Trong kỷ nguyên số, cuộc đua làm chủ công nghệ lõi giữa các quốc gia đang diễn ra vô cùng khốc liệt. Đặc biệt, sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang buộc ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu phải định hình và cấu trúc lại các chuỗi cung ứng.
Đối với Việt Nam không chỉ dừng lại ở mục tiêu thu hút dòng vốn FDI hay đóng vai trò gia công, lắp ráp đơn thuần. Định hướng chiến lược của quốc gia hiện nay là khát vọng bước lên những nấc thang cao hơn mang tính tự chủ từ thiết kế, đóng gói, kiểm thử cho đến mục tiêu xa hơn là "đồng kiến tạo" các sản phẩm vi mạch thế hệ mới. Thực tế chứng minh, Việt Nam đang sở hữu lợi thế lớn về nguồn nhân lực kỹ sư trẻ, nhạy bén với toán học và STEM – nền tảng then chốt để phát triển AI và vi mạch.
Tuy nhiên, để hiện thực hóa tham vọng thăng hạng trong chuỗi giá trị toàn cầu, việc chủ động tìm kiếm những cú bắt tay chiến lược với các cường quốc công nghệ như Hàn Quốc nhằm nhận chuyển giao, bù trừ thế mạnh là điều kiện tiên quyết. Phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với ông Trần Đăng Hòa - Chủ tịch Công ty TNHH Hệ thống Thông tin FPT (FPT IS) về vấn đề này.
Ông Trần Đăng Hòa - Chủ tịch Công ty TNHH Hệ thống Thông tin FPT (FPT IS).
- Thưa ông, trong định hướng hợp tác công nghệ, làm thế nào để doanh nghiệp hai nước có thể “đồng kiến tạo, đồng phát triển và sáng tạo” ra sản phẩm mới? Liệu doanh nghiệp Việt Nam đã đáp ứng đủ những yêu cầu khắt khe từ phía Hàn Quốc?
Ông Trần Đăng Hòa: Hiện tại, Hàn Quốc đúng là một trong các cường quốc hàng đầu về chip và bán dẫn trên thế giới. Tuy nhiên, toàn cầu đang bước vào một cuộc đua rất lớn về chip AI và bán dẫn. Trong bối cảnh đó, bản thân Hàn Quốc cũng phải nỗ lực và không ngừng phát triển.
Về phía Việt Nam, ngoài nhu cầu thụ hưởng hạ tầng và sự hiện diện sẵn có của các doanh nghiệp Hàn Quốc, chúng ta đang sở hữu lực lượng kỹ sư, nhân lực chất lượng cao rất giỏi, đặc biệt là trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Khi AI và chip ngày càng gắn kết chặt chẽ với nhau, nhân lực Việt Nam chính là một “mảnh ghép” hoàn hảo giúp Hàn Quốc gia tăng sức mạnh trong cuộc đua này. Và đương nhiên, Việt Nam cũng sẽ song hành cùng Hàn Quốc để bứt phá.
- AI và bán dẫn đòi hỏi rất nhiều quy trình công nghệ phức tạp, đâu là lợi thế để Việt Nam có thể hợp tác sâu rộng với Hàn Quốc ở các khâu này?
Ông Trần Đăng Hòa: Hàn Quốc có thế mạnh vượt trội về chip nhớ và các công nghệ sản xuất phần cứng tiên tiến nhất.
Tuy nhiên, khi thị trường chuyển hướng sang chip AI và vi mạch SoC (System on Chip), đòi hỏi nguồn năng lực lớn về tính toán và thiết kế, thì Việt Nam lại nắm lợi thế. Đó chính là sự bù trừ hoàn hảo cho nhau.
Đáng chú ý, hiện tại Việt Nam đã có thể tự chủ 5/6 công đoạn của chuỗi công nghiệp bán dẫn. Trong tương lai gần, khi nhà máy sản xuất (Foundry) của Viettel đi vào vận hành, chúng ta cơ bản sẽ tự chủ trọn vẹn cả 6/6 bước. Dù Việt Nam xuất phát sau, nhưng sức bật từ làn sóng AI đang mang lại cho chúng ta cơ hội tiến những bước rất nhanh để bắt kịp thế giới.
- Sự hợp tác này sẽ mang lại những cơ hội mới nào cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, thay vì chỉ "gia công" như trước đây, thưa ông?
Ông Trần Đăng Hòa: Từ trước đến nay, hầu hết các "ông lớn" công nghệ Hàn Quốc đều đã hiện diện tại Việt Nam, nhưng chủ yếu dưới hình thức mở các trung tâm nghiên cứu hoặc chi nhánh (center). Chúng ta chưa thực sự có những cái bắt tay mang tính chất "song hành". Nhưng điều đó đang thay đổi.
Sắp tới, FPT sẽ hợp tác với một đối tác công nghệ bán dẫn quy mô rất lớn để thành lập một liên doanh (Joint Venture). Thông qua đó, doanh nghiệp hai bên sẽ thực sự song hành, đồng kiến tạo và trực tiếp cùng nhau làm ra các sản phẩm thương mại.
- Việc FPT đưa nhà máy đóng gói, kiểm thử vi mạch vào vận hành có ý nghĩa ra sao trong việc hoàn thiện chuỗi cung ứng bán dẫn; đồng thời, sự kết hợp giữa hai mũi nhọn AI và bán dẫn sẽ tạo ra lợi thế cạnh tranh mới như thế nào cho doanh nghiệp, thưa ông?
Ông Trần Đăng Hòa: Chuỗi cung ứng bán dẫn bao gồm 3 công đoạn cốt lõi: thiết kế, đóng gói - kiểm thử và sản xuất đúc chip. Lĩnh vực thiết kế thì kỹ sư Việt Nam đã làm chủ và tham gia từ lâu. Lần này, việc đưa nhà máy kiểm thử vào hoạt động chính là bước tiến tiếp theo để FPT và Việt Nam hoàn thiện mắt xích thứ hai là đóng gói và kiểm thử, làm tiền đề tiến tới giai đoạn thứ ba là sản xuất đúc chip.
Song hành với hạ tầng, việc kết hợp giữa AI và bán dẫn chính là chìa khóa tạo ra bước đột phá. Trước đây, thế giới của phần mềm máy tính và thế giới của phần cứng bán dẫn là hai ranh giới tách biệt, nhưng hiện tại đang hội tụ mạnh mẽ vào bên trong những con chip bé nhất. AI bản chất là khoa học về thuật toán và tính toán, còn bán dẫn là vật lý ứng dụng. Khi gộp hai nền tảng này lại, đích đến chung của FPT là tạo ra một thế hệ chip mới. Bởi lẽ, cuộc cạnh tranh của AI trên toàn cầu hiện nay, suy cho cùng, chính là cuộc cạnh tranh về năng lực của các dòng chip AI.
- Xin trân trọng cảm ơn ông!