Dòng vốn ngân hàng tiếp tục giữ vai trò chủ lực
Tại Hội nghị giải pháp khơi thông nguồn lực tài chính, ngân hàng phục vụ tăng trưởng kinh tế Thủ đô giai đoạn 2026 - 2030 diễn ra chiều 12/9, bà Nguyễn Thị Hoà, Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Khu vực 1 cho biết, Hà Nội đang đứng trước yêu cầu lớn về nguồn lực tài chính. Với ngành Ngân hàng, bài toán đặt ra là làm thế nào để có đủ vốn, để dòng vốn đến đúng địa chỉ, đúng thời điểm, tối ưu hiệu quả, đồng thời vừa đáp ứng nhu cầu vốn, vừa bảo đảm an toàn hoạt động của hệ thống tổ chức tín dụng.
Phân tích về nhu cầu vốn của kinh tế Thủ đô, Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Khu vực 1 cho biết, nhu cầu rất đa dạng, mỗi loại có những đặc điểm riêng. Đối với nhu cầu vốn thường xuyên phục vụ sản xuất, kinh doanh, đây là nhóm nhu cầu phát sinh liên tục, có phạm vi rộng trong nền kinh tế.
Nguồn vốn này bao gồm vốn lưu động phục vụ sản xuất, kinh doanh; vốn đầu tư mở rộng quy mô, đổi mới máy móc, thiết bị của doanh nghiệp, doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh. Đây cũng là nguồn lực cho các lĩnh vực tạo động lực tăng trưởng mới như khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.
Đặc điểm của nhóm nhu cầu này là phát sinh thường xuyên, phân tán ở nhiều ngành, lĩnh vực và chủ thể. Thời hạn vay, vòng quay vốn cũng đa dạng, gắn trực tiếp với hoạt động sản xuất, kinh doanh, doanh thu và dòng tiền của khách hàng. Vì vậy, khả năng đáp ứng vốn phụ thuộc nhiều vào điều kiện tiếp cận tín dụng, năng lực tài chính, chất lượng phương án sản xuất, kinh doanh và khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp.
Bà Nguyễn Thị Hoà, Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Khu vực 1.
Trong khi đó, đối với các chương trình, dự án lớn, quan trọng của TP. Hà Nội, nhu cầu vốn có quy mô lớn, thời gian thực hiện và hoàn vốn dài, nhu cầu giải ngân tập trung theo từng giai đoạn. Điều này đòi hỏi phải huy động đồng bộ nhiều nguồn lực tài chính với cơ cấu và phương thức tài trợ phù hợp.
Tuy nhiên, việc khơi thông dòng vốn vẫn đối mặt với không ít khó khăn. Bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường. Khả năng tiếp cận vốn tín dụng của doanh nghiệp trên địa bàn còn bị hạn chế bởi chi phí vốn lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả phương án sản xuất, kinh doanh.
Một bộ phận doanh nghiệp thiếu tài sản bảo đảm hoặc giá trị tài sản bảo đảm chưa tương xứng với nhu cầu vay. Thông tin tài chính và dữ liệu dòng tiền của doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh chưa đầy đủ, chuẩn hóa. Trong khi đó, việc kết nối, chia sẻ dữ liệu thuế, bảo hiểm xã hội, hóa đơn điện tử phục vụ thẩm định tín dụng chưa đồng bộ.
Bên cạnh đó, một số phương án sản xuất, kinh doanh và kế hoạch dòng tiền chưa chứng minh rõ khả năng trả nợ. “Đây là những yếu tố làm hạn chế khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế, đòi hỏi giải pháp đồng bộ từ phía ngân hàng, doanh nghiệp và các cơ quan quản lý”, bà Nguyễn Thị Hòa nói.
Mở rộng các kênh dẫn vốn ngoài tín dụng
Từ yêu cầu về nguồn vốn cho giai đoạn phát triển mới, bài toán đặt ra với Hà Nội không thể chỉ dựa vào tín dụng ngân hàng. Theo báo cáo của UBND TP. Hà Nội, giai đoạn 2026 - 2030, tổng vốn đầu tư công dự kiến khoảng 865.000 tỷ đồng, trong khi nguồn vốn của thành phố có thể chủ động cân đối mới đáp ứng chưa tới 41% nhu cầu.
Phần nguồn lực còn lại sẽ phải được huy động từ nhiều kênh, gồm tín dụng ngân hàng, thị trường vốn, nguồn vốn ODA và vốn tư nhân thông qua phương thức PPP. Đây là yêu cầu cho thấy việc đa dạng hóa nguồn lực tài chính có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với quá trình phát triển của Thủ đô trong những năm tới.
Ông Nguyễn Thiên Hoàng, Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) cho biết, BIDV hiện là tổ chức tín dụng có quy mô huy động vốn và dư nợ tín dụng lớn nhất trên địa bàn Hà Nội, đóng góp khoảng 15 - 17% tổng nguồn vốn huy động và dư nợ tín dụng toàn địa bàn.
Tính riêng giai đoạn 2021 - 2025, vốn tín dụng của BIDV phục vụ trên địa bàn Hà Nội tăng bình quân khoảng 23% mỗi năm. Hơn 270 nghìn tỷ đồng đã được dành cho hạ tầng, giao thông, năng lượng, phát triển đô thị và tín dụng xanh.
Trong thời gian qua, BIDV đã chủ động tiếp cận 34 công trình, dự án trọng điểm của thành phố giai đoạn 2026 - 2030 và sẵn sàng xem xét tài trợ khi các dự án đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp lý, với tổng số tiền cam kết cấp tín dụng lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng.
Để chủ động đáp ứng nhu cầu nguồn lực, BIDV xác định dành nguồn vốn dự kiến từ 1 - 1,5 triệu tỷ đồng cho địa bàn Hà Nội trong 5 năm tới, với tốc độ tăng trưởng tín dụng bình quân dự kiến khoảng 14,8% mỗi năm.
Tuy nhiên, ông Nguyễn Thiên Hoàng cho rằng, định hướng quan trọng không chỉ là mở rộng tín dụng thuần túy. BIDV sẽ triển khai các giải pháp tăng quy mô và chất lượng nguồn vốn, tăng cường huy động nguồn vốn quốc tế và đa dạng hóa các kênh dẫn vốn ngoài tín dụng.
Ông Bạch Thành Long, Phó Tổng Giám đốc Vietcombank phát biểu tại hội nghị.
Một kênh dẫn vốn dài hạn khác được đặt ra là trái phiếu Thủ đô. Theo ông Bạch Thành Long, Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank), Hà Nội đang bước vào giai đoạn phát triển với những dự án hạ tầng có ý nghĩa chiến lược, đặc biệt là hệ thống đường sắt đô thị.
Trong giai đoạn 2027 - 2030, nhu cầu huy động vốn của Hà Nội thông qua kênh phát hành trái phiếu Thủ đô dự kiến rất lớn, khoảng 150 - 200 nghìn tỷ đồng, tương đương khoảng 20 - 30% thu ngân sách Thủ đô năm vừa qua.
Với quy mô huy động lớn và tập trung trong khoảng thời gian tương đối ngắn, việc phát hành thành công trái phiếu Thủ đô không chỉ phụ thuộc vào uy tín, tiềm năng và vị thế đặc biệt của Hà Nội. Theo ông Bạch Thành Long, cần có cơ chế, chính sách phù hợp cùng cấu trúc sản phẩm đủ sức cạnh tranh để tạo sức hấp dẫn vượt trội, thu hút các nhà đầu tư tổ chức trong và ngoài nước cũng như đông đảo người dân.
Theo Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng Vietcombank Bạch Thành Long, để trái phiếu Thủ đô giai đoạn 2027 - 2030 thực sự trở thành công cụ tài chính có sức thu hút, Hà Nội cần xây dựng cấu trúc sản phẩm phù hợp, đồng thời hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm nâng cao thanh khoản trên thị trường thứ cấp.