Cục Bản quyền tác giả quyết liệt ngăn chặn vi phạm trên môi trường số

Tăng cường kiểm tra vi phạm, làm sạch môi trường số

Ngày 5/5/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng đã ký Công điện số 38/CĐ-TTg về tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Đây được xem là động thái mạnh mẽ của Chính phủ nhằm tạo chuyển biến thực chất trong công tác bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, đặc biệt trong bối cảnh các hành vi vi phạm trên môi trường số ngày càng diễn biến phức tạp, tinh vi và có xu hướng gia tăng.

Theo nội dung Công điện, trong những năm qua, công tác đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đã có nhiều chuyển biến tích cực. Các cơ quan chức năng đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, phát hiện và xử lý nhiều vụ việc vi phạm, góp phần hạn chế các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp và các tổ chức liên quan.

Nhằm tạo bước chuyển biến mạnh mẽ, nâng cao hiệu quả thực chất công tác đấu tranh phòng, chống xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, Công điện số 38/CĐ-TTg yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung triển khai quyết liệt nhiều giải pháp đồng bộ. Trong đó, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch được giao tổ chức ngay các cuộc kiểm tra việc chấp hành quy định về bản quyền chương trình máy tính tại các doanh nghiệp; đồng thời tăng cường kiểm tra bản quyền phim, âm nhạc, chương trình truyền hình và trò chơi điện tử trên môi trường mạng.

Chia sẻ với báo chí bên lề Diễn đàn Bản quyền Việt Nam - Hàn Quốc năm 2026, tổ chức sáng 7/5, bà Phạm Thị Kim Oanh, Phó Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) cho biết, ngay sau khi Công điện số 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ được ban hành, các bộ, ngành liên quan, trong đó có Cục Bản quyền tác giả đã khẩn trương phối hợp với các cơ quan chức năng xây dựng kế hoạch kiểm tra, rà soát và xử lý các hành vi vi phạm bản quyền.

Song song với công tác kiểm tra, cơ quan quản lý cũng ngay lập tức triển khai các hoạt động truyền thông, phát đi khuyến cáo tới cá nhân, tổ chức và doanh nghiệp về việc tuân thủ nghiêm các quy định liên quan đến quyền tác giả và quyền liên quan trong quá trình khai thác, sử dụng các sản phẩm sáng tạo.

Theo đó, các doanh nghiệp và đơn vị khai thác nội dung được yêu cầu chủ động rà soát lại toàn bộ quy trình sử dụng phần mềm máy tính, âm nhạc, phim ảnh, chương trình truyền hình cũng như các sản phẩm game để bảo đảm việc khai thác, sử dụng đều hợp pháp, đúng quy định về bản quyền. Đặc biệt, các đơn vị cần kiểm soát chặt chẽ nguồn nội dung đầu vào, bảo đảm “đầu vào sạch”, không sử dụng hoặc phát tán các sản phẩm vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.

“Trong bối cảnh các cơ quan nhà nước đang triển khai quyết liệt các biện pháp tăng cường thực thi pháp luật về bản quyền, sở hữu trí tuệ, mọi hành vi vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm. Tinh thần được đặt ra là không có vùng cấm, không có ngoại lệ đối với các trường hợp xâm phạm quyền tác giả và quyền liên quan trên môi trường số”, bà Oanh cho biết thêm.

Một trong những động thái đáng chú ý nhằm tăng cường hiệu quả thực thi quyền sở hữu trí tuệ trên không gian mạng, Phó Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả thông tin, chiều nay (7/5) sẽ diễn ra Lễ ký kết Chương trình phối hợp công tác giữa Cục Bản quyền tác giả và Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an) trong việc tăng cường quản lý và thực thi pháp luật về quyền tác giả, quyền liên quan trên môi trường số giai đoạn năm 2026-2029.

Chương trình phối hợp công tác giữa Cục Bản quyền tác giả và Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao nhằm phát huy thế mạnh của từng đơn vị trong việc thực hiện chức năng quản lý nhà nước, hoàn thiện cơ chế bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể quyền; khuyến khích hoạt động sáng tạo; thúc đẩy việc khai thác, sử dụng và thụ hưởng các tác phẩm, cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng hợp pháp trên không gian mạng; góp phần phát triển ngành công nghiệp văn hóa tại Việt Nam và hội nhập quốc tế.

Theo bà Phạm Thị Kim Oanh, sự phối hợp này sẽ tập trung thúc đẩy thực thi bản quyền trên môi trường số thông qua các hoạt động điều tra, tham vấn pháp lý nhằm xử lý nghiêm minh các vụ việc vi phạm. Việc kết nối giữa cơ quan quản lý bản quyền với lực lượng chuyên trách về an ninh mạng được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả phát hiện, truy vết và xử lý các hành vi vi phạm trong môi trường số vốn có tính chất phức tạp và xuyên biên giới.

Doanh nghiệp game cần chủ động bảo vệ bản quyền

Trong chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam, ngành công nghiệp game được xác định là một trong những lĩnh vực trọng tâm nhờ tiềm năng sáng tạo lớn của đội ngũ nhân lực trẻ. Tuy nhiên, đây cũng là lĩnh vực chịu nhiều áp lực về bảo hộ bản quyền do đặc thù sản phẩm tích hợp nhiều đối tượng được bảo hộ và chủ yếu được khai thác trên môi trường mạng.

Thông tin thêm về nội dung này, bà Phạm Thị Kim Oanh cho hay, các doanh nghiệp game Việt Nam cần đặc biệt chú trọng bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình, đồng thời phải tôn trọng bản quyền đầu vào của đối tác. Việc sử dụng dữ liệu, hình ảnh, âm thanh, phần mềm hoặc nội dung không có bản quyền không chỉ tiềm ẩn nguy cơ vi phạm pháp luật mà còn ảnh hưởng trực tiếp tới uy tín và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường quốc tế.

"Thông qua các diễn đàn hợp tác như Diễn đàn Bản quyền Việt Nam - Hàn Quốc năm 2026, cơ quan quản lý cũng nỗ lực cập nhật các thông tin pháp lý mới, đồng thời tạo cơ hội kết nối để doanh nghiệp chủ động hơn trong việc khai thác và bảo vệ bản quyền quốc tế", bà Oanh nói.

Về hành lang pháp lý, bà Phạm Thị Kim Oanh cho biết, hiện Việt Nam đã tham gia 8/9 điều ước quốc tế đa phương về quyền tác giả, quyền liên quan và có nội dung bản quyền trong 17 Hiệp định thương mại tự do. Hệ thống pháp luật về sở hữu trí tuệ trong nước cũng từng bước được hoàn thiện với Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi, Nghị định số 134/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 17/2023/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Sở hữu trí tuệ về quyền tác giả, quyền liên quan...

Tuy nhiên, theo bà Oanh, để công tác bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đạt được hiệu quả trong thời gian tới cần sự vào cuộc đồng bộ từ ba phía gồm chủ thể quyền sở hữu, doanh nghiệp và cơ quan thực thi. “Vi phạm bản quyền trên môi trường số không chỉ là vấn đề riêng của Việt Nam mà còn của cả các quốc gia, vì vậy chỉ khi tất cả các bên cùng bắt tay hành động, việc bảo hộ mới thực sự hiệu quả và mạnh mẽ”, bà Phạm Thị Kim Oanh nhấn mạnh.

Theo Công điện số 38/CĐ-TTg, tình trạng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn còn diễn biến phức tạp ở một số lĩnh vực và địa phương. Các hành vi xâm phạm không chỉ ảnh hưởng trực tiếp tới môi trường đầu tư, kinh doanh mà còn làm suy giảm niềm tin của doanh nghiệp, tác động tiêu cực tới uy tín quốc gia trong quá trình hội nhập quốc tế.