Giông sét - mối đe dọa thường trực với lưới điện vùng cao
Mỗi năm, khi những cơn nắng nóng bắt đầu kéo dài cũng là lúc người dân A Lưới, thành phố Huế bước vào mùa giông sét. Đây là khoảng thời gian căng thẳng nhất đối với ngành điện nơi vùng cao phía Tây thành phố Huế.
A Lưới là địa bàn đặc thù ở thành phố Huế, với địa hình chủ yếu là đồi núi, nhiều sông suối, độ dốc lớn. Do đó, hệ thống lưới điện cũng trải dài dọc triền núi, ven rừng trồng, gần sông suối và dọc tuyến đường Hồ Chí Minh. Đây cũng là khu vực có mật độ giông sét lớn, đặc biệt từ cuối tháng 3 đến tháng 10 hằng năm, cao điểm rơi vào tháng 5 và tháng 6.
Với địa hình nhiều đồi núi, sông suối, thời tiết khắc nghiệt; đặc biệt là khu vực thường xuyên xảy ra hiện tượng giông sét như A Lưới, công tác vận hành và khắc phục sự cố lưới điện đòi hỏi người công nhân phải yêu nghề và vấn đề an toàn đặt lên hàng đầu. Ảnh: Nguyễn Tuấn
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Hồ Long - Trưởng Điện lực A Lưới cho biết, những tháng mùa hè, có những buổi chiều giông sét rền trời, mây đen phủ kín cả vùng, người dân cũng e ngại không dám ra đường. Với ngành điện, đó là thời điểm hệ thống lưới điện phải đối mặt với rất nhiều rủi ro. “Sự cố do giông sét ở A Lưới vẫn xảy ra thường xuyên. Nhẹ thì gãy sứ, nhảy máy cắt, hư hỏng thiết bị; nặng có thể cháy trạm biến áp, đứt dây điện, mất điện trên diện rộng”, ông Hồ Long chia sẻ.
Không chỉ vậy, nền nhiệt những năm gần đây cũng tăng rõ rệt. Có những ngày nắng nóng lên tới 37 độ C. Nhu cầu sử dụng điện tăng nhanh khi từ cơ quan, doanh nghiệp đến nhiều hộ dân đều lắp đặt điều hòa để chống nóng. Phụ tải tăng đột biến khiến nguy cơ phát nhiệt tại các điểm tiếp xúc, cháy thiết bị, quá tải lưới điện càng lớn hơn, ông Long nói.
Trong điều kiện thời tiết cực đoan, chỉ một cú sét đánh trúng đường dây hoặc trạm biến áp cũng có thể khiến cả khu vực bị gián đoạn cấp điện. Với địa bàn miền núi, đường sá hiểm trở, có nơi chỉ có một tuyến đường độc đạo để tiếp cận, việc xử lý sự cố càng thêm gian nan.
Mỗi năm, Điện lực A Lưới phải đối mặt với hàng chục vụ sự cố điện do giông sét gây ra. Có những khu vực như A Lưới 4, khu vực xã Hồng Thủy, Hồng Vân (cũ) là những “điểm nóng”, nơi sét đánh dày đặc, trở thành nỗi ám ảnh quen thuộc của cả người dân lẫn những người thợ điện.
Giông sét không chỉ làm hư hỏng lưới điện mà còn gây thiệt hại lớn cho đời sống người dân. Nhiều thiết bị điện tử từng bị cháy hỏng, hệ thống loa đài ở xã Xuân Thủy (cũ) bị sét đánh hư hại; có thời điểm sét còn làm chết gia súc như trâu, bò, heo, thậm chí gây thiệt hại về người. Giữa những nguy hiểm ấy, nhiệm vụ giữ điện an toàn, liên tục chưa bao giờ là câu chuyện dễ dàng.
Xuyên đêm sửa điện, giữ sáng bản làng
Với những người công nhân Điện lực A Lưới, mùa giông sét đồng nghĩa với những ca trực không ngủ, những đêm bám lưới giữa mưa lớn và tiếng sấm rền vang giữa núi rừng.
Anh Nguyễn Văn Bảy kiểm tra hệ thống điện tại trạm biến áp xã A Lưới 2. Ảnh: Nguyễn Tuấn
Anh Nguyễn Văn Bảy, công nhân Điện lực A Lưới, đã có 25 năm gắn bó với nghề điện và cũng chừng ấy thời gian làm nghề của anh là những ngày trèo đèo, lội suối, xử lý sự cố giữa thời tiết khắc nghiệt.
“Có những hôm giông sét đánh hư hỏng hệ thống lưới điện trên diện rộng, anh em phải sửa chữa xuyên đêm, đến 4 giờ sáng hôm sau mới trở về”, anh Bảy cho biết.
Về các sự cố lưới điện do giông sét, anh Bảy cho biết, kỷ niệm khiến anh nhớ nhất là đêm chung kết World Cup năm 2022. Từ khoảng 4 giờ chiều, sự cố do giông sét làm đứt dây điện. Trong khi nhiều người háo hức chờ trận bóng lớn nhất, thì anh em công nhân điện lực lại tất bật chuẩn bị vật tư, thiết bị và bắt đầu một đêm trắng trên lưới để khắc phục sự cố cho đến sáng hôm sau. “Công tác chuẩn bị và khắc phục kéo dài xuyên đêm. Mục tiêu lớn nhất là phải cấp điện trở lại cho bà con càng sớm càng tốt”, anh Bảy kể.
Không ít lần, giữa mưa lớn, đường trơn trượt, nước suối dâng cao, anh em vẫn phải tiếp cận hiện trường bằng mọi cách. Bởi với người dân vùng cao, mất điện không chỉ ảnh hưởng sinh hoạt mà còn tác động trực tiếp đến sản xuất, kinh doanh, học tập và cả công tác y tế, thông tin liên lạc.
“Vì ưu tiên cấp điện cho khách hàng nên anh em luôn cố gắng hết sức, đặc biệt trong mùa mưa lũ, thiên tai và giông sét. Nhưng khi làm việc trên lưới, an toàn luôn là yêu cầu số một”, anh Bảy nói.
Chính từ thực tế đó, Điện lực A Lưới luôn xác định phải chủ động từ sớm, từ xa để hạn chế thấp nhất sự cố. Ông Hồ Long cho biết, đơn vị Điện lực A Lưới đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như đầu tư nâng cấp lưới điện, thay thế các thiết bị và máy biến áp đã vận hành lâu năm, cải tạo các tuyến đường dây có nguy cơ quá tải hoặc hư hỏng.
Cùng với đó là việc lắp đặt thiết bị chống sét khe hở thông minh, tăng cường các thiết bị đóng cắt tự động để giảm thiểu sự cố và rút ngắn thời gian xử lý khi mất điện xảy ra. Ngoài ra, công tác phát quang hành lang tuyến được thực hiện thường xuyên; việc kiểm tra, nhắc nhở người dân khi xây dựng công trình gần hành lang an toàn lưới điện cũng được chú trọng nhằm hạn chế các nguy cơ mất an toàn.
“Lực lượng trực vận hành được bố trí 24/24 giờ, sẵn sàng xử lý mọi tình huống bất kể ngày đêm. Khi xảy ra sự cố do giông sét, đơn vị nhanh chóng cô lập vùng bị ảnh hưởng để kiểm tra, khắc phục và khôi phục cấp điện sớm nhất”, ông Long nhấn mạnh.
Song song đó, Điện lực A Lưới phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương trong công tác phòng chống thiên tai, gửi thông báo an toàn mùa mưa bão để các xã phát thanh tuyên truyền đến người dân. Người dân được khuyến cáo hạn chế sử dụng các thiết bị điện không cần thiết khi có giông sét, rút phích cắm các thiết bị quan trọng để tránh hư hỏng, đồng thời sử dụng điện an toàn và tiết kiệm trong mùa nắng nóng.
Giữa những cơn giông rền trời, điều kiện thời tiết khắc nơi vùng cao A Lưới, những người thợ điện vẫn lặng lẽ bám trụ trên từng tuyến đường dây, từng trạm biến áp. Họ không chỉ sửa điện, mà còn giữ nhịp sống bình yên cho bản làng, để ánh sáng không tắt giữa giông sét mùa mưa bão.