Thể chế mới mở đường cho các dự án chiến lược
Hội nghị công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm và Xúc tiến đầu tư năm 2026 vừa qua đánh dấu bước chuyển quan trọng khi Hà Nội chính thức bước từ giai đoạn xây dựng quy hoạch sang tổ chức thực hiện.
Thông điệp xuyên suốt được thành phố đưa ra là quy hoạch không dừng ở tầm nhìn, mà phải nhanh chóng chuyển hóa thành các chương trình, dự án cụ thể, tạo động lực tăng trưởng mới cho Thủ đô.
Trao đổi bên lề hội nghị, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu cho rằng, lợi thế cạnh tranh của Hà Nội trong giai đoạn mới không còn chỉ dựa trên vị thế Thủ đô, quy mô dân số hay sức mua của thị trường, mà được xây dựng trên nền tảng thể chế đồng bộ.
Người dân tham quan triển lãm Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm tại Bảo tàng Hà Nội
Theo ông, ba trụ cột gồm Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới, Luật Thủ đô năm 2026 và Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm đã tạo thành "kiềng ba chân" cho chiến lược phát triển dài hạn.
"Nghị quyết xác lập định hướng, Luật Thủ đô tạo hành lang pháp lý với nhiều cơ chế đặc thù, còn Quy hoạch tổng thể cụ thể hóa thành không gian phát triển và danh mục các dự án chiến lược", ông Nguyễn Xuân Lưu nhấn mạnh.
Điểm đáng chú ý là Hà Nội không lựa chọn cách tiếp cận "quy hoạch trước, triển khai sau" như trước đây, mà đồng thời hoàn thiện nền tảng thể chế và tổ chức thực hiện ngay sau khi quy hoạch được công bố. Điều này được kỳ vọng sẽ rút ngắn khoảng cách giữa chủ trương và hành động, nhanh chóng đưa các nguồn lực xã hội vào phát triển.
Theo lãnh đạo thành phố, từ nền tảng thể chế mới, Hà Nội đang hình thành năm lợi thế cạnh tranh nổi bật, trong đó quan trọng nhất là môi trường đầu tư minh bạch, ổn định, có khả năng dự báo cao và cơ chế phân cấp, phân quyền mạnh hơn để đẩy nhanh tiến độ các dự án.
Mục tiêu của Hà Nội không đơn thuần là thu hút nhiều dự án đầu tư, mà lựa chọn được các nhà đầu tư chiến lược, có khả năng dẫn dắt tăng trưởng, chuyển giao công nghệ, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mang tầm khu vực.
Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm không chỉ mở ra không gian phát triển mới mà còn khởi động loạt dự án chiến lược trên địa bàn
Ngay trong giai đoạn đầu triển khai quy hoạch, thành phố xác định ưu tiên giải quyết các điểm nghẽn đang ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sống và sức cạnh tranh của đô thị như chống ngập úng, giảm ùn tắc giao thông, xử lý ô nhiễm môi trường, cải tạo chung cư cũ, bảo đảm an toàn thực phẩm và xây dựng đô thị văn minh.
Theo ông Nguyễn Xuân Lưu, việc giải quyết đồng thời các vấn đề dân sinh và triển khai các dự án chiến lược sẽ tạo nền tảng để quy hoạch nhanh chóng đi vào cuộc sống.
Ba động lực dẫn dắt tăng trưởng và loạt dự án quy mô lớn
Theo Quy hoạch tổng thể, Hà Nội xác định ba động lực cốt lõi dẫn dắt tăng trưởng trong nhiều thập kỷ tới là hạ tầng hiện đại, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và thể chế.
Động lực đầu tiên là phát triển đồng bộ kết cấu hạ tầng, lấy giao thông làm nền tảng tổ chức không gian đô thị. Thành phố đang triển khai mạng lưới đường sắt đô thị, các tuyến vành đai, hệ thống cầu vượt sông Hồng cùng các trục hướng tâm nhằm tăng cường kết nối nội đô với Vùng Thủ đô và các hành lang kinh tế trọng điểm.
Trong đó, dự án mở rộng Quốc lộ 1A được kỳ vọng tạo thêm dư địa phát triển cho khu vực phía Nam, kết nối các cực tăng trưởng mới, đồng thời mở rộng không gian cho công nghiệp, logistics và đô thị.
Cùng với đó, Hà Nội sẽ phát triển đô thị theo mô hình TOD (phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng), chuyển từ mô hình đô thị đơn cực sang đa cực, đa trung tâm, với các tuyến metro đóng vai trò "xương sống" trong tổ chức không gian phát triển.
Theo định hướng này, hàng loạt dự án quy mô lớn sẽ được triển khai trong thời gian tới. Nổi bật là Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, không chỉ tạo dựng không gian cảnh quan sinh thái và văn hóa mới mà còn mở rộng quỹ đất phát triển thương mại, tài chính, dịch vụ và đô thị ven sông, hình thành một cực tăng trưởng mới của Thủ đô.
Bên cạnh đó là Khu đô thị thể thao quốc tế Hà Nội, được quy hoạch theo hướng trở thành tổ hợp thể thao, văn hóa, du lịch và dịch vụ hiện đại, góp phần nâng tầm vị thế của Hà Nội trên bản đồ các thành phố quốc tế.
Hàng loạt dự án quy mô lớn sẽ được triển khai trong thời gian tới, nổi bật là Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, không chỉ tạo dựng không gian cảnh quan sinh thái và văn hóa mới. Hình ảnh mô phỏng
Động lực thứ hai là khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số. Theo quy hoạch, Hà Nội sẽ phát triển Hòa Lạc trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu cả nước, tập trung vào các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, dữ liệu lớn, công nghệ sinh học và công nghệ xanh.
Song song với đó là đầu tư phát triển công viên công nghệ số, hạ tầng số, logistics hiện đại, công nghiệp công nghệ cao, giáo dục, y tế, văn hóa và công nghiệp sáng tạo nhằm hình thành các chuỗi giá trị mới có khả năng cạnh tranh toàn cầu.
Động lực thứ ba cũng được lãnh đạo thành phố đánh giá là quan trọng nhất, chính là thể chế và môi trường đầu tư.
Theo ông Nguyễn Xuân Lưu, Luật Thủ đô cùng các cơ chế đặc thù sẽ tạo điều kiện để Hà Nội đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, nâng cao tính minh bạch, giảm thời gian chuẩn bị đầu tư và đồng hành cùng doanh nghiệp trong suốt quá trình triển khai dự án.
"Sự cộng hưởng giữa hạ tầng hiện đại, khoa học, công nghệ và thể chế sẽ tạo nên lợi thế cạnh tranh mới cho Hà Nội trong thu hút đầu tư chất lượng cao", lãnh đạo TP. Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu khẳng định.
Song song với đồng bộ giải pháp, Hà Nội sẽ từng bước định hình mô hình đô thị thông minh và thực hiện tư duy “hạ tầng dẫn dắt quy hoạch”. Theo đó, hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại sẽ là nền tảng để hình thành mô hình đô thị đa cực, đa trung tâm, bám sát 4 trụ cột chiến lược gồm “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo - Kết nối toàn cầu”.