Liên kết tiêu thụ quế Trà My qua du lịch
TP. Đà Nẵng hiện có gần 4.000 ha quế Trà My. Một số sản phẩm từ quế đã được công nhận là sản phẩm OCOP như tinh dầu quế, bột quế và sản phẩm thủ công mỹ nghệ.
Khai thác quế Trà My. Ảnh: Bình An
Tuy nhiên, chuỗi giá trị quế Trà My vẫn chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế, khi sản xuất còn nhỏ lẻ, phân tán; có nguy cơ suy giảm tính đặc hữu; năng lực chế biến sâu còn hạn chế; logistics và liên kết thị trường rời rạc.
Theo quy hoạch, đến năm 2030, vùng quế Trà My phấn đấu đạt quy mô khoảng 10.000 ha. Trong đó, ổn định vùng nguyên liệu khoảng 7.500 ha và trồng mới khoảng 2.500 ha.
Trong thời gian qua, các xã miền núi phía Tây Đà Nẵng tích cực tham gia các hoạt động xúc tiến thương mại, quảng bá thương hiệu và kết nối tìm đầu ra cho sản phẩm quế Trà My.
Trao đổi với báo Công Thương, bà Nguyễn Thị Kim Hoa, đại diện Hợp tác xã Trà My Minh Phúc cho biết, thông qua các hội chợ, hội nghị kết nối giao thương, kết nối cung cầu, các sản phẩm của đơn vị đã có hệ thống phân phối bán lẻ ở nhiều tỉnh thành trong cả nước. Tuy nhiên, đầu ra của sản phẩm vẫn chưa bền vững, chưa xuất khẩu được ra nước ngoài.
Theo ông Nguyễn Thế Phước, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Trà Leng, những năm gần đây vùng quế từng bước được phục hồi, mở rộng diện tích và tiếp cận thị trường. Tuy nhiên, sản xuất vẫn còn nhỏ lẻ, liên kết chuỗi giá trị chưa bền vững, công nghệ chế biến còn hạn chế; việc xây dựng, quảng bá thương hiệu “Quế Trà Leng” chưa tương xứng với tiềm năng.
Ký kết hợp tác tiêu thụ quế Trà My giữa UBND xã Trà Leng và Trường Đại học Sư phạm (Đại học Đà Nẵng) và Chi hội Khách sạn Đà Nẵng ngày 15/5
Trong nỗ lực tìm đầu ra cho quế Trà My, mới đây, ngày 15/5, UBND xã Trà Leng đã ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác với Chi hội Khách sạn Đà Nẵng và Furama Resort Đà Nẵng nhằm từng bước đưa các sản phẩm từ quế vào không gian du lịch, nghỉ dưỡng và quà tặng trải nghiệm, đưa sản vật miền núi tiếp cận nhóm khách hàng mới thông qua dịch vụ du lịch.
Ông Nguyễn Đức Quỳnh, Chủ tịch Chi hội Khách sạn Đà Nẵng chia sẻ: “Chúng tôi mong muốn được đồng hành cùng bà con Trà Leng, Trường Đại học Sư phạm (Đại học Đà Nẵng) và các doanh nghiệp để đưa Quế Trà My cùng các sản vật của bà con tới tay du khách trong và ngoài nước, nâng cao giá trị sản vật quà tặng và nông sản của bà con, tiến tới đẩy mạnh giá trị du lịch văn hoá và di sản, đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội cũng như du lịch thành phố”.
Muốn đi xa phải vượt khỏi “bán nguyên liệu thô”
Tuy nhiên, liên kết tiêu thụ qua du lịch mới chỉ là một mắt xích trong chuỗi giá trị. Để quế Trà My thực sự trở thành ngành hàng có sức cạnh tranh, nhiều ý kiến cho rằng cần thay đổi cách tiếp cận từ sản xuất nguyên liệu sang phát triển sản phẩm giá trị cao.
Cần thu hút đầu tư để tăng chế biến sâu các sản phẩm từ quế Trà My, thay vì phần lớn bán thô như hiện nay. Ảnh: Bình An
Theo PGS.TS Trịnh Đăng Mậu (Trường Đại học Sư phạm, Đại học Đà Nẵng), nếu trong quá khứ giá trị của quế nằm ở “vỏ” thì trong tương lai, giá trị ấy phải nằm ở “tri thức” và “công nghệ” được tích hợp vào sản phẩm.
Quế Trà My không thể chỉ bán ở dạng thanh quế hay nguyên liệu thô, mà cần tăng tỷ lệ chế biến sâu, mở rộng sang các sản phẩm như tinh dầu, mỹ phẩm thiên nhiên, trà, sản phẩm chăm sóc sức khỏe, quà tặng bản địa và các dòng sản phẩm chăm sóc sức khỏe.
Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh chuyển đổi số vùng quế thông qua cơ sở dữ liệu số vùng nguyên liệu, bản đồ GIS vùng quế, hệ thống QR, blockchain truy xuất nguồn gốc, và dữ liệu quản lý chất lượng để minh bạch hóa và tăng khả năng cạnh tranh cho sản phẩm trên thị trường.
“Trong thị trường hiện đại, minh bạch dữ liệu và truy xuất nguồn gốc đang trở thành điều kiện quan trọng để tiếp cận các thị trường cao cấp như châu Âu, Bắc Mỹ và Nhật Bản. Vì vậy, đây không chỉ là yêu cầu công nghệ mà còn là yêu cầu chiến lược để nâng cao niềm tin thị trường và giá trị thương hiệu”, PGS.TS Trịnh Đăng Mậu nói.
Các sản phẩm chế biến từ quế Trà My
Ngoài ra, phát triển du lịch trải nghiệm gắn với quế, sản phẩm quế có thể được nâng giá trị thông qua câu chuyện bản địa và trải nghiệm cảm xúc.
“Tương lai của Quế Trà My không nằm ở mở rộng sản lượng nguyên liệu thô, mà ở khả năng xây dựng một hệ sinh thái giá trị mới dựa trên: Nghiên cứu hoạt chất sinh học, chế biến sâu, chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc, phát triển thương hiệu và kinh tế xanh bền vững”, PGS.TS Trịnh Đăng Mậu nhận định.
Bên cạnh mở rộng đầu ra cho sản phẩm quế, các chuyên gia cho rằng cần tăng tỷ lệ chế biến sâu nhằm nâng sức cạnh tranh của quế Trà My trên thị trường trong nước và xuất khẩu.