AI trở thành “trợ lý bán hàng”
Trong kinh doanh trực tuyến, tốc độ phản hồi và khả năng duy trì tương tác với khách hàng ngày càng ảnh hưởng đến cơ hội “chốt đơn” của doanh nghiệp, cơ sở sản xuất. Tuy nhiên, với những đơn vị có quy mô nhỏ, việc bố trí nhân sự thường xuyên trực các kênh bán hàng trực tuyến không phải lúc nào cũng khả thi. AI đang trở thành công cụ hỗ trợ, giúp tự động hóa một phần quy trình tư vấn, giới thiệu sản phẩm và chăm sóc khách hàng mà không đòi hỏi nhiều nhân lực.
Tại Tổ hợp tác Nông sản sạch Tinh hoa Việt (phường Hòa Xuân, TP. Đà Nẵng), thay vì phải bố trí nhân sự liên tục theo dõi tin nhắn trên Facebook, Zalo hay website, một phần công việc tư vấn ban đầu đã được hỗ trợ bằng chatbot AI. Những câu hỏi phổ biến như sản phẩm có những loại nào, giá bán bao nhiêu, cách sử dụng, thời gian giao hàng, chính sách đổi trả… được hệ thống trả lời tự động dựa trên dữ liệu sản phẩm mà đơn vị cung cấp. Với những câu hỏi vượt quá phạm vi được thiết lập, khách hàng được chuyển sang nhân viên tư vấn.
Tổ hợp tác Nông sản sạch Tinh hoa Việt ứng dụng công nghệ AI để thiết kế poster, phục vụ quảng bá sản phẩm trên các nền tảng số.
“Có những khách hàng nhắn tin vào buổi tối hoặc đúng lúc mình đang bận công việc, chưa thể trả lời được thì đôi khi phải để đến sáng hôm sau. Trong khi khách hàng mua online thường hỏi nhiều nơi cùng lúc. Nếu phản hồi chậm, khách có thể chuyển sang tìm hiểu và chốt một đơn vị khác”, bà Đỗ Thị Thanh Thúy, Chủ nhiệm Tổ hợp tác Nông sản sạch Tinh hoa Việt chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương.
Theo bà Thúy, AI hiện được đơn vị sử dụng ở nhiều khâu, từ hỗ trợ trả lời những câu hỏi cơ bản của khách hàng, gợi ý nội dung giới thiệu sản phẩm đến hỗ trợ viết bài quảng bá trên các nền tảng số.
“AI không thay thế người bán hàng mà giúp mình giảm bớt số lượng công việc, nhất là những việc lặp đi lặp lại. Để từ đó tiết kiệm thời gian tập trung vào xử lý đơn hàng, chăm sóc khách hàng và phát triển hoạt động kinh doanh. Chưa kể đối với những hợp tác xã nhỏ như chúng tôi thì việc làm truyền thông còn mới mẻ, những ứng dụng như ChatGPT hỗ trợ viết bài, tạo video lại vừa nhanh vừa tiện lợi, thu hút khách cũng hiệu quả”, bà Thúy cho biết.
Cách tiếp cận này cũng đang xuất hiện tại các doanh nghiệp thương mại, sản xuất có quy mô lớn hơn. AI được đưa vào hỗ trợ từ khâu xây dựng nội dung đến quản lý dữ liệu bán hàng. Thay vì mất nhiều giờ để xây dựng một bài giới thiệu sản phẩm, nhân viên có thể cung cấp cho AI thông tin về sản phẩm, nhóm khách hàng, thị trường mục tiêu và yêu cầu về phong cách; sau đó tiếp tục biên tập, kiểm tra và hoàn thiện nội dung. Ở khâu hình ảnh, AI có thể hỗ trợ tạo ý tưởng, bố cục hoặc các phiên bản hình ảnh quảng cáo phù hợp với từng nền tảng.
Ông Lý Đình Quân cho rằng, ứng dụng AI một cách hiệu quả sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, đầu tư hiệu quả hơn.
Ông Lý Đình Quân, Tổng Giám đốc Trung tâm ươm tạo Khởi nghiệp Sông Hàn (Songhan Incubator), Phó Chủ tịch Hội đồng cố vấn khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia cho biết, doanh nghiệp nhỏ không nên bắt đầu bằng những dự án lớn mà nên chọn những việc lặp lại hằng ngày, chi phí thấp và dễ đo lường hiệu quả. Như dùng chatbot trả lời câu hỏi thường gặp, hỗ trợ viết nội dung, dịch và biên tập thông tin sản phẩm, tổng hợp đơn hàng, phân tích dữ liệu bán hàng, xây dựng báo cáo định kỳ.
“Doanh nghiệp nên bắt đầu từ một đến hai việc, đo thời gian tiết kiệm và chất lượng sau 30 ngày. Khi đã vận hành ổn định, bước tiếp theo mới là tự động hóa quy trình và khai thác dữ liệu chuyên sâu hơn. Cách làm này giúp doanh nghiệp kiểm soát rủi ro, không đầu tư dàn trải”, ông Quân nói.
Đối với những doanh nghiệp có định hướng xuất khẩu, ông Quân cho rằng AI sẽ trở thành một công cụ hỗ trợ giao tiếp hiệu quả: “Từ dịch thuật, soạn thảo email, giới thiệu sản phẩm bằng tiếng Anh đến chuẩn bị nội dung trao đổi với khách hàng nước ngoài, công cụ AI giúp rút ngắn đáng kể thời gian chuẩn bị. Tuy vậy, doanh nghiệp vẫn cần người có chuyên môn rà soát nội dung trước khi gửi cho đối tác, nhất là các thông tin về giá, cam kết và điều khoản”.
Doanh nghiệp phải làm chủ công nghệ
Ở góc độ quản lý, AI được nhìn nhận không chỉ là công cụ dành cho các doanh nghiệp công nghệ mà đang trở thành một phương thức để các doanh nghiệp truyền thống nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh.
Năm 2026, ngành Công Thương TP. Đà Nẵng tiếp tục thúc đẩy chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo; đồng thời tập trung chuẩn hóa cơ sở dữ liệu, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và AI trong quản lý, điều hành. Theo ông Huỳnh Xuân Sơn, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP. Đà Nẵng, ứng dụng AI trong xây dựng thương hiệu không phải là mục tiêu cuối cùng, quan trọng hơn hết là giúp doanh nghiệp hiểu thị trường tốt hơn, phát triển sản phẩm phù hợp hơn và tiếp cận khách hàng hiệu quả hơn.
Ngoài việc tạo video và hình ảnh quảng bá, AI còn hỗ trợ doanh nghiệp phân tích dữ liệu, xây dựng nội dung và mở rộng tiếp cận thị trường.
Đối với cộng đồng doanh nghiệp, định hướng này mở ra dư địa lớn để ứng dụng AI vào thương mại. Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia, hiệu quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào khả năng lựa chọn công cụ và tổ chức triển khai của từng doanh nghiệp.
Chia sẻ về vấn đề này, ông Nguyễn Xuân Hoàng, Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn MISA thông tin, khó khăn không phải là thiếu công cụ AI mà là doanh nghiệp chưa biết bắt đầu từ đâu. “AI không chỉ là một công cụ, mà giống như một người đồng nghiệp luôn đồng hành, hỗ trợ con người trong nhiều công việc. Thậm chí, ngay cả khi chúng ta đang ngủ, AI vẫn có thể tiếp tục làm việc. Tuy nhiên, AI có nhiều công cụ, nếu doanh nghiệp không xác định được mình cần giải quyết bài toán nào thì rất dễ rơi vào tình trạng dùng thử rất nhiều nhưng không tạo ra hiệu quả thực tế”, ông Hoàng nói.
Thế nên, theo Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn MISA, để tiến tới mô hình vận hành bằng AI, doanh nghiệp không thể chỉ “mua công nghệ về là xong”, mà cần chuẩn bị đồng bộ ba nền tảng cốt lõi: dữ liệu, quy trình và con người.
Khai thác tốt trên nền tảng số sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm nhân lực, cải thiện trải nghiệm khách hàng và thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm.
Một hạn chế khác là độ chính xác của thông tin. AI có thể tạo ra nội dung nhanh nhưng không đồng nghĩa mọi nội dung đều chính xác. Với những thông tin liên quan đến sản phẩm, tiêu chuẩn kỹ thuật, giá bán, chính sách thương mại hay khách hàng, doanh nghiệp vẫn phải kiểm chứng.
“Mặc dù đơn vị được giới thiệu và đã tiếp cận nhiều website hỗ trợ viết bài, tạo video, rất hay và đẹp. Nhưng không phải trang nào cũng cho ra thông tin đúng, video nào tạo ra cũng giống với mình mong muốn, nên người dùng phải hiểu sản phẩm của mình, biết cách đặt yêu cầu và kiểm tra lại kết quả trước khi đăng tải”, bà Đỗ Thị Thanh Thúy, Chủ nhiệm Tổ hợp tác Nông sản sạch Tinh hoa Việt bày tỏ.
Khi công nghệ được đặt đúng chỗ, một cơ sở sản xuất quy mô nhỏ cũng có thể duy trì “cánh tay” bán hàng trên môi trường số 24/7, tiếp cận khách hàng ở nhiều địa phương, hỗ trợ giao tiếp với khách quốc tế và từng bước đưa sản phẩm địa phương ra khỏi phạm vi thị trường truyền thống.