Hoàn thiện chính sách, kết nối nguồn lực phát triển thị trường
Tại Hội nghị Xã thương mại điện tử toàn quốc năm 2026 với chủ đề “Công Thương đưa thương mại điện tử về xã, bệ phóng tăng trưởng hai con số” diễn ra chiều ngày 11/11, bà Nguyễn Thị Minh Huyền, Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử (Bộ Công Thương) đã chia sẻ những định hướng chính sách và kết quả triển khai thương mại điện tử tại các địa phương thời gian qua.
Hội nghị Xã thương mại điện tử toàn quốc năm 2026.
Theo đó, Luật Thương mại điện tử và Nghị định hướng dẫn Luật Thương mại điện tử có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 đã tạo hành lang pháp lý quan trọng cho hoạt động thương mại điện tử. Cùng với đó, Quyết định số 1568/QĐ-BCT của Bộ Công Thương phê duyệt Kế hoạch tổng thể phát triển thương mại điện tử quốc gia giai đoạn 2026-2030 xác định các mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp phát triển trong giai đoạn mới, hướng đến thương mại điện tử bền vững, thu hẹp khoảng cách vùng miền.
Trên cơ sở này, Cục Thương mại điện tử tập trung triển khai ba nhóm giải pháp trọng tâm, gồm: Hướng dẫn thực thi chính sách, nâng cao năng lực quản lý và khai thác dữ liệu thương mại điện tử; phát triển các ngành hàng chủ lực, mở rộng thị trường tiêu thụ hàng Việt Nam trong nước và xuyên biên giới; kết nối nguồn lực trong hệ sinh thái thương mại điện tử, đào tạo và hỗ trợ nâng cao kỹ năng tự kinh doanh trực tuyến.
Trong nhóm giải pháp thứ nhất, năm 2026, Cục tập trung tư vấn, hướng dẫn các địa phương xây dựng kế hoạch phát triển thương mại điện tử, xác định sản phẩm, ngành hàng và đối tượng ưu tiên hỗ trợ. Đồng thời, đẩy mạnh chia sẻ dữ liệu phục vụ công tác quản lý và phát triển thị trường.
Đến nay, trong giai đoạn thí điểm, Cục đang chia sẻ dữ liệu thương mại điện tử cho 34 tỉnh, thành phố. Đây là nguồn thông tin phục vụ Sở Công Thương trong công tác quản lý, đồng thời hỗ trợ chính quyền cấp xã tổ chức triển khai các hoạt động thương mại điện tử phù hợp với điều kiện thực tế.
Đối với phát triển ngành hàng và mở rộng thị trường, Cục chú trọng những ngành hàng chủ lực đang chiếm tỷ trọng, thị phần lớn trong thương mại điện tử bán lẻ, như: thời trang, dệt may, giày dép.
Bên cạnh các ngành hàng này, việc kết nối vùng qua thương mại điện tử được đẩy mạnh nhằm quảng bá, tiêu thụ nông sản, sản phẩm OCOP và đặc sản địa phương. Hoạt động kết nối tập trung vào liên kết giữa chủ thể sản xuất với nền tảng thương mại điện tử, doanh nghiệp phân phối, hệ thống chợ, siêu thị và các đơn vị cung cấp dịch vụ.
Các chương trình liên kết vùng qua thương mại điện tử tại Lai Châu, Đà Nẵng, Đồng Tháp là những hoạt động tiêu biểu. Đáng chú ý, trong chuỗi hoạt động tại Đồng Tháp, khoảng 1.000 sản phẩm OCOP trong vùng đã được tiêu thụ qua thương mại điện tử; sản phẩm ghi nhận gần 5 triệu lượt tiếp cận trong 3 ngày tổ chức sự kiện. Riêng mặt hàng dứa tiêu thụ hơn 3,5 tấn chỉ trong 90 phút bán hàng trực tuyến.
Cùng với kết nối thị trường, Cục Thương mại điện tử tăng cường phối hợp với các địa phương, nền tảng thương mại điện tử và đơn vị cung cấp dịch vụ công nghệ, thanh toán, logistics nhằm hỗ trợ các chủ thể kinh doanh tiếp cận thị trường.
Trong năm 2026, thông qua các chương trình phát triển thương mại điện tử theo vùng, Cục đã thúc đẩy ký kết hợp tác giữa gần 20 Sở Công Thương với các doanh nghiệp công nghệ số, dịch vụ thương mại điện tử và tổ chức tài chính. Các bên phối hợp tổ chức hơn 40 chương trình, lớp tập huấn dành cho tiểu thương; hỗ trợ gần 1.000 nhà bán hàng thực hành bán hàng trực tiếp trên nền tảng số.
Bà Nguyễn Thị Minh Huyền, Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử (Bộ Công Thương).
Đáng chú ý, gần 100 phiên livestream có sự tham gia của Cục Thương mại điện tử đã được tổ chức, góp phần tăng thêm hơn 8.500 đơn hàng. Cuốn cẩm nang hướng dẫn tiểu thương bán hàng qua thương mại điện tử cũng tiếp cận hàng chục nghìn lượt truy cập chỉ trong một tuần sau khi đăng tải trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ.
Bà Nguyễn Thị Minh Huyền đánh giá cao sự tích cực của Báo Công Thương trong công tác tổ chức Hội nghị nhằm lan toả và thúc đẩy sức phát triển của thương mại điện tử. Thực tế, mô hình xã thương mại điện tử bước đầu được triển khai tại Bình Lư (Lai Châu), Chợ Lách (Vĩnh Long) và Phượng Dực (Hà Nội), tạo cơ sở thực tiễn để tiếp tục hoàn thiện và nhân rộng.
Xây dựng mô hình xã thương mại điện tử từ những điển hình
Từ thực tiễn triển khai, Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử cho rằng, để hình thành những mô hình thương mại điện tử cấp xã nổi bật, trước hết cần có sự chủ động của địa phương. Phát triển thương mại điện tử không chỉ dừng lại ở việc lựa chọn sản phẩm đáp ứng nhu cầu thị trường để đưa lên môi trường trực tuyến, mà còn phải giúp người dân có kỹ năng tự kinh doanh và khai thác hiệu quả cơ hội từ kinh tế số.
Đây là những điều kiện quan trọng để phát huy lợi thế sản xuất, mở rộng thị trường và nâng cao hiệu quả kinh tế địa phương. Theo định hướng của Cục Thương mại điện tử, quá trình xây dựng mô hình xã thương mại điện tử tập trung vào một số nội dung trọng tâm.
Trong đó, lựa chọn điển hình, hình thành các hạt nhân phát triển thương mại điện tử. Các địa phương được khuyến khích ưu tiên lựa chọn những xã có sự quan tâm, chủ động và quyết tâm cao trong hành động. Trên cơ sở đó, tập trung nguồn lực xây dựng những mô hình tiêu biểu, tạo kết quả thực chất, làm cơ sở lan tỏa và nhân rộng.
Công tác hỗ trợ các địa phương tập huấn, đào tạo, phát triển thương mại điện tử đang được tích cực triển khai.
Kết nối nguồn lực và tổ chức triển khai phù hợp với từng địa phương. Trong quá trình này, Cục Thương mại điện tử phối hợp với các Sở Công Thương hướng dẫn, kết nối chương trình và các đơn vị cung cấp dịch vụ thương mại điện tử.
Chính quyền cấp xã giữ vai trò nòng cốt trong lựa chọn sản phẩm, huy động người bán và tổ chức thực hiện. Các nền tảng thương mại điện tử hỗ trợ đào tạo, quảng bá, phát triển thị trường; trong khi các đơn vị dịch vụ đảm nhiệm hỗ trợ thanh toán, vận chuyển và vận hành hoạt động kinh doanh.
Lan tỏa mô hình để các địa phương trong cả nước học tập, ghi nhận những điển hình thành công. Cục Thương mại điện tử định hướng phối hợp với Báo Công Thương và các cơ quan truyền thông giới thiệu những cách làm hiệu quả, tăng cường kết nối và chia sẻ kinh nghiệm trong cộng đồng.
Đáng chú ý, hiệu quả của mô hình không chỉ được nhìn nhận qua số lượng sản phẩm được đưa lên sàn hay hoạt động quảng bá trực tuyến, mà cần được đánh giá bằng khả năng tự kinh doanh của người dân, khả năng duy trì hoạt động và hiệu quả tiêu thụ sản phẩm.
Với quan điểm triển khai xuyên suốt “Lựa chọn điển hình - Kết nối nguồn lực - Lan tỏa mô hình thành công”, Cục Thương mại điện tử hướng tới phát triển thương mại điện tử thực chất, bền vững từ cấp xã; nâng cao năng lực kinh doanh của tiểu thương, mở rộng thị trường tiêu thụ hàng Việt Nam, phát triển kinh tế địa phương và đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số của đất nước.