Theo thông tin mới nhất từ Bộ Tài chính, công bố chiều ngày 4/5, tổng kế hoạch vốn năm 2026 được Quốc hội giao là 1,08 triệu tỷ đồng, cao hơn khoảng 175 nghìn tỷ đồng so với năm 2025. Đây là mức vốn cao nhất từ trước đến nay, thể hiện quyết tâm sử dụng đầu tư công làm động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, hoàn thiện hạ tầng và kích thích tổng cầu.
Đầu tư công 2026 ở mức cao kỷ lục. Ảnh minh hoạ
Bộ Tài chính cho biết, Thủ tướng Chính phủ đã giao chi tiết cho các bộ, cơ quan trung ương và địa phương khoảng 1 triệu tỷ đồng. Phần vốn còn lại khoảng 80 nghìn tỷ đồng, tương đương 7,4% tổng kế hoạch Quốc hội giao.
Đến hết tháng 4/2026, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đã phân bổ chi tiết cho danh mục nhiệm vụ, dự án khoảng 980.160,8 tỷ đồng. Không tính phần vốn cân đối ngân sách địa phương giao tăng thêm, tổng số vốn đã phân bổ đạt 95,44% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ đã giao. Dù tiến độ phân bổ vốn tương đối khả quan, song tình hình giải ngân vẫn chưa đạt kỳ vọng.
Tính từ đầu năm đến hết ngày 30/4/2026, giá trị giải ngân đạt 144.282,9 tỷ đồng, đạt 14,2% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao; trong đó: vốn ngân sách trung ương là 38.802,5 tỷ đồng, đạt 10,7%; vốn ngân sách địa phương là 105.480,4 tỷ đồng, đạt 16,2%.
Tỷ lệ giải ngân hiện vẫn ở mức thấp so với yêu cầu và chưa tạo được đột phá tương xứng với quy mô vốn được bố trí. Lý giải nguyên nhân, Bộ Tài chính cho biết, một trong những vướng mắc lớn nhất hiện nay là khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng. Nhiều dự án chậm triển khai do vướng xác định nguồn gốc đất, đơn giá đền bù và phương án bồi thường.
Ngoài ra, tình trạng thiếu nguồn cung vật liệu xây dựng và giá nguyên vật liệu tăng cao tiếp tục gây áp lực lên tiến độ thi công. Biến động giá khiến nhiều dự án phát sinh chênh lệch chi phí, buộc phải điều chỉnh hợp đồng, kéo dài thời gian thực hiện.
Một điểm nghẽn khác là công tác lập kế hoạch chưa sát thực tế. Nhiều dự án chuẩn bị đầu tư chưa tốt, dẫn tới phải điều chỉnh hoặc hoàn trả kế hoạch vốn, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ giải ngân.
Bộ Tài chính cũng cho biết, năng lực và trách nhiệm của một bộ phận chủ đầu tư, ban quản lý dự án và nhà thầu vẫn còn hạn chế. Một số đơn vị chưa chủ động, thiếu quyết liệt trong tổ chức thi công. Bên cạnh đó, tại nhiều xã, phường vẫn thiếu cán bộ chuyên trách đầu tư công, phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ.
Đáng chú ý, hiện vẫn còn khoảng 46.268 tỷ đồng chưa được phân bổ chi tiết thuộc 4 bộ, cơ quan trung ương và 7 địa phương, chiếm 4,56% kế hoạch Thủ tướng giao.
Theo Bộ Tài chính, để thúc đẩy giải ngân, các bộ, ngành và địa phương phải khẩn trương hoàn tất phân bổ vốn còn lại. Các đơn vị chưa hoàn thành trước ngày 10/5/2026 phải báo cáo rõ nguyên nhân, trách nhiệm tập thể và cá nhân liên quan.
Cùng với đẩy nhanh phân bổ vốn, bộ yêu cầu các địa phương cần tập trung tháo gỡ khó khăn về giải phóng mặt bằng, nguồn vật liệu xây dựng, đồng thời nâng cao trách nhiệm người đứng đầu trong chỉ đạo và tổ chức thực hiện.
Trong bối cảnh đầu tư công tiếp tục được kỳ vọng là động lực tăng trưởng quan trọng, thách thức không nằm ở quy mô vốn kỷ lục mà ở khả năng đưa dòng tiền vào nền kinh tế đúng tiến độ, đúng mục tiêu và phát huy hiệu quả thực chất.