Đóng

EVFTA thúc đẩy thương mại Việt Nam - Bắc Âu tăng trưởng tích cực

Nhờ lực đẩy từ Hiệp định EVFTA, xuất khẩu của Việt Nam sang Thụy Điển, Đan Mạch, Na Uy và Latvia nửa đầu năm 2026 tăng trưởng ở mức cao so với cùng kỳ năm trước.

Thương mại với hầu khắp thị trường tăng trưởng cao

Thông tin đến phóng viên Báo Công Thương, bà Nguyễn Thị Hoàng Thuý, Vụ trưởng, Trưởng cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển kiêm nhiệm Đan Mạch, Na Uy, Iceland, và Latvia cho biết, trong 6 tháng đầu năm 2026, quan hệ thương mại và đầu tư giữa Việt Nam với các thị trường Bắc Âu tiếp tục ghi nhận nhiều kết quả tích cực.

Dệt may là một trong những mặt hàng xuất khẩu chủ lực sang thị trường Bắc Âu

Theo số liệu thống kê của Cục Hải quan Việt Nam, kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Thụy Điển đạt 982,66 triệu USD. Trong đó, Việt Nam xuất khẩu sang Thụy Điển 748,78 triệu USD, tăng 19,6%; nhập khẩu từ Thụy Điển đạt 233,88 triệu USD, giảm 10% so với cùng kỳ năm 2025.

Thương mại Việt Nam - Đan Mạch đạt 468,31 triệu USD. Xuất khẩu của Việt Nam sang Đan Mạch đạt 265,29 triệu USD, tăng 29,9%; nhập khẩu từ thị trường này đạt 203,02 triệu USD, tăng 59,2%.

Đối với Na Uy, kim ngạch xuất nhập khẩu hai chiều đạt 400,57 triệu USD. Việt Nam xuất khẩu sang Na Uy 114,68 triệu USD, tăng 47,2%; nhập khẩu từ Na Uy đạt 285,89 triệu USD, giảm 9,2% so với cùng kỳ năm trước.

Kim ngạch thương mại giữa Việt Nam và Latvia đạt 211,34 triệu USD. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam đạt 190,26 triệu USD, tăng 36,9%; nhập khẩu từ Latvia đạt 21,08 triệu USD, tăng 84%. Đây là thị trường ghi nhận mức tăng nhập khẩu cao nhất trong số các thị trường nêu trên.

Nhìn chung, xuất khẩu của Việt Nam sang cả bốn thị trường đều duy trì đà tăng trưởng tích cực. Đáng chú ý, xuất khẩu sang Na Uy tăng 47,2%, Latvia tăng 36,9% và Đan Mạch tăng 29,9%. Ở chiều ngược lại, nhập khẩu từ Đan Mạch và Latvia tăng mạnh, trong khi nhập khẩu từ Thụy Điển và Na Uy giảm so với cùng kỳ năm 2025.

Bà Nguyễn Thị Hoàng Thuý nhấn mạnh, Hiệp định EVFTA có hiệu lực từ ngày 1/8/2020. Theo lộ trình cam kết, Việt Nam và EU sẽ loại bỏ khoảng 99% số dòng thuế, đồng thời giảm các rào cản pháp lý, mở rộng tiếp cận thị trường dịch vụ và mua sắm công, bảo hộ chỉ dẫn địa lý và tăng tính ổn định của khuôn khổ thương mại song phương.

Đối với hàng Việt Nam tại Bắc Âu, lợi ích trực tiếp nhất là khả năng được hưởng thuế nhập khẩu ưu đãi khi đáp ứng quy tắc xuất xứ. Điều này đặc biệt quan trọng đối với dệt may, giày dép, đồ gỗ, thủy sản, cà phê, sản phẩm điện tử, máy móc và các mặt hàng công nghiệp chế biến.

Bên cạnh lợi ích về thuế, EVFTA cũng giúp nâng cao mức độ tin cậy của thị trường Việt Nam, tạo cơ sở để nhà nhập khẩu xây dựng quan hệ dài hạn, đa dạng hóa nguồn cung và đưa doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.

Thực tế, để đáp ứng yêu cầu của Bắc Âu - thị trường có tiêu chuẩn cao bậc nhất thế giới, các doanh nghiệp đã nỗ lực đáp ứng yêu cầu thị trường. Đơn cử, dệt may là một trong những mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang thị trường Bắc Âu. Để xuất khẩu được sang thị trường này, các doanh nghiệp đã nỗ lực chuyển đổi sang sản xuất xanh.

Tại buổi gặp mặt báo chí và chia sẻ về tình hình sản xuất kinh doanh 6 tháng đầu năm 2026, ông Cao Hữu Hiếu - Tổng Giám đốc Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex) cho rằng, bên cạnh hoạt động sản xuất kinh doanh, Tập đoàn tiếp tục triển khai các giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị doanh nghiệp, tăng cường kiểm soát rủi ro, thúc đẩy đầu tư phát triển chuỗi dệt - nhuộm, chuyển đổi xanh, từng bước xây dựng hệ sinh thái sản xuất xanh - thông minh - tuần hoàn, đây được coi là động lực tăng trưởng mới của Vinatex trong giai đoạn 2026-2030.

Hiện nay, Vinatex đã triển khai các chương trình đo lường dấu chân carbon, phát triển sản xuất tuần hoàn, mô hình sản xuất tái chế từ sợi-dệt-may, đầu tư điện mặt trời áp mái, ứng dụng các nền tảng quản trị số và tự động hóa trong sản xuất. Nhiều đơn vị thành viên như: Hòa Thọ, Dệt May Huế, Phong Phú… đang từng bước chuẩn bị cho việc xây dựng mô hình nhà máy thông minh, đáp ứng các tiêu chuẩn ESG (môi trường - xã hội - quản trị), truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững của các thương hiệu toàn cầu. Đây là lý do giúp doanh nghiệp giữ vững được đơn hàng ở các thị trường đòi hỏi cao về tiêu chuẩn, trong đó có Bắc Âu.

Điểm sáng về đầu tư hai chiều

Về đầu tư, Thương vụ Việt Nam tại Thuỵ Điển, kiêm nhiệm Bắc Âu thông tin, trong 6 tháng đầu năm 2026, Thụy Điển, Đan Mạch, Na Uy, Iceland và Latvia có tổng cộng 359 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam, với tổng vốn đăng ký khoảng 4,44 tỷ USD.

Thương mại Việt Nam và các nước Bắc Âu có sự tăng trưởng tích cực

Trong đó, Đan Mạch đứng thứ 21 trong số 153 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam, với 179 dự án và tổng vốn đăng ký 2,46 tỷ USD. Thụy Điển đứng thứ 23, với 111 dự án và tổng vốn đăng ký 1,76 tỷ USD. Na Uy đứng thứ 40, với 62 dự án và tổng vốn đăng ký 201,57 triệu USD. Iceland có 3 dự án, tổng vốn đăng ký 20,32 triệu USD, đứng thứ 77; Latvia có 4 dự án, tổng vốn đăng ký 0,27 triệu USD, đứng thứ 128 trong số các quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam.

Dù có nhiều kết quả thuận lợi song từ năm 2026, hàng loạt quy định mới của EU bắt đầu được áp dụng như Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM), Quy định chống phá rừng (EUDR), Quy định về bao bì và rác thải bao bì (PPWR), Quy định chung về an toàn sản phẩm (GPSR) cùng yêu cầu về Hộ chiếu sản phẩm số (Digital Product Passport).

Các chuyên gia cho rằng EVFTA đang bước sang giai đoạn cạnh tranh mới khi EU tiếp tục mở rộng quan hệ thương mại với nhiều đối tác như Indonesia, Ấn Độ và khối Mercosur. Do đó, lợi thế thuế quan sẽ không còn là yếu tố quyết định.

Trong giai đoạn tới, khả năng duy trì và mở rộng thị phần của hàng Việt tại EU nói chung và Bắc Âu nói riêng sẽ phụ thuộc vào năng lực quản trị chuỗi cung ứng, minh bạch dữ liệu, đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững và kiểm soát chặt chẽ xuất xứ hàng hóa. Khi doanh nghiệp chuyển từ tư duy tận dụng ưu đãi thuế sang xây dựng năng lực cạnh tranh dựa trên chất lượng, tính minh bạch và phát triển xanh, EVFTA sẽ tiếp tục là động lực quan trọng giúp hàng Việt nâng cao vị thế tại một trong những thị trường khó tính nhưng giàu tiềm năng nhất thế giới.

Những kết quả nửa đầu năm 2026 cho thấy quan hệ thương mại và đầu tư giữa Việt Nam với các thị trường Bắc Âu và Latvia tiếp tục được mở rộng, tạo nền tảng thuận lợi để doanh nghiệp hai bên tăng cường kết nối, khai thác các cơ hội hợp tác và phát triển thị trường trong thời gian tới.

Bảo Ngọc