Đóng

Đưa thương mại điện tử về xã: Cơ hội tăng trưởng và bài toán logistics

Tại Hội nghị Xã thương mại điện tử toàn quốc năm 2026, các đại biểu chỉ rõ những điểm nghẽn, đề xuất giải pháp thúc đẩy thương mại điện tử phát triển từ cơ sở.

Tại phiên thảo luận trong khuôn khổ Hội nghị Xã thương mại điện tử toàn quốc năm 2026 với chủ đề “Công Thương đưa thương mại điện tử về xã, bệ phóng tăng trưởng hai con số” tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến chiều 11/11, tại Hà Nội, đại diện chính quyền cơ sở, doanh nghiệp nền tảng và các nhà sáng tạo nội dung đã chia sẻ những kinh nghiệm thực tiễn, nhận diện khó khăn trong quá trình đưa hàng hóa địa phương lên môi trường số. Các ý kiến cho thấy, để phát triển thương mại điện tử cấp xã, cần giải quyết đồng bộ những vấn đề từ đào tạo kỹ năng, lựa chọn sản phẩm, tổ chức bán hàng đến logistics và cơ chế duy trì hoạt động lâu dài.

Hội nghị Xã thương mại điện tử toàn quốc năm 2026 với chủ đề “Công Thương đưa thương mại điện tử về xã, bệ phóng tăng trưởng hai con số” chiều 11/11, tại Hà Nội.

Từ nhu cầu của địa phương đến những điểm nghẽn cần tháo gỡ

Chia sẻ tại hội nghị từ điểm cầu Điện Biên, bà Hà Thị Thanh Tâm, Phó Bí thư Đảng ủy xã, Chủ tịch UBND xã Mường Ảng (tỉnh Điện Biên), cho biết địa phương được xem là thủ phủ cà phê của tỉnh, với hơn 2.100 ha cà phê, trong đó khoảng 1.800 ha đã cho thu hoạch và 1.600 ha đang trong kỳ kinh doanh.

Tuy nhiên, người dân hiện vẫn chủ yếu bán cà phê tươi. Mặc dù địa phương đã có một số cơ sở chế biến, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực cà phê và đang từng bước phát triển chế biến sâu, việc mở rộng thị trường tiêu thụ vẫn là vấn đề được quan tâm. Ngoài cà phê, Mường Ảng còn có các sản phẩm đặc trưng như bưởi da xanh, thịt sấy, thịt gác bếp. Xã hiện có khoảng 18 sản phẩm OCOP, đang hoàn thiện hồ sơ công nhận thêm khoảng 10 sản phẩm, dự kiến nâng tổng số lên khoảng 28 sản phẩm trong năm nay.

Theo bà Hà Thị Thanh Tâm, điều địa phương mong muốn là xây dựng được mô hình xã thương mại điện tử, hình thành kênh tiêu thụ sản phẩm cho người dân. Tuy nhiên, quá trình triển khai đang gặp ba khó khăn lớn.

Trước hết, địa phương chưa có kênh tiêu thụ sản phẩm ổn định trên nền tảng số. Bên cạnh đó, nhiều người dân chưa biết cách đưa sản phẩm lên sàn, vận hành gian hàng và tổ chức bán hàng. Chi phí quảng cáo, vận hành và các khoản phí liên quan cũng khiến một số hộ kinh doanh e ngại.

Từ thực tế này, lãnh đạo xã Mường Ảng mong muốn nhận được sự hỗ trợ của Bộ Công Thương, các cơ quan chức năng và doanh nghiệp nền tảng, đặc biệt là TikTok Shop, để từng bước xây dựng mô hình xã thương mại điện tử phù hợp với điều kiện địa phương.

Ở góc độ nền tảng, ông Nguyễn Lâm Thanh, Giám đốc Công ty TNHH Công nghệ TikTok Việt Nam, cho rằng cần nhìn nhận đầy đủ hơn mối liên kết giữa nhà sản xuất, thương nhân và những người trực tiếp bán hàng trên nền tảng số.

Ông Nguyễn Lâm Thanh, Giám đốc Công ty TNHH Công nghệ TikTok Việt Nam phát biểu.

Theo ông Nguyễn Lâm Thanh, một địa phương có thể sở hữu cơ sở sản xuất lớn nhưng hoạt động phân phối được thực hiện bởi thương nhân ở nơi khác, hoặc thông qua mạng lưới KOL, KOC trên toàn quốc. Vì vậy, việc đánh giá thương mại điện tử chỉ dựa trên chủ thể kinh doanh tại từng xã, phường có thể chưa phản ánh đầy đủ thực tế.

Ông Nguyễn Lâm Thanh nhấn mạnh, mỗi địa phương cần xác định rõ thế mạnh, bản sắc và lợi thế riêng. Phát triển thương mại điện tử không chỉ là tiêu thụ hàng hóa mà còn gắn với quảng bá điểm đến, làng nghề, văn hóa và những giá trị đặc trưng.

Được biết, trong năm 2026, TikTok đã trực tiếp làm việc với hơn 200 xã, phường. Doanh nghiệp cũng triển khai các chương trình đào tạo, hỗ trợ người bán, cơ chế hỗ trợ phí sàn, hoa hồng và các hoạt động quảng bá.

Đáng chú ý, ông Nguyễn Lâm Thanh cho biết TikTok cam kết tiếp tục đồng hành với địa phương trong năm 2027, trong đó có việc hỗ trợ xây dựng các kênh chính thức có dấu tích xanh cho chính quyền địa phương, phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế, văn hóa và truyền tải thông tin chính xác.

Đại diện TikTok cũng đề xuất xây dựng chương trình đào tạo đồng bộ từ Trung ương đến địa phương, thay vì tổ chức các hoạt động riêng lẻ, qua đó tạo điều kiện để chính quyền cơ sở và người dân tham gia thương mại điện tử hiệu quả hơn.

KOL, KOC sẵn sàng đồng hành, đề xuất giải pháp phát triển bền vững

Cùng trao đổi về việc đưa sản phẩm địa phương lên môi trường số, ông Lê Đăng Khoa (nhà sáng tạo nội dung PewPew) bày tỏ mong muốn đóng góp vào hoạt động quảng bá hàng hóa, hình ảnh quê hương và các điểm đến của Việt Nam.

Theo ông Lê Đăng Khoa, nhiều nhà sáng tạo nội dung sẵn sàng tham gia giới thiệu, bán sản phẩm địa phương. Tuy nhiên, trong thực tế, không ít doanh nghiệp, cơ sở sản xuất còn ngần ngại mở rộng sang kênh trực tuyến vì hoạt động kinh doanh truyền thống vẫn ổn định. 

Một khó khăn khác là năng lực cung ứng và logistics, ông Lê Đăng Khoa dẫn ví dụ về việc sản phẩm nông sản tươi được bán với số lượng lớn nhưng quá trình chuẩn bị, vận chuyển kéo dài khiến chất lượng hàng hóa không được bảo đảm khi đến tay người tiêu dùng. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến nhà sản xuất mà còn tác động trực tiếp đến uy tín của những người giới thiệu, bán hàng.

Ông Lê Đăng Khoa (Nhà sáng tạo nội dung PewPew) chia sẻ tại Hội nghị.

Từ thực tế đó, PewPew mong muốn chính quyền địa phương tăng cường kết nối nhà sáng tạo nội dung với doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, đồng thời quan tâm cải thiện hạ tầng logistics.

Ông Lê Đăng Khoa cũng chia sẻ, thu nhập là yếu tố cần thiết để duy trì hoạt động lâu dài, nhưng không phải động lực duy nhất. Các nhà sáng tạo nội dung mong muốn được đồng hành thường xuyên với địa phương, kết hợp quảng bá sản phẩm, vùng trồng, cơ sở sản xuất và du lịch.

Một câu chuyện thực tiễn khác được bà Vũ Thị Bích Hồng, chủ kênh TikTok Shop Cô Ba Hồng, chia sẻ tại hội nghị là hành trình đưa nông sản Lai Châu lên môi trường số.

Theo bà Hồng, sau hơn một năm tham gia thương mại điện tử, chương trình đã hỗ trợ tiêu thụ gần 600 tấn khoai sâm trên nền tảng trực tuyến. Đặc biệt, bà xúc động khi chia sẻ rằng thương hiệu khoai sâm Sìn Hồ lần đầu tiên được đưa lên bản đồ nông sản Việt Nam. Không chỉ có khoai sâm, chương trình còn hỗ trợ tiêu thụ khoảng 100 tấn miến dong Bình Lư trong bốn tháng, cùng hàng nghìn đơn hàng hoa Tết và các sản phẩm địa phương khác.

Tuy nhiên, điều kiện địa hình và giao thông tại Lai Châu khiến hoạt động vận chuyển còn nhiều khó khăn. Có đơn hàng từ Lai Châu đến Thành phố Hồ Chí Minh mất tới một tuần, tạo áp lực đối với việc đáp ứng yêu cầu giao hàng trên nền tảng.

Từ những chia sẻ tại hội nghị, có thể thấy phát triển thương mại điện tử cấp xã không đơn thuần là đưa sản phẩm lên sàn hay tổ chức những phiên bán hàng trực tuyến. Để người dân thực sự tham gia và duy trì hoạt động kinh doanh, cần có sự kết nối giữa chính quyền, doanh nghiệp nền tảng, nhà sáng tạo nội dung và các chủ thể sản xuất.

Những vấn đề được đặt ra từ Mường Ảng, Lai Châu cùng kinh nghiệm của TikTok và các nhà sáng tạo nội dung cũng cho thấy yêu cầu chuyển từ hỗ trợ ban đầu sang xây dựng năng lực kinh doanh số lâu dài. Đây là cơ sở quan trọng để các địa phương từng bước phát huy lợi thế, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm, tạo thêm sinh kế cho người dân và đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế từ cơ sở.

Nhóm PV