Chuyển đổi xanh là yêu cầu từ thị trường
Quyết định 889/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững giai đoạn 2021 - 2030 đặt mục tiêu quản lý, khai thác hiệu quả, bền vững tài nguyên, nhiên liệu, nguyên vật liệu; khuyến khích phát triển các sản phẩm thân thiện với môi trường, có thể tái sử dụng, tái chế.
Ông Thân Đức Việt chia sẻ với phóng viên. Ảnh: Nguyễn Hoà
Chương trình cũng hướng tới thúc đẩy sản xuất và tiêu dùng bền vững trên nền tảng đổi mới sáng tạo, phát triển các mô hình sản xuất và tiêu dùng bền vững, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống người dân, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam.
Trên cơ sở đó, Bộ Công Thương ban hành Quyết định số 3529/QĐ-BCT về Kế hoạch hành động thực hiện Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững giai đoạn 2021 - 2030. Kế hoạch phấn đấu đến năm 2030 giảm 7 - 10% mức tiêu hao nguyên, nhiên vật liệu của các ngành sản xuất chính như dệt may, thép, nhựa, hóa chất, xi măng, rượu - bia - nước giải khát, giấy, chế biến thủy hải sản và một số ngành sản xuất khác.
Hưởng ứng định hướng này, thời gian qua, nhiều doanh nghiệp đã chủ động triển khai các giải pháp sản xuất bền vững. Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Thân Đức Việt, Tổng Giám đốc Tổng Công ty May 10 cho biết: Trong bối cảnh hội nhập hiện nay, doanh nghiệp không chỉ phục vụ thị trường trong nước mà còn phải đáp ứng yêu cầu từ khách hàng quốc tế. Với những doanh nghiệp có sản phẩm xuất khẩu, các tiêu chuẩn về phát triển bền vững, chất lượng sản phẩm và trách nhiệm xã hội ngày càng trở thành yêu cầu bắt buộc.
Trên cơ sở đó, nhiều doanh nghiệp đã thực hiện chuyển đổi kép, bao gồm chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Cùng đó là nâng cao, đổi mới công nghệ để bảo đảm chất lượng sản phẩm. Đồng thời, doanh nghiệp tập trung vào phát triển bền vững theo mô hình ESG, bảo đảm các trụ cột về môi trường, quản trị và xã hội.
Với Tổng Công ty May 10, trong khoảng 5 năm trở lại đây, doanh nghiệp đã có nhiều thay đổi để thích ứng với các yêu cầu mới. Ở lĩnh vực chuyển đổi số, doanh nghiệp đẩy mạnh ứng dụng hệ thống công nghệ vào quản trị, quản lý chất lượng, qua đó nâng cao năng suất lao động và hiệu quả điều hành.
Ở lĩnh vực chuyển đổi xanh, doanh nghiệp không chỉ hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, mà còn phải đáp ứng yêu cầu từ khách hàng xuất khẩu, đặc biệt là thị trường châu Âu. Đây là thị trường có yêu cầu ngày càng khắt khe về tiêu chuẩn môi trường, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm xã hội trong chuỗi cung ứng.
Theo ông Thân Đức Việt, quá trình chuyển đổi không dễ dàng, bởi đòi hỏi nguồn lực tài chính, công nghệ và sự thay đổi trong quản trị. Tuy nhiên, đây là yêu cầu doanh nghiệp không thể đứng ngoài nếu muốn giữ vững năng lực cạnh tranh và gia tang năng lực cạnh tranh trong dài hạn, để vừa phát triển bền vững, vừa bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh hiệu quả.
Doanh nghiệp Việt hưởng ứng sản xuất và tiêu dùng bền vững. Ảnh: Nguyễn Khuyên
Tính tuần hoàn từ khâu thiết kế
Không chỉ trong lĩnh vực dệt may, yêu cầu sản xuất và tiêu dùng bền vững cũng đang đặt ra rõ hơn với các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ. Đặc biệt, với nhóm doanh nghiệp sản xuất linh kiện điện tử, cơ khí, vật liệu, bao bì và các sản phẩm phụ trợ, vấn đề giảm phát thải, tái chế và xử lý sản phẩm sau sử dụng ngày càng được quan tâm.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, bà Đỗ Thị Thúy Hương, Uỷ viên Ban chấp hành Hiệp hội Doanh nghiệp điện tử Việt Nam, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam, cho biết: Hưởng ứng kế hoạch sản xuất và tiêu dùng bền vững, Hiệp hội Doanh nghiệp Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam đã phối hợp với Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên hợp quốc (UNIDO) triển khai dự án về phát triển bền vững và trách nhiệm xử lý, tái chế sản phẩm đến cuối vòng đời.
"Trong khuôn khổ dự án này, chúng tôi hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng các dự án tái chế, xử lý sản phẩm ngay từ khâu thiết kế để bảo đảm tính tuần hoàn từ thiết kế, chế tạo, sử dụng đến sau sử dụng” - bà Đỗ Thị Thúy Hương thông tin.
Theo các chuyên gia, trong bối cảnh tiêu chuẩn xanh ngày càng trở thành điều kiện bắt buộc khi tham gia chuỗi cung ứng, thì sản xuất và tiêu dùng bền vững không còn là khẩu hiệu. Đây là yêu cầu cụ thể đặt ra với doanh nghiệp, từ quản trị, công nghệ, nguyên liệu, năng lượng đến thiết kế sản phẩm và xử lý sau sử dụng.
Về lâu dài, việc chủ động chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, thúc đẩy tái chế và kinh tế tuần hoàn sẽ giúp doanh nghiệp Việt nâng cao năng suất, giảm chi phí vận hành, củng cố uy tín thương hiệu và mở rộng cơ hội xuất khẩu. Đây cũng là nền tảng để doanh nghiệp thích ứng tốt hơn với yêu cầu mới của thị trường và phát triển bền vững hơn trong giai đoạn tới.
Theo Kế hoạch hành động của Bộ Công Thương thực hiện Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững giai đoạn 2021 - 2030, mục tiêu đến năm 2030 là giảm 7 - 10% mức tiêu hao nguyên, nhiên vật liệu của nhiều ngành sản xuất chủ lực như dệt may, thép, nhựa, hóa chất, xi măng, rượu - bia - nước giải khát, giấy, chế biến thủy hải sản và một số ngành sản xuất khác.