Gia Lai khơi nguồn sáng tạo công nghệ từ thế hệ trẻ

Từ những đường bay drone đến tư duy làm chủ công nghệ

Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng để đất nước phát triển nhanh, bền vững. Để hiện thực hóa mục tiêu này, việc phát triển nguồn nhân lực, khơi dậy năng lực sáng tạo và hình thành tư duy công nghệ từ thế hệ trẻ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Trong giáo dục phổ thông, giáo dục STEM đang mở ra hướng tiếp cận mới khi kết nối kiến thức khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học với thực tiễn. Thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức qua sách vở, học sinh được trực tiếp thiết kế, lập trình, thử nghiệm sản phẩm và tìm lời giải cho những vấn đề đặt ra. Tại Gia Lai, những sân chơi công nghệ trong trường học đang góp phần nuôi dưỡng niềm đam mê nghiên cứu khoa học, tạo nền tảng để học sinh từng bước tiếp cận và làm chủ công nghệ.

Trên sa bàn mô phỏng hành trình khám phá đại ngàn, những chiếc drone lần lượt cất cánh, vượt chướng ngại vật và tiến về đích theo lộ trình được lập trình sẵn. Phía sau mỗi đường bay là sự tập trung, khả năng tính toán và quá trình thử nghiệm của học sinh, những người đang biến kiến thức trên lớp thành trải nghiệm công nghệ thực tế.

Đó là không khí tại Giải đấu Drone Chi Lăng - Sao Việt 2026, do Trường THPT Chi Lăng phối hợp với Trường Tiểu học, THCS và THPT Sao Việt tổ chức ngày 20/10 tại phường Pleiku, tỉnh Gia Lai.

Với chủ đề “Hành trình đại ngàn - Bay cùng miền di sản Biển Hồ - Chư Đang Ya”, cuộc thi đưa những địa danh đặc trưng của Gia Lai vào sa bàn thực hành, tạo nên hành trình trải nghiệm công nghệ gắn với không gian văn hóa, cảnh quan địa phương.

Tham gia giải đấu có 32 đội thi đến từ hai trường. Các đội phải vận dụng kiến thức lập trình, điều khiển thiết bị bay không người lái, phối hợp xử lý tình huống để hoàn thành những nhiệm vụ được thiết kế theo từng chặng. Cuộc thi gồm hai phần thi bắt buộc là lập trình tự động và điều khiển bằng tay, với tổng điểm tối đa 100 điểm.

Không chỉ đòi hỏi kỹ năng thao tác, các phần thi còn thử thách khả năng tư duy logic, tính toán đường bay và xử lý những tình huống phát sinh. Một sai lệch nhỏ trong lập trình hoặc thao tác điều khiển cũng có thể khiến thiết bị chệch khỏi quỹ đạo, buộc các thành viên phải phân tích nguyên nhân và tìm cách khắc phục.

Quá trình đó giúp học sinh hiểu rằng công nghệ không chỉ là những thiết bị hiện đại mà còn là kết quả của tư duy khoa học, sự kiên trì và khả năng giải quyết vấn đề. Từ thiết kế, lắp ráp đến lập trình và vận hành, mỗi công đoạn đều tạo cơ hội để các em vận dụng kiến thức liên môn, rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm và phát triển tư duy sáng tạo.

Từ những sân chơi như vậy, giáo dục STEM từng bước chuyển từ việc truyền đạt kiến thức sang tổ chức các hoạt động học tập có tính trải nghiệm. Học sinh được khuyến khích đặt câu hỏi, thử nghiệm ý tưởng, chấp nhận sai sót và chủ động tìm giải pháp thay vì chỉ làm theo những hướng dẫn có sẵn.

Đây cũng là tinh thần phù hợp với định hướng của Nghị quyết 57-NQ/TW: lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực phát triển, đồng thời chú trọng xây dựng nguồn nhân lực có tri thức, kỹ năng và khả năng thích ứng với những thay đổi của thời đại.

Mở rộng sân chơi, nuôi dưỡng nguồn nhân lực công nghệ tương lai

Để giáo dục STEM phát huy hiệu quả, bên cạnh các cuộc thi trải nghiệm, việc xây dựng môi trường học tập thường xuyên, mở rộng cơ hội tiếp cận công nghệ và kết nối với các sân chơi có chất lượng là yêu cầu quan trọng.

Tại Gia Lai, định hướng phát triển giáo dục STEM, Robotics đang được mở rộng thông qua kế hoạch đăng cai Giải thi đấu Robotics quốc tế The Gong Legend Signature Event - VIQRC MS + ES, mùa giải 2026-2027.

Theo phương án Trường Tiểu học, THCS và THPT Sao Việt cùng Trường THPT Chi Lăng đề xuất với  UBND tỉnh Gia Lai trong buổi làm việc sáng 20/10, giải đấu dự kiến diễn ra từ ngày 25 đến 28/2/2027 tại phường Pleiku, với khoảng 120 đội thi ở hai bảng tiểu học và trung học cơ sở. Trong đó, dự kiến có 60 đội trong nước và 60 đội quốc tế, thu hút từ 1.000 đến 1.200 học sinh, chuyên gia, huấn luyện viên và phụ huynh.

Sự kiện dự kiến trao 6 suất tham dự Giải vô địch Robotics thế giới VEX Robotics World Championship 2027 tại Las Vegas, Hoa Kỳ. Đây sẽ là cơ hội để học sinh Gia Lai giao lưu với bạn bè quốc tế, tiếp cận môi trường thực hành công nghệ theo tiêu chuẩn quốc tế và thử sức trong một sân chơi có tính cạnh tranh cao.

Việc đề xuất đăng cai giải đấu cũng cho thấy nỗ lực mở rộng không gian giáo dục STEM tại địa phương, đưa các hoạt động nghiên cứu, sáng tạo công nghệ đến gần hơn với học sinh. Không chỉ tạo cơ hội phát triển năng lực cá nhân, những sân chơi này còn góp phần hình thành môi trường học tập cởi mở, khuyến khích tinh thần hợp tác và chia sẻ tri thức.

Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Hải Giang khẳng định tỉnh ủng hộ chủ trương tổ chức giải đấu, đồng thời đề nghị các đơn vị tiếp tục rà soát, hoàn thiện phương án tổ chức, bảo đảm tính khả thi, an toàn, hiệu quả và tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật, đặc biệt là các thủ tục cấp phép, điều kiện tổ chức sự kiện có yếu tố quốc tế. Đồng thời đề nghị các đơn vị liên quan hướng dẫn, hỗ trợ hai trường hoàn thiện hồ sơ, thủ tục tổ chức giải đấu theo đúng quy định.

Từ những đường bay drone trên sa bàn đến những mô hình robot được lập trình, giáo dục STEM đang góp phần đưa tinh thần đổi mới sáng tạo vào trường học tại Gia Lai. Đây không chỉ là sự đổi mới trong cách dạy và học, mà còn là bước đi thiết thực nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW, chuẩn bị nền tảng tri thức và nhân lực công nghệ cho sự phát triển của địa phương trong tương lai.