Bộ Tài chính cho biết, Luật Ngân sách nhà nước số 89/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 25/6/2025, có hiệu lực từ năm ngân sách 2026. Luật đã tăng cường phân cấp, phân quyền, nâng cao tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của đơn vị sử dụng ngân sách; ưu tiên nguồn lực cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đơn giản hóa thủ tục thanh toán, quyết toán, rút ngắn thời gian quyết toán ngân sách nhà nước.
Trong khi đó, Luật Đầu tư công số 58/2024/QH15, có hiệu lực từ ngày 1/1/2025 và được sửa đổi, bổ sung tại Luật số 90/2025/QH15 ngày 25/6/2025, tập trung đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.
Dự thảo Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) đang được Bộ Tài chính lấy ý kiến.
Theo Bộ Tài chính, việc thực hiện hai luật vẫn còn một số bất cập. Một khoản vốn đầu tư công từ ngân sách nhà nước vừa chịu sự điều chỉnh của quy trình ngân sách, vừa chịu sự điều chỉnh của quy trình đầu tư công. Điều này làm phát sinh sự giao thoa về thẩm quyền, hồ sơ, trình tự, thời hạn và trách nhiệm trong quá trình lập, giao dự toán, kế hoạch vốn, thanh toán, quyết toán, kiểm tra và giám sát.
Dự thảo Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) được xây dựng trên kết cấu của Luật Ngân sách nhà nước năm 2025. Các nội dung của Luật Đầu tư công được giản lược, lồng ghép vào các chương, điều, khoản tương ứng; nội dung đặc thù về chương trình, nhiệm vụ, dự án đầu tư công được quy định tại chương riêng. Dự thảo gồm 10 chương, 102 điều.
Dự thảo sửa đổi, bổ sung quy định về áp dụng pháp luật. Văn bản này điều chỉnh nội dung về nguồn thu và nhiệm vụ chi của ngân sách trung ương lẫn địa phương. Quy định về việc sử dụng dự phòng ngân sách và nguồn tăng thu cũng được sửa đổi. Đồng thời, dự thảo bổ sung các nội dung liên quan đến kế hoạch tài chính 5 năm và dự toán chi đầu tư công hằng năm. Thời gian lập, giao dự toán cùng quy trình tổ chức chi ngân sách được hoàn thiện lại. Cuối cùng, văn bản quy định cụ thể hơn về việc chuyển nguồn và quyết toán ngân sách.
Đáng chú ý, dự thảo tích hợp kế hoạch đầu tư công hằng năm vào dự toán chi đầu tư công hằng năm, nhằm thống nhất quản lý trong toàn bộ quy trình ngân sách nhà nước đối với đầu tư công.
Dự thảo cũng bổ sung quy định về đánh giá hiệu quả đầu tư công xuyên suốt từ khâu lập, thẩm định, phê duyệt, tổ chức thực hiện đến vận hành, khai thác sau đầu tư. Việc đánh giá gắn với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, năng lực cơ sở hạ tầng, đời sống và an sinh xã hội.
Ngoài ra, dự thảo bổ sung quy định về ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quản lý ngân sách nhà nước; nguyên tắc phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa ngân sách cấp tỉnh và cấp xã; sử dụng số thu vượt dự toán và nguồn dự phòng, Quỹ dự trữ tài chính, nguồn tăng thu để ứng phó, khắc phục tình trạng khẩn cấp vì lợi ích quốc gia, dân tộc và ổn định kinh tế vĩ mô.