Tìm kiếm kênh phân phối, nhà thu mua
Tối 10/10, tại Quảng trường Tây Bắc, tỉnh Sơn La sẽ khai mạc Lễ hội cà phê Sơn La lần thứ hai năm 2026 với chủ đề “Arabica Sơn La-Vươn tầm thế giới”.
Lễ hội được tổ chức theo định hướng phát triển cà phê đặc sản Việt Nam giai đoạn 2021-2030 và chủ trương của tỉnh Sơn La về sản xuất, chế biến, tiêu thụ cà phê bền vững theo hướng sinh thái đến năm 2030, định hướng đến năm 2035. Đây là dịp để tỉnh Sơn La hướng tới phát huy vai trò của người trồng, sản xuất, chế biến, kinh doanh cà phê; nâng cao giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ và tăng cường liên kết giữa phát triển nông nghiệp với du lịch, dịch vụ.
Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương về ý nghĩa của mùa lễ hội, ông Hà Như Huệ, Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Sơn La cho biết, với chủ đề “Arabica Sơn La - Vươn tầm thế giới”, Lễ hội Cà phê Sơn La lần thứ hai vừa quảng bá sản phẩm đặc trưng trong nước, vừa hướng tới giới thiệu cà phê Sơn La đến bạn bè quốc tế. Thông qua các hội nghị kết nối giao thương, hoạt động xúc tiến thương mại và quy mô tổ chức lễ hội, nhiều người tiêu dùng, đối tác quốc tế có thêm cơ hội biết đến diện tích vùng trồng, sản lượng cũng như chất lượng cà phê Sơn La.
Cũng theo Giám đốc Sở Công Thương Sơn La, thông qua lễ hội, du khách có thêm cơ hội khám phá, trải nghiệm Sơn La và tìm hiểu về vùng đất, con người nơi đây. Từ những trải nghiệm thực tế, hình ảnh Sơn La sẽ tiếp tục được lan tỏa đến nhiều người hơn, thu hút thêm du khách đến tham quan, trải nghiệm, đồng thời mở rộng cơ hội kết nối các hoạt động kinh tế. Qua đó, góp phần thúc đẩy Sơn La phát triển hơn nữa.
Gian hàng nông sản xã Muổi Nọi (tỉnh Sơn La) thu hút sự quan tâm của nhiều khách tham quan.
Ngoài cà phê, xã Muổi Nọi cũng giới thiệu nhiều đặc sản địa phương tại Lễ hội Cà phê Sơn La.
Lễ hội cà phê Sơn La lần thứ hai năm 2026 với chủ đề “Arabica Sơn La-Vươn tầm thế giới” diễn ra từ ngày 9-13/10, với chuỗi hoạt động văn hóa, thể thao, xúc tiến thương mại và kết nối đầu tư, nhằm quảng bá thương hiệu cà-phê Arabica Sơn La, thúc đẩy phát triển ngành hàng bền vững.
Một trong những hoạt động trọng tâm là hội chợ triển lãm “Cà phê Sơn La - Kết nối giá trị, phát triển bền vững”, diễn ra tại Quảng trường Tây Bắc, với 240 gian hàng trưng bày, giới thiệu sản phẩm cà phê, nông sản OCOP và sản phẩm du lịch của Sơn La cùng các tỉnh, thành phố.
Tại hội chợ triển lãm, gian hàng nông sản xã Muổi Nọi (tỉnh Sơn La) thu hút sự quan tâm của nhiều khách tham quan. Những sản phẩm được làm thủ công từ hạt cà phê địa phương không chỉ mở thêm cơ hội tiêu thụ mà còn cho thấy hướng đi mới trong nâng cao giá trị cà phê Sơn La.
Gia đình chị Lò Thị Thợn (xã Muổi Nọi) đã có 20 năm trồng, canh tác cà phê. Tuy nhiên, việc chế biến cà phê đặc sản mới được bắt đầu trong đầu năm 2026 sau khi được cán bộ xã, tỉnh hướng dẫn, tập huấn kỹ thuật. Tại hội chợ, gia đình chị Thợn đã giới thiệu, trưng bày mẻ cà phê đầu tiên do gia đình cùng làm, với mong muốn tạo ra sản phẩm có chất lượng, mang hương vị riêng và được người tiêu dùng đón nhận.
Chị Lò Thị Thợn (xã Muổi Nọi) chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương về quy trình sản xuất, chế biến, nâng cao giá trị sản phẩm cà phê Sơn La.
Khác với cách chế biến thông thường, cà phê đặc sản của gia đình chị Lò Thị Thợn được thực hiện qua nhiều công đoạn thủ công. Từ khâu chọn quả, rửa sạch, đưa vào ủ trong khoảng 5-10 ngày, đến phơi khô, xay xát và rang hạt, mỗi bước đều đòi hỏi thời gian, sự tỉ mỉ và kỹ thuật. Đặc biệt, công đoạn rang được thực hiện thủ công thay vì sử dụng máy rang điện.
Theo chị Thợn, sản phẩm hiện được bán với giá khoảng 400.000 đồng/kg. Mức giá này phản ánh phần nào công sức và quy trình chế biến nhiều công đoạn mà những người làm cà phê phải thực hiện. Với các hộ gia đình như chị Thợn điều mong muốn nhất khi đưa sản phẩm đến lễ hội là có thêm khách hàng trải nghiệm, đánh giá tích cực và lựa chọn cà phê do mình làm ra.
Ngoài ra, chị Thợn cũng mong muốn, thông qua hoạt động hội chợ, triển lãm, ngoài việc quảng bá và giới thiệu sản phẩm hàng hóa, các hộ sản xuất, kinh doanh nhỏ lẻ cũng mong muốn tìm kiếm đối tác thu mua, chế biến để mở rộng thị trường tiêu thụ, kênh phân phối. Đây là tín hiệu tích cực đối với những hộ sản xuất đang từng bước chuyển từ bán nguyên liệu sang chế biến sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn.
Bên cạnh cơ hội quảng bá trực tiếp tại lễ hội, chị Thợn cũng đã được tiếp cận một số hoạt động hướng dẫn bán hàng. Tuy nhiên, việc đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử vẫn chưa thực hiện được. Điều này cho thấy, để cà phê đặc sản của đồng bào dân tộc thiểu số tiếp cận thị trường rộng hơn, bên cạnh hỗ trợ kỹ thuật chế biến, cần tiếp tục tăng cường hướng dẫn xây dựng thương hiệu, phát triển kênh bán hàng và kết nối tiêu thụ.
Đẩy mạnh chế biến sâu, nâng cao giá trị cà phê Sơn La
Tương tự, tại gian hàng của Hợp tác xã Mường Chanh, tỉnh Sơn La, gia đình cô Lò Thị Hợp cũng đã có gần 30 năm gắn bó với cây cà phê. Trước đây, cũng như nhiều hộ dân trong vùng, gia đình cô chủ yếu trồng, thu hoạch quả tươi rồi bán cho thương lái. Tuy nhiên, khi được tiếp cận các lớp tập huấn về chế biến cà phê sạch, cô cùng các thành viên hợp tác xã đã từng bước thay đổi cách làm, hướng tới tự chế biến, rang xay và nâng cao giá trị sản phẩm.
Theo cô Hợp, so với một số cây trồng khác, cà phê mang lại thu nhập ổn định hơn nên gia đình dành phần lớn diện tích đất để trồng loại cây này. Mỗi năm, thu nhập của gia đình từ cà phê đạt khoảng 300-400 triệu đồng. Dù vậy, chi phí sản xuất cũng ngày càng cao do giá phân bón và nhân công tăng.
Cô Lò Thị Hợp thuộc Hợp tác xã Mường Chanh chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương.
Chia sẻ về bước chuyển trong cách làm cà phê đến từ các chương trình hỗ trợ, tập huấn kỹ thuật, cô Hợp cho biết, các thành viên được hướng dẫn từ khâu chăm sóc cây trồng đến chế biến, rang xay cà phê và đã được cấp chứng chỉ. Nhờ đó, người trồng không chỉ biết sản xuất nguyên liệu mà còn có thêm kiến thức để tạo ra sản phẩm hoàn chỉnh, phục vụ người tiêu dùng.
Hợp tác xã Mường Chanh hiện có 14 thành viên, đồng thời liên kết với khoảng 200 hộ dân cung cấp quả cà phê tươi. Hợp tác xã thu mua quả của bà con với giá cao hơn thị trường khoảng 4.000 đồng/kg, sau đó lựa chọn nguyên liệu để chế biến, rang xay. Mô hình liên kết này mở thêm đầu ra cho người trồng, đồng thời tạo nguồn nguyên liệu phục vụ sản xuất cà phê sạch.
Sản phẩm cà phê của Hợp tác xã Mường Chanh được nhiều khách tham quan quan tâm, đặt hàng.
Điều khiến cô Hợp tự hào nhất là giờ đây, những người nông dân không chỉ trồng và bán quả tươi mà còn có thể tự tay làm ra sản phẩm để thưởng thức, giới thiệu với khách hàng. “Trước kia, mình chỉ biết trồng, hái quả tươi rồi bán cho thương lái. Bây giờ, mình biết làm ra cà phê, tự thưởng thức sản phẩm do mình làm nên thấy rất ngon”, cô chia sẻ.
Đến với Lễ hội Cà phê Sơn La lần thứ hai, cô Hợp vui mừng khi có cơ hội mang những sản phẩm do hợp tác xã làm ra để giới thiệu, mời người dân và du khách dùng thử. Với cô, đây không chỉ là dịp quảng bá sản phẩm mà còn là cơ hội để cà phê của địa phương được nhiều người biết đến hơn.
Mong muốn lớn nhất của cô là hợp tác xã có thể mở rộng quy mô sản xuất, tạo thêm lợi ích cho các hộ liên kết và đưa sản phẩm ra những thị trường xa hơn, hướng tới thị trường quốc tế. Từ những người nông dân quen với việc bán quả tươi, hành trình tự chế biến và xây dựng sản phẩm đang mở ra kỳ vọng nâng cao giá trị hạt cà phê Sơn La, cải thiện thu nhập và phát triển sinh kế bền vững cho người dân địa phương.
Trong khuôn khổ Lễ hội Cà phê Sơn La lần thứ II năm 2026, UBND tỉnh Sơn La giao Sở Công Thương chủ trì, phối hợp với Cục Xúc tiến thương mại - Bộ Công Thương tổ chức "Hội nghị kết nối giao thương Cà phê Arabica Sơn La năm 2026". Sự kiện ý nghĩa này nằm trong chuỗi hoạt động thuộc khuôn khổ Lễ hội Cà phê Sơn La lần thứ hai năm 2026, hướng tới mục tiêu đẩy mạnh công tác quảng bá, tìm kiếm thị trường cũng như kết nối các doanh nghiệp thu mua, phân phối, chế biến và xuất khẩu sản phẩm cà phê Sơn La tại thị trường trong nước lẫn quốc tế.