Mỗi độ tháng Sáu về, những người làm báo lại bồi hồi nhớ đến Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam 21/6 - ngày để nhìn lại hành trình nghề nghiệp, những dấu ấn đã qua và những giá trị đã theo đuổi. Với tôi, hơn 16 năm gắn bó với nghề báo là hơn 16 năm của những chuyến đi, những cuộc gặp gỡ, những trăn trở trước cuộc sống và cũng là hành trình không ngừng học hỏi, rèn luyện để xứng đáng với trách nhiệm của người làm báo cách mạng.
Từ nhiệt huyết tuổi trẻ đến trách nhiệm người cầm bút
Tôi vẫn nhớ như in ngày 1/5/2010, khi chính thức trở thành phóng viên Văn phòng Bắc miền Trung thuộc Báo Lao động và Xã hội, đặt tại thành phố Thanh Hóa cũ, nay là phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa. Đó là cột mốc mở đầu cho hành trình nghề nghiệp mà tôi đã lựa chọn bằng tất cả niềm đam mê, nhiệt huyết của tuổi trẻ.
Nhà báo Hoàng Minh trong một lần tác nghiệp ở huyện miền núi Lang Chánh cũ năm 2022 (nay là xã Lang Chánh), tỉnh Thanh Hóa.
Những ngày đầu bước chân vào nghề không hề dễ dàng. Từ một phóng viên trẻ còn nhiều bỡ ngỡ, tôi phải tự học hỏi, tự trải nghiệm để trưởng thành. Mỗi tin ngắn, mỗi bài phản ánh, mỗi chuyến công tác đều là những bài học quý giá. Có những ngày rong ruổi hàng trăm cây số trên những cung đường miền Trung nắng gió, có những đêm thức trắng hoàn thiện bài viết để kịp thời chuyển tải thông tin đến bạn đọc.
Chính nghề báo đã cho tôi cơ hội được đi nhiều nơi, gặp gỡ nhiều con người và chứng kiến những câu chuyện đời thường đầy xúc động. Đó là những công nhân cần mẫn trong các khu công nghiệp, những nông dân vượt khó làm giàu trên đồng đất quê hương, những gia đình nghèo đang từng ngày chống chọi với khó khăn của cuộc sống. Mỗi số phận, mỗi hoàn cảnh đều để lại trong tôi những suy ngẫm sâu sắc về trách nhiệm xã hội của người cầm bút.
Hơn một thập kỷ công tác tại Báo Lao động và Xã hội là quãng thời gian tôi được rèn luyện cả về chuyên môn lẫn bản lĩnh nghề nghiệp. Những chuyến đi thực tế, những đề tài gai góc, những vụ việc phức tạp đã giúp tôi hiểu rằng báo chí không chỉ phản ánh hiện thực mà còn phải góp phần bảo vệ lẽ phải, bảo vệ những người yếu thế và lan tỏa những giá trị tích cực trong xã hội.
Ngày 1/6/2022 đánh dấu một bước ngoặt mới khi tôi được tuyển dụng viên chức của Báo Công Thương - cơ quan ngôn luận của Bộ Công Thương. Đây không chỉ là niềm vui, niềm tự hào của cá nhân mà còn là sự ghi nhận đối với những nỗ lực không ngừng nghỉ trong suốt chặng đường làm nghề. Trên cương vị phóng viên Báo Công Thương, tôi được phân công thường trú tại Thanh Hóa và theo dõi thông tin trên địa bàn ba tỉnh Ninh Bình, Thanh Hóa và Nghệ An. Địa bàn rộng, lĩnh vực tuyên truyền đa dạng từ công nghiệp, thương mại, năng lượng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp đã mở ra cho tôi nhiều cơ hội tiếp cận những vấn đề mới của nền kinh tế đất nước.
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, nghề báo cũng đứng trước những yêu cầu mới. Người làm báo hôm nay không chỉ biết viết mà còn phải thành thạo nhiều kỹ năng đa phương tiện, từ chụp ảnh, quay phim, dựng video đến khai thác dữ liệu và tương tác trên các nền tảng số. Điều đó đòi hỏi mỗi nhà báo phải không ngừng học hỏi, đổi mới để thích ứng với xu thế phát triển của báo chí hiện đại.
Niềm vinh dự tiếp tục đến với tôi khi ngày 4/9/2022 được Tổng Biên tập Báo Công Thương bổ nhiệm giữ chức vụ Phó Trưởng đại diện Văn phòng Báo Công Thương tại miền Trung. Đây vừa là niềm tự hào, vừa là trách nhiệm lớn lao. Từ một phóng viên hiện trường, tôi có thêm nhiệm vụ tham gia công tác quản lý, điều hành hoạt động của văn phòng đại diện, cùng đồng nghiệp hoàn thành tốt nhiệm vụ tuyên truyền trên địa bàn.
Loạt bài điều tra đến cùng sự thật
Càng làm nghề, tôi càng hiểu rằng báo chí là nghề của sự dấn thân. Đằng sau mỗi tác phẩm báo chí là những chuyến đi dài, những cuộc gặp gỡ, những ngày tháng âm thầm xác minh thông tin và không ít áp lực mà người ngoài khó có thể hình dung. Nhưng cũng chính nghề báo mang lại niềm hạnh phúc đặc biệt khi những bài viết của mình góp phần giải quyết một vấn đề xã hội, bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân hoặc lan tỏa những tấm gương đẹp trong cuộc sống.
Nhà báo Hoàng Minh phỏng vấn ông Phạm Bá Tiệp, Bí thư Chi bộ, kiêm Trưởng thôn Xa Mang (huyện Quan Sơn cũ – nay là xã Quan Sơn) trong lần đóng điện lưới quốc gia cho bản ngày 5/12/2022
Trong suốt hành trình làm nghề, có nhiều tác phẩm để lại dấu ấn sâu sắc, nhưng đáng nhớ nhất đối với tôi là loạt bài điều tra 5 kỳ mang tên “Bản hợp đồng gian trá biến học sinh thành công nhân tăng ca kiệt sức”. Câu chuyện bắt đầu từ lá đơn ngày 23/8/2023 gửi tới Báo Công Thương cầu cứu của các bậc phụ huynh có con đang theo học tại Trường Trung cấp nghề Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Nội dung đơn phản ánh việc nhà trường phối hợp với Công ty TNHH Hợp tác lao động Toàn Cầu đưa 181 học sinh khóa 15 đi thực tập trải nghiệm tại thành phố Sông Công, tỉnh Thái Nguyên. Tuy nhiên, thực tế các em không được thực tập nghề đúng nghĩa mà phải làm việc như những công nhân thực thụ với thời gian tăng ca kéo dài, ảnh hưởng đến sức khỏe và việc học tập.
Nhận được đơn thư, tôi bắt đầu hành trình điều tra với nhiều khó khăn và áp lực. Hàng loạt chuyến đi thực tế được thực hiện để gặp gỡ học sinh, phụ huynh, thu thập tài liệu, đối chiếu hồ sơ và xác minh thông tin. Qua quá trình điều tra, nhiều dấu hiệu bất thường trong mối liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp dần được làm rõ. Điều khiến tôi trăn trở nhất là phía sau những bản hợp đồng tưởng chừng vô tri ấy là sự lo lắng, bất an của hàng chục gia đình đã gửi gắm niềm tin vào môi trường giáo dục.
Quá trình thực hiện loạt bài không hề bằng phẳng. Nhiều sức ép, nhiều lời đe dọa đã xuất hiện nhằm ngăn cản việc thu thập thông tin. Có thời điểm tôi phải đối mặt với những áp lực rất lớn. Nhưng trách nhiệm của người làm báo cùng quyết tâm bảo vệ quyền lợi chính đáng của các em học sinh đã giúp tôi vững vàng theo đuổi sự thật đến cùng.
Khi loạt bài được đăng tải, các cơ quan chức năng đã nhanh chóng vào cuộc kiểm tra, xác minh. Kết quả, UBND tỉnh Thanh Hóa đã xử lý trách nhiệm đối với Hiệu trưởng Trường Trung cấp nghề Bỉm Sơn cùng tập thể nhà trường liên quan đến những sai phạm được phản ánh. Điều quan trọng hơn cả là quyền lợi của các em học sinh được bảo vệ, những bất cập trong công tác quản lý và liên kết đào tạo được chấn chỉnh kịp thời.
Đối với tôi, đó là một trong những khoảnh khắc ý nghĩa nhất của nghề báo. Bởi phần thưởng lớn nhất không phải là những danh hiệu hay bằng khen, mà là khi tiếng nói của người dân được lắng nghe, quyền lợi chính đáng được bảo vệ và sự thật được làm sáng tỏ.
Nhà báo Hoàng Minh trong một lần tác nghiệp ở huyện Quảng Xương cũ (nay là xã Lưu Vệ), tỉnh Thanh Hóa năm 2022.
Tuy nhiên, niềm vui càng được nhân lên khi loạt bài được trao Giải A Giải Báo chí Trần Mai Ninh do Tỉnh ủy Thanh Hóa tổ chức, đồng thời lọt vào vòng chung khảo Giải Báo chí Quốc gia và được cấp giấy chứng nhận. Những giải thưởng ấy không chỉ là sự ghi nhận đối với nỗ lực của cá nhân tôi mà còn là minh chứng cho giá trị của báo chí điều tra, báo chí vì cộng đồng.
Hơn 16 năm làm nghề, điều quý giá nhất tôi có được không phải là chức vụ hay thành tích, mà chính là niềm tin của bạn đọc, sự đồng hành của đồng nghiệp và những trải nghiệm không thể nào quên trên hành trình tác nghiệp. Nhân kỷ niệm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam 21/6, tôi càng thêm tự hào về nghề mà mình đã lựa chọn. Con đường phía trước chắc chắn vẫn còn nhiều thử thách, nhưng ngọn lửa đam mê với nghề báo vẫn luôn cháy trong tim. Đó là động lực để tôi tiếp tục lên đường, tiếp tục viết, tiếp tục cống hiến bằng tất cả trách nhiệm và tâm huyết của người làm báo cách mạng.