Kế hoạch nhằm nâng cao hiệu quả thực thi các Hiệp định thương mại tự do (FTA) trên địa bàn thành phố Hải Phòng.
Trong bức tranh tăng trưởng kinh tế những năm gần đây, Hải Phòng tiếp tục khẳng định vai trò là cực tăng trưởng năng động của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ. Số liệu thống kê cho thấy 10 tháng đầu năm 2025, kim ngạch xuất khẩu của Hải Phòng ước đạt 40,7 tỷ USD, tăng 7,1% so với cùng kỳ năm 2024; trong khi nhập khẩu đạt 33,37 tỷ USD, tăng 18,6%.
Cơ cấu hàng hóa xuất nhập khẩu tiếp tục nghiêng về nhóm máy móc, thiết bị điện, linh kiện điện tử, cho thấy thành phố đang duy trì vị thế trung tâm sản xuất và xuất khẩu hàng công nghiệp chế tạo. Thị trường châu Á vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng kim ngạch thương mại của Hải Phòng.
Đáng chú ý, theo thông tin từ Bộ Công Thương, Hải Phòng là một trong những tỉnh, thành phố dẫn đầu cả nước trong công tác thực hiện hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA). Tại Lễ công bố Bộ Chỉ số đánh giá kết quả thực hiện các hiệp định thương mại tự do năm 2024 (FTA Index) do Bộ Công Thương phối hợp tổ chức, Hải Phòng là một trong 5 địa phương được Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính trao Bằng khen vì thành tích nổi bật. Đây là kết quả minh chứng cho mô hình phối hợp giữa Trung ương và địa phương trong thực thi hội nhập.
Tuy nhiên, kết quả xuất nhập khẩu trên địa bàn thành phố vẫn chưa đạt mức kỳ vọng, do nhiều nguyên nhân khách quan.
Năm 2025, để nâng cao hiệu quả công tác hội nhập kinh tế, thành phố Hải Phòng đã triển khai các chương trình, kế hoạch hỗ trợ, nâng cao năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp, đề xuất các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh trên địa bàn.
Theo đó, ngày 24/9/2025, thành phố ban hành Kế hoạch số 258/KH-UBND về việc nâng cao chỉ số đánh giá kết quả thực hiện các Hiệp định thương mại tự do (FTA Index) năm 2025 trên địa bàn thành phố Hải Phòng với mục tiêu nâng cao hiệu quả thực thi các Hiệp định thương mại tự do (FTA) trên địa bàn thành phố, góp phần thúc đẩy xuất khẩu, mở rộng thị trường, thu hút đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp thành phố trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế.
Kế hoạch nhằm mục đích cải thiện, nâng cao kết quả thực hiện các Hiệp định thương mại tự do; tiếp tục duy trì các chỉ số, chỉ số thành phần đạt kết quả cao, cải thiện, nâng cao các chỉ số, chỉ số thành phần đạt kết quả thấp. Đồng thời, nâng cao các chỉ số thành phần của FTA Index, qua đó nâng cao xếp hạng trong Bộ chỉ số FTA Index. Đáng chú ý, kế hoạch cũng xác định các nhiệm vụ, giải pháp cụ thể để tạo chuyển biến, thực chất trên các chỉ số thành phần của Bộ chỉ số FTA Index.
Ngoài ra, nhằm đồng hành tháo gỡ khó khăn, nâng cao hiệu quả giải quyết kiến nghị cho các doanh nghiệp trên địa bàn; đẩy mạnh hỗ trợ các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa, nhỏ tăng cường năng lực cạnh tranh, trong năm 2024, thành phố đã ban hành Kế hoạch số 121/KH-UBND ngày 19/5/2025 về tổ chức Hội nghị đối thoại doanh nghiệp thành phố hàng năm tại các Sở, ban, ngành.
Liên quan đến công tác truyền thông về các FTA, thành phố cũng đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn các doanh nghiệp nâng cao năng lực xúc tiến thương mại, xúc tiến xuất khẩu.
Cùng với đó, thường xuyên, chủ động phối hợp với các Cục, Vụ của Bộ Công Thương cập nhật, thông tin đến cộng đồng doanh nghiệp trên địa bàn thành phố hơn các Hội thảo, Diễn đàn, các Đoàn giao thương, kết nối sang thị trường nước ngoài nói chung và thị trường các nước là thành viên của FTA nói riêng nhằm nâng cao nhận thức, hướng dẫn doanh nghiệp về nội dung, cam kết thực thi trong Hiệp định thương mại đa phương và song phương mà Việt Nam đã tham gia ký kết và đàm phán.
Tích cực phối hợp với Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) thường xuyên hướng dẫn và thông báo văn bản quy phạm pháp luật mới ban hành, các quy định của các Hiệp định thương mại tự do song phương và đa phương, của các nước và khu vực.
Đồng thời trả lời xác minh xuất xứ hàng hóa theo yêu cầu của nước nhập khẩu, góp phần bảo vệ quyền lợi của hàng hóa xuất khẩu khi đáp ứng quy tắc xuất xứ của các Hiệp định thương mại. Tiếp tục chủ động thông tin, khuyến cáo đến cộng đồng doanh nghiệp những thông tin về hoạt động xuất nhập khẩu của các doanh nghiệp qua các cửa khẩu biên giới phía Bắc như Quảng Ninh; Lạng Sơn; Cao Bằng; Hà Giang…về việc duy trì ổn định, thúc đẩy hoạt động thông quan hàng hóa qua cửa khẩu cầu… để các doanh nghiệp chủ động sắp xếp kế hoạch sản xuất giao hàng hợp lý, trách tình trạng ùn ứ, chậm trễ. Thường xuyên phối hợp với Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương) cập nhật thông tin tới cộng đồng doanh nghiệp trên địa bàn về ‘Bản tin Phòng vệ thương mại và Cảnh báo sớm” được phát hành hàng tháng qua đó giúp nâng cao năng lực, hiểu biết của doanh nghiệp về các biện pháp phòng vệ thương mại, từ đó nâng cao khả năng ứng phó và bảo vệ quyền lợi trong hoạt động xuất nhập khẩu.
Kết nối với cơ quan đầu mối là Bộ Công Thương trong quá trình thực thi các cam kết FTA để bảo đảm tránh trùng lặp, lãng phí và đạt hiệu quả thực thi tối ưu trong bối cảnh nguồn lực còn hạn chế Thiết lập cơ quan đầu mối tại địa phương là Sở Công Thương để tăng cường kết nối với cơ quan đầu mối cấp Trung ương là Bộ Công Thương trong quá trình thực thi các cam kết FTA để bảo đảm tránh trùng lặp, lãng phí và đạt hiệu quả thực thi tối ưu trong bối cảnh nguồn lực còn hạn chế.
Phối hợp với Bộ Công Thương tiếp nhận, vận hành, nâng cấp và phát triển Cổng thông tin FTAP nhằm kết nối doanh nghiệp với các cơ quan quản lý nhà nước trong quá trình thực hiện các FTA. Thành phố đã tiến hành hỗ trợ và hướng dẫn các doanh nghiệp xuất khẩu trên địa bàn tra cứu thông tin trực tuyến về các hiệp định thương mại tự do từ Cổng thông tin FTA (FTAP) của Bộ Công Thương và Ủy ban nhân dân thành phố (fta.haiphong.vn) và các trang thông tin điện tử chuyên ngành.
Bên cạnh đó, Hải Phòng đẩy mạnh lồng ghép phát triển kinh tế vùng với các mục tiêu chuyển đổi xanh, ứng phó biến đổi khí hậu và đảm bảo tính bền vững của chuỗi cung ứng. Thành phố tăng cường kết nối dữ liệu, chia sẻ thông tin thị trường, tiêu chuẩn kỹ thuật và các định hướng quy hoạch liên vùng; thúc đẩy hợp tác trong thu hút đầu tư, phát triển hạ tầng logistics và xây dựng các mô hình kinh tế tuần hoàn. Qua đó, hình thành không gian kinh tế thống nhất, tận dụng được lợi thế so sánh của từng địa phương, nâng cao năng lực cạnh tranh của vùng và giảm thiểu rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng trong bối cảnh biến động kinh tế – thương mại toàn cầu.
Ông Nguyễn Công Hân - Phó Giám đốc Sở Công Thương Hải Phòng cũng cho biết, với vai trò cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo Hội nhập quốc tế thành phố, Sở Công Thương đã làm tốt chức năng đầu mối cung cấp thông tin, hướng dẫn và làm rõ nội dung cam kết FTA cho doanh nghiệp.
Thực tiễn cho thấy, các chương trình tọa đàm, hội thảo, tập huấn do Sở Công Thương chủ trì, phối hợp với các đơn vị thuộc Bộ Công Thương tổ chức đã thu hút hàng trăm doanh nghiệp tham gia, không chỉ của Hải Phòng mà cả các tỉnh lân cận.
Lãnh đạo Sở Công Thương Hải Phòng cũng chia sẻ, để nâng cao hiệu quả thực thi các cũng như nâng tầm công tác hội nhập của thành phố, Hải Phòng đặc biệt chú trọng hỗ trợ, thúc đẩy mạnh mẽ khu vực kinh tế tư nhân, nhất là các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở hầu hết các ngành và các lĩnh vực kinh tế, từng bước đưa khu vực kinh tế này thực sự trở thành một động lực quan trọng trong phát triển kinh tế, một lực lượng nòng cốt tham gia.