Đóng

Hành trình 33 năm 'gieo' chữ và khát vọng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao

Từ hành trình 33 năm giảng dạy, PGS.TS. Lê Thị Lan Anh chia sẻ vai trò của ngôn ngữ, văn hóa trong đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển ngành Công Thương.

Đào tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển công nghiệp, thương mại và hội nhập quốc tế không chỉ cần những kỹ sư giỏi chuyên môn, công nghệ mà còn đòi hỏi đội ngũ lao động có năng lực ngôn ngữ, am hiểu văn hóa và khả năng thích ứng với môi trường làm việc đa dạng.

Từ giảng đường Đại học Công nghiệp Hà Nội, PGS.TS. Lê Thị Lan Anh, Trưởng khoa Tiếng Việt và Văn hóa Việt Nam, Trường Ngoại ngữ - Du lịch, đang cùng đồng nghiệp góp phần thực hiện mục tiêu ấy.

PGS.TS. Lê Thị Lan Anh, Trưởng khoa Tiếng Việt và Văn hóa Việt Nam, Trường Ngoại ngữ - Du lịch, Đại học Công nghiệp Hà Nội.

Nhân dịp Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, phóng viên Báo Công Thương có cuộc trò chuyện với PGS.TS. Lê Thị Lan Anh về hành trình 33 năm theo nghề, những đổi mới trong đào tạo và khát vọng lan tỏa giá trị tiếng Việt trong thời kỳ hội nhập.

Hạnh phúc từ hành trình bền bỉ chinh phục tri thức

- Thưa PGS.TS, 33 năm gắn bó với nghề giáo, điều gì khiến PGS.TS nhớ nhất trong hành trình ấy và trở thành động lực để cô tiếp tục cống hiến cho công tác đào tạo, nghiên cứu khoa học?

PGS.TS. Lê Thị Lan Anh: Tôi tốt nghiệp Khoa Ngữ văn, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội năm 1993. Đến nay, tôi đã trải qua ba môi trường công tác là Trường Đại học Hồng Đức, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội và Đại học Công nghiệp Hà Nội.

Trong hành trình ấy, dấu mốc khó quên nhất là những năm học thạc sĩ và làm nghiên cứu sinh. Khi ôn thi cao học, tôi phải gửi con trai mới 3 tuổi cho bà ngoại chăm sóc. Mỗi lần về thăm rồi lại đi, hai mẹ con đều ôm nhau khóc. Khi chính thức học thạc sĩ, tôi đưa con ra Hà Nội. Ban ngày đi học, chiều đón con, lo cơm nước, đợi con ngủ mới bắt đầu nghiên cứu. Những năm tháng ấy rất khó khăn nhưng niềm vui vỡ oà khi tôi được chuyển tiếp làm nghiên cứu sinh.

Hành trình làm nghiên cứu sinh của tôi trong 5 năm, từ tháng 11/2001 đến tháng 10/2006. Lúc ấy, khó khăn lại nhiều hơn vì tôi có thêm con thứ hai và chồng lại công tác xa nhà. Nhưng những cố gắng của tôi đã được đền đáp khi 7 thành viên Hội đồng đều đánh giá luận án đạt loại xuất sắc.

Những trải nghiệm đó giúp tôi hiểu rằng, để có tri thức thực chất, người học phải kiên trì, nghiêm túc và sẵn sàng vượt qua khó khăn. Tôi luôn tin vào điều giản dị: “Cứ đi rồi sẽ đến”.

Điều khiến tôi hạnh phúc nhất sau 33 năm đứng trên bục giảng là tình cảm chân thành của các thế hệ học trò. 

Gần đây, sinh viên lớp Ngôn ngữ học K18 cũng khiến tôi bất ngờ bằng món quà lưu giữ những hình ảnh và lời nhắn đầy tình cảm dành cho thầy cô. Những món quà giản dị ấy giúp tôi cảm nhận rõ hơn ý nghĩa của nghề giáo. Đó cũng là động lực để tôi tiếp tục gắn bó với công việc giảng dạy và nghiên cứu.

Đào tạo ngôn ngữ, văn hóa gắn với nhu cầu nhân lực thời hội nhập

- Đại học Công nghiệp Hà Nội vốn có thế mạnh đào tạo kỹ thuật, công nghệ. Theo PGS.TS, lĩnh vực ngôn ngữ và văn hóa đóng góp như thế nào vào việc phát triển nguồn nhân lực phục vụ ngành Công Thương?

PGS.TS. Lê Thị Lan Anh: Tôi cho rằng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao không thể chỉ nhìn từ góc độ kỹ thuật, công nghệ. Trong thời kỳ hội nhập, ngôn ngữ và văn hóa cũng là những yếu tố quan trọng giúp con người giao tiếp, kết nối và thích ứng với môi trường làm việc.

Đại học Công nghiệp Hà Nội có thế mạnh truyền thống về đào tạo kỹ thuật, công nghệ. Việc phát triển các ngành ngôn ngữ, văn hóa tại Trường Ngoại ngữ - Du lịch góp phần làm phong phú cơ cấu nguồn nhân lực, đáp ứng những nhu cầu đa dạng của xã hội.

Bên cạnh đào tạo cử nhân tiếng Việt và văn hóa Việt Nam, cử nhân Ngôn ngữ học, chúng tôi còn tổ chức nhiều khóa học, lớp dự bị và chương trình ngắn hạn dành cho người học đến từ Hàn Quốc, Trung Quốc, Lào, Thái Lan, Đài Loan, Nga, Mỹ và nhiều quốc gia, vùng lãnh thổ khác.

Thông qua hoạt động giảng dạy, Khoa Tiếng Việt và Văn hóa Việt Nam không chỉ giúp người học thêm yêu tiếng Việt, yêu tiếng nói dân tộc mà còn hiểu hơn về đất nước, con người, bản sắc văn hóa Việt Nam. Tôi cho rằng đây cũng là một cách góp phần đưa hình ảnh Việt Nam đến gần hơn với bạn bè quốc tế.

Điều chúng tôi mong muốn là sinh viên không chỉ hiểu sâu về ngôn ngữ, văn hóa mà còn có khả năng vận dụng kiến thức vào công việc, đáp ứng yêu cầu của các cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp trong thời đại mới.

- Từ trải nghiệm 33 năm gắn bó với nghề giáo, PGS.TS nhìn nhận thế nào về vai trò của người thầy trong văn hóa Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh xã hội hiện đại?

PGS.TS. Lê Thị Lan Anh: Trong văn hóa Việt Nam, người thầy từ lâu đã có một vị trí rất đặc biệt. Truyền thống “tôn sư trọng đạo” không chỉ thể hiện sự trân trọng đối với những người làm nghề dạy học mà còn phản ánh quan niệm sâu sắc của dân tộc về vai trò của giáo dục trong việc hình thành nhân cách, gìn giữ những giá trị đạo đức và trao truyền tri thức qua các thế hệ.

Trải qua 33 năm gắn bó với nghề, tôi càng thấm thía rằng giá trị của người thầy không chỉ nằm ở những kiến thức truyền đạt trên bục giảng mà còn ở những ảnh hưởng tích cực, đối với suy nghĩ, thái độ sống và con đường trưởng thành của học trò.

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, người học có thể tiếp cận kho tri thức rộng lớn chỉ bằng vài thao tác. Nhưng theo tôi, công nghệ dù hiện đại đến đâu cũng không thể thay thế vai trò của người thầy trong việc định hướng tư duy, bồi dưỡng nhân cách, khơi dậy khát vọng và nuôi dưỡng những giá trị nhân văn.

Đặc biệt, với những người làm công tác giảng dạy tiếng Việt và văn hóa Việt Nam như chúng tôi, trách nhiệm của người thầy còn là trao truyền tình yêu tiếng mẹ đẻ, ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời giúp người học có đủ tri thức, bản lĩnh và sự tự tin để hội nhập với thế giới.

Tôi nghĩ rằng, người thầy hôm nay phải không ngừng học hỏi, đổi mới, biết lắng nghe, tôn trọng sự khác biệt và đồng hành cùng học trò. Sự kính trọng dành cho người thầy không chỉ đến từ vị trí của nghề giáo mà trước hết phải được xây dựng bằng tri thức, nhân cách, trách nhiệm và sự tận tâm.

- Trân trọng cảm ơn PGS.TS!

PGS.TS. Lê Thị Lan Anh: Trong bất kỳ thời đại nào, giá trị bền vững nhất của người thầy vẫn là khả năng đánh thức những điều tốt đẹp trong mỗi con người, giúp học trò không chỉ trưởng thành về tri thức mà còn biết sống có trách nhiệm với bản thân, cộng đồng và đất nước.

Hoàng Thanh