để ăn và làm quà biếu khá nhiều, do đó một số vườn đã bán hết cam. 

Mỗi vụ cam sai quả và được tiêu thụ thuận lợi giúp bà con nông dân tăng thu nhập và khẳng định vị thế của cam Nghệ An trên thị trường, tạo động lực để địa phương tiếp tục phát triển bền vững loại cây trồng chủ lực này trong những năm tới.

Anh Nguyễn Hữu Sửu - hộ trồng cam ở xã Hạnh Lâm cho biết, gia đình anh trồng cam đã hơn 10 năm nay, với diện tích hơn 2 ha, vào thời điểm chính vụ, trang trại cho thu hoạch được hơn 20 tấn, doanh thu khoảng hơn 400 triệu đồng, trừ các chi phí, còn lãi được hơn một nửa. Hằng năm, nguồn thu nhập từ cam ổn định, từng bước giúp người dân vươn lên làm giàu. 

Chế biến sâu để nâng cao giá trị của cam

Thời gian qua, các doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ sản xuất cam ở Nghệ An đã thực hiện chặt chẽ quy trình kiểm soát để mỗi trái cam đều có mã truy xuất nguồn gốc, có chứng nhận VietGAP/hữu cơ, tạo được niềm tin với người tiêu dùng và nâng cao giá trị nông sản. Một số đơn vị đã đẩy mạnh công nghệ chế biến sâu, đạt chuẩn OCOP,  đưa cam Nghệ An thành những món quà biếu tinh tế, nâng tầm giá trị.

Đơn cử như thương hiệu "Cam Thiên Sơn" với diện tích hơn 100 ha trên địa bàn tỉnh đã đạt chuẩn GlobalGAP – chứng nhận thực hành nông nghiệp tốt toàn cầu, được đưa vào phục vụ trên các chuyến bay của Vietnam Airlines và xuất khẩu

Ông Trịnh Xuân Giáo – người tạo dựng thương hiệu “Cam Thiên Sơn” cho biết, năm nay mưa nhiều nên các nhà vườn gặp khó khăn trong quá trình chăm sóc. Tuy nhiên việc áp dụng quy trình GlobalGAP, giúp cam Thiên Sơn đạt tiêu chuẩn quốc tế, đảm bảo an toàn và chất lượng, tạo dựng niềm tin cho người tiêu dùng. Từ nguồn cam lớn, thương hiệu này đang hướng tới chế biến sâu các sản phẩm từ cam như nước ép, mứt, tinh dầu.

Không chỉ bán quả tươi, nhiều nhà vườn và hợp tác xã ở xã Con Cuông, xã Anh Sơn, xã Nhân Hòa… đang tạo ra các sản phẩm tinh chế mang đậm nét văn hóa địa phương, nâng tầm cam sinh thái thành "Quà tặng dược liệu." Đơn cử như: rượu cam Con Cuông, cam sấy dẻo, mứt cam và tinh dầu vỏ cam, những sản phẩm đang được thị trường đón nhận tích cực. Các sản phẩm này không chỉ phục vụ khách mua lẻ mà còn đi vào hệ thống giỏ quà Tết tại các siêu thị lớn.

Bên cạnh đó, bằng cách chiết xuất tinh dầu từ những quả cam có hình thức không đạt chuẩn quà biếu, nhà vườn đã biến phế phẩm thành dược liệu quý, phục vụ nhu cầu xông phòng, thư giãn và chăm sóc sức khỏe trong dịp Tết.

Tại các vùng trồng cam V2, Xã Đoài lòng vàng, nông dân xã Nhân Hòa, xã Hạnh Lâm đã ứng dụng công nghệ để giải quyết bài toán vận chuyển xa và bảo quản lâu ngày, đó là sấy lạnh cam để giữ nguyên màu sắc và hàm lượng vitamin. Đây là giải pháp tối ưu để hương vị cam Vinh hiện diện trong những giỏ quà Tết đi khắp nơi mà không lo hỏng do thời tiết.

Chị Lê Thị Hương - Hợp tác xã cam chè Bãi Phủ, xã Nhân Hòa cho biết, để phù hợp với tiêu chuẩn quà tặng, các hộp đựng được làm từ gỗ tre ép hoặc giấy mỹ thuật tái chế thân thiện với môi trường; có thiết kế hộp bền và đẹp. Điều này giúp nâng giá trị một bộ quà tặng lên mức 800.000-1.500.000 đồng, thay vì chỉ bán theo cân nặng thông thường.

Không chỉ dừng lại ở việc bán quả, từ những vườn cam hữu cơ, nhiều nhà vườn, hợp tác xã đã cải tạo vườn tược, cảnh quan, trồng thêm hoa và cây cảnh làm mô hình du lịch canh nông, mời gọi du khách đến vườn để trải nghiệm, chứng kiến quy trình chăm sóc, tận tay hái quả.

Từ những cách làm trên đã minh chứng cho tư duy nhạy bén, sáng tạo, quyết tâm nâng tầm đặc sản của địa phương của người trồng cam xứ Nghệ.

Với cách làm sáng tạo, nông dân Nghệ An đã thành công khi đưa cam trở thành thành dược liệu và quà tặng tinh tế; giúp khẳng định vị thế bền vững của cây trồng chủ lực.