Từ những tuyến cao tốc đến không gian tăng trưởng mới
Chiều 13/8, tại tỉnh Gia Lai đã diễn ra Hội thảo “Hạ tầng liên vùng - Động lực thu hút đầu tư, phát triển du lịch miền Trung - Tây Nguyên”.
Là doanh nghiệp địa phương gắn bó hơn 30 năm tại địa bàn, đại diện Công ty CP Tập đoàn Đức Long Gia Lai (DLG) đã mang đến hội thảo bài tham luận ấn tượng về vai trò của hạ tầng cao tốc liên vùng.
Hội thảo “Hạ tầng liên vùng - Động lực thu hút đầu tư, phát triển du lịch miền Trung - Tây Nguyên”.
Ông Phạm Văn Binh, Uỷ viên Hội đồng quản trị, Phó tổng giám đốc Công ty CP Tập đoàn Đức Long Gia Lai cho rằng để khu vực phát huy lợi thế về nông nghiệp, công nghiệp chế biến, năng lượng, thương mại và du lịch, bài toán đầu tiên cần giải quyết là tạo dựng một mạng lưới giao thông đủ mạnh.
Theo doanh nghiệp, các tuyến cao tốc đang được triển khai như Quy Nhơn - Pleiku, Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột cùng định hướng phát triển các tuyến kết nối Đông - Tây đang từng bước thay đổi diện mạo hạ tầng khu vực. Tuy nhiên, Tây Nguyên vẫn cần một trục cao tốc dọc đủ mạnh để liên kết các trung tâm kinh tế, sản xuất, logistics và du lịch.
Ông Phạm Văn Binh, Uỷ viên Hội đồng quản trị, Phó tổng giám đốc Công ty CP Tập đoàn Đức Long Gia Lai.
Trong đó, trục cao tốc Bắc - Nam phía Tây, đoạn Pleiku - Buôn Ma Thuột - Gia Nghĩa, được nhìn nhận như một “xương sống” mới của không gian phát triển Tây Nguyên. Khi kết nối với các tuyến ngang, hàng hóa từ vùng sản xuất có thể tiếp cận nhanh hơn với cảng biển, cửa khẩu và các thị trường lớn; đồng thời tạo điều kiện hình thành các trung tâm logistics, khu công nghiệp, đô thị và dịch vụ quanh những nút giao phù hợp.
Đáng chú ý, tác động của hạ tầng không chỉ nằm ở việc giảm thời gian vận chuyển. Khi các tuyến đường được kết nối thành mạng lưới, dòng vốn, lao động, hàng hóa và khách du lịch cũng có điều kiện lưu chuyển thuận lợi hơn giữa biển - cao nguyên - biên giới.
Đây cũng là cơ sở để các địa phương chuyển từ mô hình khai thác lợi thế riêng lẻ sang xây dựng chuỗi giá trị liên vùng, trong đó nông nghiệp, công nghiệp chế biến, logistics, thương mại và du lịch hỗ trợ lẫn nhau.
Doanh nghiệp cần một “đầu bài” rõ để đầu tư logistics du lịch
Từ câu hỏi của Ban Tổ chức về mong muốn của doanh nghiệp để có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi logistics du lịch và góp phần định vị giá trị các địa phương, đại diện Đức Long Gia Lai nhấn mạnh rằng doanh nghiệp không chỉ cần các chính sách ưu đãi.
Điều quan trọng hơn là một “đầu bài” đầu tư đủ rõ, bao gồm quy hoạch, quỹ đất, cơ chế khai thác, thủ tục và phương thức phối hợp giữa các địa phương.
Trong giai đoạn 2026 - 2030, Tập đoàn triển khai chiến lược "đôi cánh năng lượng - hạ tầng".
Theo doanh nghiệp, logistics du lịch cần được nhìn nhận rộng hơn hoạt động vận chuyển. Đây phải là một hệ sinh thái gồm hạ tầng giao thông, dịch vụ, công nghệ và trải nghiệm. Vì vậy, khi xây dựng cao tốc và quy hoạch các nút giao, cần tính toán đồng thời không gian phát triển dịch vụ, điểm dừng nghỉ, trung tâm logistics và các điểm du lịch.
Mỗi nút giao, nếu được tổ chức hợp lý, không chỉ là nơi phương tiện ra vào cao tốc mà còn có thể trở thành “cửa ngõ” giới thiệu sản phẩm đặc trưng, nông sản, ẩm thực và văn hóa địa phương. Từ đó, giao thông có thể kết nối trực tiếp với thương mại, du lịch, dịch vụ và đô thị.
Một vấn đề khác được doanh nghiệp đặt ra là cơ chế phối hợp liên vùng và dữ liệu dùng chung. Nếu mỗi địa phương phát triển sản phẩm theo cách riêng, hành trình “biển - cao nguyên - biên giới” khó trở thành một sản phẩm du lịch thống nhất. Ngược lại, khi các địa phương cùng chia sẻ dữ liệu, liên kết điểm đến, xây dựng tour tuyến và tổ chức dịch vụ đồng bộ, thời gian lưu trú và mức chi tiêu của du khách có thể được nâng lên.
Về nguồn lực, Đức Long Gia Lai cho rằng mô hình đối tác công - tư (PPP) có thể tạo thêm dư địa để huy động nguồn vốn xã hội. Nhà nước tập trung vào quy hoạch, giải phóng mặt bằng và hạ tầng khung; doanh nghiệp tham gia đầu tư các mắt xích như trạm dừng nghỉ, trung tâm logistics, khu dịch vụ và nền tảng công nghệ.
Hiện Đức Long Gia Lai đang tham gia đề xuất các dự án cao tốc kết nối liên vùng, đồng thời nghiên cứu tuyến Pleiku - Lệ Thanh và tìm kiếm sự hợp tác với các đối tác về đầu tư, xây dựng, công nghệ và tài chính.
Đại diện doanh nghiệp cho rằng, đầu tư hạ tầng không chỉ được tính bằng hiệu quả tài chính của một dự án. Giá trị lớn hơn nằm ở khả năng mở ra không gian phát triển mới cho cả khu vực.
“Cao tốc đi đến đâu thì cơ hội đầu tư, việc làm và giá trị địa phương được mở ra đến đó. Khi du khách ở lại lâu hơn, nông sản, văn hóa và thương hiệu địa phương cũng có thêm cơ hội được định vị rõ hơn”, ông Phạm Văn Binh chia sẻ.
Theo hướng tiếp cận này, hạ tầng không còn đơn thuần là những tuyến đường nối các địa phương, mà trở thành nền móng để hình thành một hệ sinh thái kinh tế mới. Khi trục Bắc - Nam phía Tây được kết nối với các hành lang Đông - Tây, miền Trung - Tây Nguyên có thêm điều kiện hình thành những chuỗi liên kết mới, đưa lợi thế của từng địa phương vào một mạng lưới phát triển chung.
Đại diện DLG khẳng định trong giai đoạn 2026 - 2030, Tập đoàn triển khai chiến lược "đôi cánh năng lượng - hạ tầng", coi việc tham gia phát triển hạ tầng chiến lược không chỉ là cơ hội kinh doanh mà còn là trách nhiệm xã hội đối với sự phát triển bền vững của Tây Nguyên.
Hạ tầng cao tốc hoàn thiện sẽ giúp rút ngắn thời gian di chuyển, đưa du lịch, nông nghiệp chế biến và công nghiệp của toàn vùng miền Trung - Tây Nguyên thực sự "cất cánh" và trở thành không gian tăng trưởng năng động của cả nước.
Tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Tây (đoạn Pleiku - Buôn Ma Thuột - Gia Nghĩa): Chiều dài gần 258 km, đi qua Gia Lai, Đắk Lắk và Lâm Đồng. Giai đoạn 1 dự kiến đầu tư 4 làn xe hoàn chỉnh, mặt đường rộng 24,75 m, tốc độ thiết kế 100 km/h với tổng vốn đầu tư dự kiến gần 81.000 tỷ đồng. Ngày 15/7/2026, Bộ Xây dựng đã chính thức có văn bản chấp thuận cho DLG lập hồ sơ đề xuất dự án này.
Tuyến cao tốc Pleiku - Lệ Thanh: Chiều dài khoảng 54 km, quy mô 4 làn xe với tổng vốn đầu tư dự kiến hơn 17.000 tỷ đồng. Tuyến đường nối thẳng từ Quy Nhơn - Pleiku đến cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh, hình thành hành lang kinh tế thông suốt từ biển lên cao nguyên và đến biên giới.