Ngày 24/4, tại làng Kép (phường Thống Nhất, tỉnh Gia Lai), Nhà hát Ca múa nhạc tổng hợp Đam San phối hợp cùng chính quyền địa phương tổ chức phục dựng Lễ cưới hỏi truyền thống của người Jrai.
Không chỉ là hoạt động văn hóa, chương trình còn mở ra một không gian trải nghiệm, nơi người dân và du khách có thể cảm nhận rõ nét hơn đời sống tinh thần của đồng bào Tây Nguyên.
Với người Jrai, hôn nhân chưa bao giờ là câu chuyện riêng của hai người. Đó là sự kết nối giữa hai gia đình, hai dòng họ và rộng hơn là sự chứng nhận của cả cộng đồng. Chính vì vậy, mỗi nghi thức trong lễ cưới đều mang ý nghĩa sâu sắc, vừa thiêng liêng, vừa gần gũi.
Từ khâu gặp gỡ, dạm hỏi đến việc chọn ngày lành, mọi bước đều được thực hiện theo phong tục truyền thống. Trong đó, già làng đóng vai trò trung tâm, người đứng ra làm mối, chứng giám và “bảo chứng” cho cuộc hôn nhân. Khi chưa có sự đồng thuận của già làng và buôn làng, đôi trẻ chưa thể nên duyên.
Lễ cưới thường diễn ra tại nhà gái. Đoàn nhà trai mang lễ vật sang trong không khí trang trọng nhưng không kém phần ấm cúng. Những ghè rượu cần, cơm lam, gà nướng… cùng đôi vòng đồng trở thành sính lễ quen thuộc, chứa đựng thông điệp về sự gắn bó lâu dài.
Tại nhà rông, trung tâm sinh hoạt văn hóa của buôn làng, già làng Ksor Hnao thực hiện nghi thức khấn mời thần linh, tổ tiên về chứng giám. Lời khấn vang lên chậm rãi, vừa như lời cầu chúc, vừa là lời răn dạy về nghĩa tình vợ chồng, về trách nhiệm dựng xây gia đình.
Điểm nhấn thiêng liêng nhất là khoảnh khắc cô dâu, chú rể trao nhau vòng đồng, tín vật gắn bó trọn đời. Không chỉ là vật đính ước, chiếc vòng còn tượng trưng cho sự thủy chung, cho lời hẹn ước bền chặt trước sự chứng kiến của cộng đồng.
Đôi vợ chồng trẻ cùng mời dân làng ăn uống, chung vui trong ngày cưới.
Khi nghi lễ khép lại, không gian nhanh chóng chuyển sang phần hội. Tiếng cồng chiêng rộn ràng, vòng xoang nối dài trong tiếng cười nói. Mọi khoảng cách dường như được xóa nhòa khi người dân và du khách cùng nắm tay nhau trong điệu múa truyền thống, chia sẻ niềm vui với đôi uyên ương.
Không chỉ người trong làng, du khách cũng có dịp trải nghiệm những nét đặc trưng của văn hóa Jrai thông qua các hoạt động như thưởng thức ẩm thực, uống rượu cần, tham gia múa xoang.
Hoạt động phục dựng lần này nằm trong chuỗi sự kiện hưởng ứng Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026 và Ngày hội Văn hóa các dân tộc tỉnh Gia Lai lần thứ I. Đây không chỉ là dịp tôn vinh giá trị văn hóa bản địa, mà còn là bước đi nhằm gắn bảo tồn với phát triển du lịch.
Theo bà Hoàng Thị Thao, Phó Chủ tịch UBND phường Thống Nhất, địa phương sẽ tiếp tục duy trì các hoạt động văn hóa truyền thống, từng bước hình thành sản phẩm du lịch cộng đồng, qua đó vừa nâng cao đời sống người dân, vừa lan tỏa bản sắc văn hóa Jrai đến với du khách. “Chúng tôi mong muốn thế hệ trẻ hiểu, tự hào và chủ động gìn giữ văn hóa của dân tộc mình. Thông qua các hoạt động này, hình ảnh Gia Lai sẽ ngày càng được biết đến rộng rãi hơn”, bà Thao cho biết.
Trong nhịp sống hiện đại, những nghi lễ như cưới hỏi truyền thống có thể dần thưa vắng. Nhưng ở làng Kép, khi tiếng cồng chiêng vẫn còn vang vọng, khi những chiếc vòng đồng vẫn được trao trong sự chứng giám của buôn làng, thì mạch nguồn văn hóa ấy vẫn đang được gìn giữ và tiếp nối.