Tìm động lực mới cho tăng trưởng
Chiều ngày 13/3, UBND TP. Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo “Giải pháp thúc đẩy tăng trưởng hai con số từ các động lực truyền thống và động lực mới trong bối cảnh đảm bảo ổn định năng lượng tại TP. Hồ Chí Minh”.
Sự kiện quy tụ nhiều chuyên gia kinh tế, nhà khoa học, nhà quản lý và đại diện doanh nghiệp nhằm thảo luận các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng bền vững cho đầu tàu kinh tế cả nước.
Hội thảo "Giải pháp thúc đẩy tăng trưởng hai con số từ các động lực truyền thống và động lực mới trong bối cảnh đảm bảo ổn định năng lượng tại TP. Hồ Chí Minh" được tổ chức trực tuyến tại nhiều điểm cầu. Ảnh chụp tại điểm cầu trực tuyến Trung tâm Báo chí TP. Hồ Chí Minh.
Ông Nguyễn Văn Được - Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh nhấn mạnh sự kiện có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh thành phố bước vào giai đoạn phát triển mới, với yêu cầu nâng cao chất lượng tăng trưởng và tăng khả năng thích ứng trước những bất ổn của kinh tế toàn cầu.
Theo Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh, mục tiêu tăng trưởng hai con số không chỉ là chỉ tiêu kinh tế đơn thuần mà còn là điều kiện quan trọng để Việt Nam vượt qua bẫy thu nhập trung bình, hướng tới mục tiêu đến năm 2030 trở thành quốc gia đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.
Với vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước, TP. Hồ Chí Minh cần tiếp tục phát huy mạnh mẽ vai trò lực kéo, tạo động lực tăng trưởng đủ mạnh và có chất lượng, qua đó góp phần dẫn dắt nền kinh tế phát triển bền vững hơn.
Năm 2025, dù kinh tế thế giới phục hồi chậm và tiềm ẩn nhiều rủi ro, kinh tế TP. Hồ Chí Minh vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực với GRDP đạt 8,03%. Tuy nhiên, xét trong trung và dài hạn, các động lực tăng trưởng truyền thống như đầu tư, tiêu dùng và xuất khẩu tuy mở rộng về quy mô nhưng hiệu quả lan tỏa chưa tương xứng. Tiêu dùng nội địa phục hồi nhưng chưa bứt phá, trong khi xuất nhập khẩu tăng chậm hơn mức bình quân của cả nước.
Một vấn đề quan trọng được đặt ra tại hội thảo là tác động của biến động địa chính trị toàn cầu đối với an ninh năng lượng và sự ổn định kinh tế địa phương, đặc biệt trong bối cảnh căng thẳng tại khu vực Trung Đông có nguy cơ gây ra các cú sốc năng lượng mới.
Theo lãnh đạo thành phố, các giải pháp không chỉ nhằm giảm thiểu rủi ro mà còn phải hướng tới biến thách thức thành cơ hội, thúc đẩy quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng bền vững hơn.
Trong thời gian tới, TP. Hồ Chí Minh sẽ phát huy đồng thời các động lực truyền thống như đầu tư, tiêu dùng, xuất khẩu và đẩy mạnh các động lực tăng trưởng mới gồm khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Hội thảo cũng là dịp để thành phố lắng nghe ý kiến từ các chuyên gia và doanh nghiệp, nhằm xây dựng các giải pháp khả thi hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Biến động năng lượng tạo sức ép lên mục tiêu tăng trưởng
Tại hội thảo, các chuyên gia kinh tế, nhà khoa học, nhà quản lý và đại diện doanh nghiệp đã thảo luận nhiều giải pháp nhằm thúc đẩy tăng trưởng bền vững cho đầu tàu kinh tế của cả nước. Nội dung trao đổi tập trung vào hai vấn đề trọng tâm: Đánh giá tác động của biến động năng lượng toàn cầu đối với kinh tế TP. Hồ Chí Minh và mục tiêu tăng trưởng năm 2026 cũng như giai đoạn 2026-2030. Đồng thời, các đại biểu đề xuất nhiều giải pháp thích ứng linh hoạt, kịp thời và hiệu quả trước biến động của kinh tế thế giới và khu vực, nhằm giúp thành phố vượt qua thách thức, tận dụng cơ hội và hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong những năm tới.
Đóng góp ý kiến tại hội thảo, ông Phạm Bình An - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển TP. Hồ Chí Minh cho rằng bối cảnh kinh tế toàn cầu hiện nay đang diễn biến với nhiều biến số khó lường. Xung đột địa chính trị leo thang, giá năng lượng biến động mạnh cùng với chính sách tiền tệ khó đoán định của các nền kinh tế lớn đang tạo áp lực không nhỏ đối với lãi suất, tỷ giá và tín dụng trong nước.
Đặc biệt, căng thẳng tại khu vực Trung Đông làm gia tăng nguy cơ gián đoạn vận tải biển và hàng không quốc tế, kéo theo biến động của giá dầu và các mặt hàng năng lượng. Những biến động này không chỉ ảnh hưởng đến thị trường hàng hóa, mà còn lan sang thị trường tài chính toàn cầu.
Theo ông Phạm Bình An, Việt Nam là nền kinh tế có độ mở lớn nên các cú sốc kinh tế, chính trị toàn cầu thường tác động khá nhanh thông qua ba kênh chính, gồm: Giá năng lượng, tỷ giá và dòng vốn quốc tế. Giá xăng dầu tăng sẽ làm chi phí sản xuất leo thang, gây áp lực lạm phát; trong khi tỷ giá biến động có thể làm gia tăng chi phí nhập khẩu. Bên cạnh đó, dòng vốn quốc tế có thể dịch chuyển nếu chênh lệch lãi suất giữa USD và các đồng tiền khác tiếp tục duy trì ở mức cao.
Dù vậy, kinh tế TP. Hồ Chí Minh trong hai tháng đầu năm 2026 vẫn ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt hơn 316.000 tỷ đồng, phản ánh sự phục hồi mạnh của tiêu dùng nội địa và các ngành dịch vụ. Hoạt động xuất nhập khẩu tiếp tục tăng trưởng, với kim ngạch xuất khẩu đạt hơn 14,7 tỷ USD, trong khi nhập khẩu đạt khoảng 16,5 tỷ USD, cho thấy nhu cầu nguyên liệu cho sản xuất công nghiệp và xuất khẩu đang tăng cao.
Ở góc độ tổng cung, ngành công nghiệp tiếp tục giữ vai trò động lực tăng trưởng chủ chốt khi chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng so với cùng kỳ. Bên cạnh đó, khu vực thương mại, dịch vụ và lĩnh vực tài chính, tín dụng cũng ghi nhận tín hiệu tích cực khi hệ thống ngân hàng mở rộng tín dụng nhằm hỗ trợ đầu tư và sản xuất.
Tuy nhiên, ông Phạm Bình An cảnh báo các biến động năng lượng toàn cầu có thể ảnh hưởng trực tiếp đến các động lực tăng trưởng của thành phố. Giá nhiên liệu tăng sẽ làm chi phí logistics và sản xuất gia tăng, ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Đồng thời, nếu kinh tế tại các thị trường lớn như Mỹ và châu Âu suy giảm do giá năng lượng cao, kim ngạch xuất khẩu của thành phố cũng có thể chịu tác động.
Tăng khả năng chống chịu của nền kinh tế
Trên cơ sở phân tích tình hình kinh tế và các yếu tố bên ngoài, ông Phạm Bình An cho rằng, TP. Hồ Chí Minh cần chủ động triển khai nhiều giải pháp để duy trì đà tăng trưởng. Trong đó, thành phố cần đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, đặc biệt với các dự án hạ tầng giao thông và logistics; đồng thời thúc đẩy sản xuất công nghiệp, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và kích cầu tiêu dùng nội địa.
Ngoài ra, việc thu hút đầu tư chất lượng cao, phát triển kinh tế số, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cũng được xem là các động lực tăng trưởng mới của thành phố. Song song đó, thành phố cần chú trọng ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, đảm bảo nguồn cung năng lượng và chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó với biến động của kinh tế thế giới, nhằm hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong thời gian tới.
Ở góc độ chuyên gia tài chính, PGS.TS Trần Hoàng Ngân nhấn mạnh: Việc tổ chức hội thảo bàn giải pháp tăng trưởng trong bối cảnh biến động năng lượng, cho thấy sự chủ động và linh hoạt của chính quyền thành phố trước các thách thức mới.
Theo PGS.TS Trần Hoàng Ngân, trong lịch sử kinh tế thế giới, các cuộc khủng hoảng năng lượng thường lặp lại theo chu kỳ và luôn kéo theo biến động mạnh của giá dầu. Tuy nhiên, kinh nghiệm từ các giai đoạn khủng hoảng trước cho thấy, Việt Nam đã kiểm soát khá tốt lạm phát nhờ điều hành linh hoạt chính sách tài khóa, tiền tệ và đảm bảo an sinh xã hội.
PGS.TS Trần Hoàng Ngân nhấn mạnh, yếu tố quan trọng nhất trong bối cảnh hiện nay là giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, duy trì niềm tin của người dân và doanh nghiệp. Đồng thời, TP. Hồ Chí Minh cần tiếp tục thúc đẩy các giải pháp tiết kiệm năng lượng, phát triển giao thông xanh, đẩy nhanh các tuyến metro và khuyến khích chuyển đổi sang phương tiện sử dụng năng lượng sạch.
Bên cạnh đó, TP. Hồ Chí Minh cần tận dụng các cơ chế đặc thù để huy động nguồn lực xã hội, đẩy mạnh đầu tư hạ tầng, phát triển kinh tế số, trí tuệ nhân tạo và các ngành công nghệ cao. Theo PGS. TS Trần Hoàng Ngân, việc phát huy vai trò của khu vực kinh tế tư nhân, kết hợp với đầu tư công dẫn dắt, sẽ là động lực quan trọng giúp thành phố hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong thời gian tới.
Lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh khẳng định thành phố luôn trân trọng và lắng nghe mọi ý kiến đóng góp từ các chuyên gia, nhà khoa học, cộng đồng doanh nghiệp và người dân. Đây sẽ là nguồn lực quan trọng giúp thành phố tiếp tục đổi mới tư duy phát triển, tạo ra những đột phá mới, đóng góp vào sự thịnh vượng chung của đất nước trong giai đoạn phát triển mới.