Tái cấu trúc sản xuất theo chuỗi liên kết
Những năm gần đây, Gia Lai nổi lên như một trong những vùng trồng chanh dây trọng điểm của cả nước. Nhờ điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng phù hợp cùng diện tích đất sản xuất lớn, cây chanh dây nhanh chóng trở thành lựa chọn sinh kế của nhiều hộ nông dân, đặc biệt tại khu vực phía Tây của tỉnh.
Tuy nhiên, cũng như nhiều loại nông sản khác, chanh dây từng không ít lần rơi vào vòng xoáy “được mùa, rớt giá”. Sản xuất còn mang tính tự phát, thiếu liên kết khiến người trồng dễ bị động trước biến động thị trường, phụ thuộc lớn vào thương lái, đầu ra thiếu ổn định.
Nhiều doanh nghiệp không chỉ thu mua nguyên liệu mà còn đóng vai trò kết nối sản xuất với thị trường xuất khẩu. Ảnh: Hiền Mai
Trước thực tế đó, việc tổ chức lại sản xuất theo chuỗi liên kết từ trồng trọt đến chế biến, tiêu thụ đang trở thành hướng đi tất yếu. Không chỉ giúp giảm rủi ro về giá cả, mô hình này còn tạo nền tảng để nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường.
Đáng chú ý, sự tham gia của doanh nghiệp chế biến đã góp phần “kéo” chuỗi giá trị đi vào bài bản. Tiêu biểu như Công ty TNHH Quicornac Việt Nam (Khu công nghiệp Trà Đa) với chiến lược đầu tư dài hạn vào ngành chanh dây. Doanh nghiệp không chỉ thu mua nguyên liệu mà còn đóng vai trò kết nối sản xuất với thị trường xuất khẩu, góp phần định hình hướng phát triển ổn định cho toàn ngành.
Từng bước chinh phục thị trường quốc tế
Một trong những điểm tựa quan trọng của chuỗi giá trị chanh dây Gia Lai là việc duy trì hoạt động chế biến ổn định và thu mua nguyên liệu quanh năm. Khi đầu ra được đảm bảo, nông dân có thể yên tâm sản xuất, chủ động đầu tư chăm sóc vườn cây, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng.
Không dừng lại ở khâu trồng trọt, chanh dây còn tạo thêm việc làm cho nhiều lĩnh vực liên quan như vận chuyển, sơ chế, logistics và chế biến sâu. Đây là cơ hội để các địa phương nông thôn gia tăng giá trị sản xuất, cải thiện thu nhập và đa dạng hóa sinh kế.
Trong bối cảnh nhu cầu toàn cầu đối với các sản phẩm từ chanh dây ngày càng tăng, từ nước ép, cô đặc đến nguyên liệu cho ngành thực phẩm – đồ uống, Gia Lai đang đứng trước cơ hội lớn để mở rộng thị phần. Tuy vậy, để tham gia sâu vào chuỗi cung ứng quốc tế, ngành hàng này cần phát triển theo hướng bền vững, tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn về chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc.
Từ nước ép, cô đặc đến nguyên liệu cho ngành thực phẩm - đồ uống, Gia Lai đang đứng trước cơ hội lớn để mở rộng thị phần ngành chanh dây. Ảnh: Hiền Mai
Thông qua việc đồng hành kỹ thuật, chia sẻ thông tin thị trường và xây dựng mối liên kết minh bạch với nông dân, các doanh nghiệp đang góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh cho chanh dây Gia Lai. Khi chuỗi cung ứng được vận hành ổn định, chất lượng sản phẩm được kiểm soát đồng đều, cánh cửa xuất khẩu sẽ ngày càng rộng mở.
Về lâu dài, sự phát triển của ngành chanh dây không chỉ phụ thuộc vào từng mắt xích riêng lẻ mà cần sự phối hợp chặt chẽ giữa nông dân, doanh nghiệp và cơ quan quản lý. Với nền tảng đang được củng cố, chanh dây Gia Lai được kỳ vọng sẽ tiếp tục gia tăng giá trị, khẳng định vị thế trên thị trường trong nước và quốc tế.
Ở góc độ quản lý, ngành nông nghiệp địa phương xác định phát triển chanh dây theo hướng bền vững, có kiểm soát, thay vì chạy theo tăng trưởng nóng. Ông Trần Xuân Khải, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh) cho biết: "Quan điểm của tỉnh là không chạy theo phong trào. Thay vì mở rộng diện tích, Gia Lai sẽ tổ chức lại sản xuất theo kế hoạch, kiểm soát giống và liên kết chặt với doanh nghiệp để ổn định đầu ra”.
Cùng với đó, tỉnh định hướng hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư vào khâu sơ chế, bảo quản và chế biến sâu ngay tại vùng nguyên liệu; đồng thời đẩy mạnh xây dựng mã số vùng trồng, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của các thị trường xuất khẩu.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang ảnh hưởng đến nguồn cung tại Nam Mỹ – khu vực sản xuất chanh dây lớn nhất thế giới, chanh dây Việt Nam nói chung và Gia Lai nói riêng vẫn còn nhiều dư địa để mở rộng thị phần. Khi định hướng phát triển đã rõ ràng và chuỗi liên kết ngày càng chặt chẽ, ngành chanh dây Gia Lai được kỳ vọng sẽ tiếp tục bứt phá, nâng cao giá trị và vị thế trên bản đồ nông sản quốc tế.